ពលរដ្ឋជិត២០គ្រួសារ នៅភូមិព្រៃចាន់ ដែលរងគ្រោះបាត់បង់ដីធ្លី និងផ្ទះសម្បែង ក្រោយពីទាហានថៃ បានរាយបន្លាលួស រំលោភបំពានយកដីផ្ទះអស់ជាច្រើនខែនោះ ពេលនេះពួកគាត់ត្អូញត្អែរ ពីជីវភាពលំបាក និងគ្មានស្បៀងសម្រាប់ បរិភោគគ្រប់គ្រាន់ ខណៈពួកគាត់នៅមិនទាន់ត្រឡប់ ទៅរស់នៅលើដី ពួកគាត់វិញបានឡើយ។ មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលថា អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ គួរតែពន្លឿន ដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែន និងជួយផ្ដល់អាហារូបត្ថម្ភ និងសេវាថែទាំសុខភាពដល់ពួកគាត់។
បើទោះជាស្ថានភាពនៅតាមព្រំដែន ស្ថិតក្នុងភូមិព្រៃចាន់ និងភូមិជោគជ័យ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ហាក់មានសភាពស្ងប់ស្ងាត់ជាងមុនក្ដី ពលរដ្ឋចំនួន១៧គ្រួសារ ដែលត្រូវបានទាហានថៃ រាយបន្លាលួសយកដីផ្ទះ និង អ្នកខ្លះទៀត ដែលមានផ្ទះជាប់នឹងបន្លាលួសដែលថៃរំលោភបំពានយកដីដែរនោះ ពួកគាត់នៅតែបន្តរស់នៅ បោះតង់កៅស៊ូ ក្នុងបរិវេណវត្តព្រៃចាន់ ស្រុកអូរជ្រៅបណ្ដោះអាសន្ន ព្រោះបារម្ភពីសុវត្ថិភាព ហើយមិនទាន់ហ៊ានត្រឡប់ទៅរស់នៅលើដី របស់ពួកគាត់វិញនៅឡើយ។
ពលកររស់នៅ ភូមិព្រៃចាន់ លោក ជឹម សុជា បានប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី៤ ខែធ្នូ ថា ពលរដ្ឋ១៧គ្រួសារ ដែលកំពុងរស់នៅបោះតង់កៅស៊ូ ក្នុងបរិវេណវត្តព្រៃចាន់ ក្រោយពីអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានមិនទាន់អនុញ្ញាតឱ្យពួកគាត់ត្រឡប់ទៅវិញ ព្រោះបារម្ភពីសុវត្ថិភាពនោះ ពេលនេះ ពួកគាត់ មានជីវភាពលំបាកជាខ្លាំង ជាពិសេសមនុស្សចាស់ ដែលគ្មានកូនជាទីពឹង ព្រោះពុំសូវមានស្បៀងសម្រាប់បរិភោគគ្រប់គ្រាន់ ហើយយូរៗទើបមានសប្បុរសជន ចែកអំណោយខ្លះ គ្រាន់បានដោះស្រាយបញ្ហាមួយគ្រាៗ។
បន្ថែមពីនោះ លោកថា សព្វថ្ងៃពួកគាត់តែងតែ បន់ស្រន់ព្រឹកល្ងាច ចង់ឱ្យស្ថានភាពនៅតាមព្រំដែនក្នុងភូមិព្រៃចាន់ ត្រឡប់ទៅដូចដើមវិញ ដើម្បីអាចទៅរកការងារធ្វើចិញ្ចឹមជីវិត។ ជាង៣ខែមកនេះ លោកថា អាជ្ញាធរនៅមិនបានជូនដំណឹងឱ្យ ពួកគាត់ត្រឡប់ទៅរស់នៅ លើដីពួកគាត់វិញនៅឡើយ ហើយដី និងផ្ទៃសម្បែង ពួកគាត់នៅតែត្រូវបានទាហានថៃព័ទ្ធបន្លាលួសដដែល ដោយគ្មានការរើចេញនោះទេ បើទោះជាកន្លងមកនេះ លោកបានឮថា មានការបោះបង្គោលព្រំដែនបណ្ដោះអាសន្ន រវាងប្រទេសទាំងពីរ រួចហើយក្ដី។
លោក ជឹម សុជា៖ «បញ្ហាលំបាកណាស់បងអើយ! បើយើងគិតទៅវាជួបបញ្ហាលំបាកនឹងឯង។ បងគិតមើល យើងមានផ្ទះហើយ នៅមិនបាន យើងមិនបានទៅនៅកន្លែងផ្ទះយើងរស់នៅ ។ កន្លែងជ្រកកោនតាមតង់តាមអី អ៊ីចឹង វាមិនស្រួលទេ វាមិនស្រួលដូចនៅផ្ទះយើង»។
រីឯ ពលរដ្ឋម្នាក់ទៀត ក្នុងចំណោមជនភៀសសឹកចំនួន ១៧គ្រួសារ បានប្រាប់អាស៊ីសេរី ក្នុងលក្ខខណ្ឌ មិនបញ្ចេញឈ្មោះ ព្រោះបារម្ភសុវត្ថិភាព លើកឡើងថា បច្ចុប្បន្ននេះ លោកស្រីពុំសូវបានដេកលក់ស្កប់ស្កល់នោះទេ ព្រោះគិតច្រើនពេក ក្រោយពីត្រូវបានពួកទាហានថៃបណ្ដេញចេញពីលំនៅឋាន ហើយព័ទ្ធយកដី និងផ្ទះលោកស្រី។ លោកស្រីមករស់នៅក្រោមតង់កៅស៊ូ ទំហំជាង៣ម៉ែត្រ ៤ជ្រុង ក្នុងបរិវេណវត្តព្រៃចាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ដែលមានចម្ងាយ ប្រហែល ៥០០ម៉ែត្រ ពីផ្ទះ លោកស្រី ដែល ពួកទាហានថៃ បាន ឈ្លានពានយក កាលពីអំឡុងខែកញ្ញា។
លោកស្រីមានកូនចំនួន២នាក់ ហើយពួកគេ កំពុងតែរៀនថ្នាក់បឋមសិក្សានៅឡើយ។ នៅពេលដែលលោកស្រីនឹកដល់អនាគតកូនម្ដងៗ មានតែដេកយំ ឈឺចាប់ និង ព្រួយបារម្ភថា មិនដឹងពេលណា បានស្ថានភាពព្រំដែន ល្អឡើងវិញ ដើម្បីប្រកបមុខរបររកស៊ីចិញ្ចឹមជីវិត។ ពេលខ្លះទៀត លោកស្រី ហាក់គ្មានសង្ឃឹមសោះថា ដីផ្ទះ ដែលត្រូវបានទាហានថៃរំលោភយកនោះ នឹងប្រគល់មកវិញក្នុងពេលឆាប់ៗ ខណៈដែលសព្វថ្ងៃ ដីស្រែចម្ការរបស់អ្នកភូមិជាច្រើន ថៃនៅតែបន្តព័ទ្ធបន្លាលួសយកដដែល និង ជីកលេណដ្ឋាននៅក្បែរនោះ ចាំឃ្លាំមើល និងការពារយ៉ាងតឹងរ៉ឹង មិនឱ្យពលរដ្ឋ ឬទាហានខ្មែរចេញចូលលើដីនោះដោយសេរីនោះទេ។
ជនភៀសសឹកទាំងនោះ ស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាល និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធជួយពន្លឿនការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែននេះឱ្យបានឆាប់ ហើយត្រូវដាក់សម្ពាធលើទាហានថៃ ត្រូវតែរើបន្លាលួស ចេញពីផ្ទះ និងដីស្រែចម្ការរបស់អ្នកភូមិ ព្រោះថាទឹកដីទាំងនោះ គឺជារបស់ខ្មែរ ហើយពលរដ្ឋអាស្រ័យនៅជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ។ ពួកគាត់ថា ប្រសិនបើបញ្ហានេះមិនដោះស្រាយឱ្យបានឆាប់ ហើយបន្តឱ្យពួកគាត់រស់នៅក្រោមតង់កៅស៊ូ ទាំងគ្មានគោលដៅច្បាស់លាស់បែបនេះទៀតនោះ ពួកគាត់នឹងកាន់តែលំបាកក្នុងជីវភាព ព្រោះគ្មានចំណូល ហើយក្មេងៗពុំទទួលការរៀនសូត្រដិតដល់ ព្រោះតែជីវភាពគ្រួសារខ្វះខាត។
ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរីពុំអាចទាក់ទង អភិបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យ លោក អ៊ុំ រាត្រី និងអភិបាលស្រុកអូរជ្រៅលោក កែវ តារារស្មី ដើម្បីបកស្រាយជុំវិញរឿងនេះបានទេនៅថ្ងៃទី៤ ខែធ្នូ។ រីឯ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ អ្នកស្រី ម៉ាលី សុជាតា ក៏មិនអាចទាក់ទងបានដែរ។
ចំណែក មេភូមិព្រៃចាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ លោក ពៅ បឿន ប្រាប់អាស៊ីសេរីយ៉ាងខ្លី នៅថ្ងៃដដែលនេះ ថាចាប់តាំងពីស្ថានភាពព្រំដែនបានស្ងប់ស្ងាត់ មួយរយៈនេះ មានពលរដ្ឋ ប្រហែល៩០% ដែលបានត្រឡប់ទៅរស់នៅតាមផ្ទះ និងអាស្រ័យផលលើដីពួកគាត់វិញនៅតាមព្រំដែន។ ក៏ប៉ុន្តែ លោកថា មានពលរដ្ឋតិចតូចប៉ុណ្ណោះ ដែលមិនទាន់បានត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ ព្រោះបារម្ភពីសុវត្ថិភាព។
លោក ពៅ បឿន៖ «មកបានមួយចំនួនហើយ បាន៩០% ។ ខ្ញុំជាប់រវល់បន្តិច ជាប់រវល់ប្រជុំ»។
ទោះជាយ៉ាងណាក្ដី កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែវិច្ឆិកា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបង្ហោះសារនៅលើគណនីហ្វេសប៊ុករបស់លោកដោយអះអាងថា ក្រោយពីគណៈកម្មាធិការព្រំដែនបោះបង្គោលព្រំដែន បណ្ដោះអាសន្នជាមួយថៃ តាមបណ្ដោយព្រំដែន ស្ថិតក្នុងភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ ស្រុកអូរជ្រៅរួច ពលរដ្ឋនឹងរស់នៅដោយសុខសាន្ត និងអាចប្រកបមុខរបររកស៊ី បានដូចមុន ព្រោះថា ការដោះស្រាយរឿងព្រំដែននេះ គឺធ្វើឡើយស្របតាមសន្ធឹកសញ្ញា និងកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងប្រទេសទាំងពីរបានត្រឹមត្រូវ។
ជុំវិញរឿងនេះ អ្នកគ្រប់គ្រងការិយាល័យអង្គការលីកាដូ (Licadho) ប្រចាំខេត្តបន្ទាយមានជ័យ លោក អ៊ិន គង់ជិត លើកឡើងថា ការពន្យារពេលនៃការដោះស្រាយបញ្ហា នៅក្នុងភូមិព្រៃចាន់ជាក្ដីបារម្ភ ដែលអាចនឹងបង្កផលប៉ះពាល់ជាខ្លាំង ដល់ជីវភាពពលរដ្ឋ ដែលមិនអាចត្រឡប់ទៅផ្ទះសម្បែងវិញបាន។ លោកបន្តថា ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាចំពោះមុខ អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ គួរតែឧបត្ថម្ភ ស្បៀង និង សេវាថែទាំសុខភាព ជូនដល់ពួកគាត់ ឱ្យបានដិតដល់ កុំឱ្យពួកគាត់មានអារម្មណ៍ថា រដ្ឋាភិបាលពុំបានអើពើ ខណៈពួកគាត់នៅមិនទាន់ ទទួលព័ត៌មានអ្វីសោះ ជុំវិញការវិលត្រឡប់។
លោក អ៊ិន គង់ជិត៖ «បើពួកគាត់មិនអាចចូលទៅបានមានតែផ្គត់ផ្គង់ផ្នែកស្បៀងអាហារ និងមនុស្សធម៌ ដូចជាថ្នាំពេទ្យ ដើម្បីព្យាបាលទៅលើពួកគាត់ ព្រោះពួកគាត់ខកខាន រង់ចាំដំណោះស្រាយនេះវាជិត៤ខែមកហើយ។ អ៊ីចឹង កាលដែលថៃ ព័ទ្ធបន្លាលួសអ៊ីចឹងគឺធ្វើឱ្យពួកគាត់ មិនអាចរកចំណូលអីបាន និងប្រកបការងារអ្វីបាន»។
បួនខែហើយ ដែលទាហានថៃ បានរាយបន្លាលួសព័ទ្ធ រំលោភបំពានយកផ្ទះសម្បែង និងដីស្រែចម្ការរបស់ពលរដ្ឋ នៅភូមិព្រៃចាន់ និងភូមិជោគជ័យ ស្រុកអូរជ្រៅ ដោយខុសច្បាប់ ខណៈរដ្ឋាភិបាល កម្ពុជាបន្តរក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់ ពុំយកករណីថៃឈ្លានពានទឹកដីខ្មែរទៅប្ដឹង តុលាការអន្តរជាតិនោះឡើយ។ ទាហានថៃ បានបន្តធ្វើបាបពលរដ្ឋខ្មែរស្លូតត្រង់ជាបន្តបន្ទាប់ ក្នុងនោះ ទាហានថៃបានបើកការបាញ់ប្រហារមកលើពលរដ្ឋខ្មែរបណ្ដាលឱ្យស្លាប់ម្នាក់ និងរបួស ៣នាក់ នៅក្នុងភូមិព្រៃចាន់ កាលពីថ្ងៃទី១២ វិច្ឆិកា។ អ្នកឃ្លាំមើលថា ការមិនស្វែងរកយុត្តិធម៌ឱ្យពលរដ្ឋបានទាន់ពេលវេលានេះ ធ្វើឱ្យពួកគាត់បារម្ភថា ដីស្រែ និងផ្ទះសម្បែងរបស់ពួកគាត់ ដែលទាហានថៃ រំលោភយកនោះ នឹងត្រូវបាត់បង់ដោយគ្មានដំណោះស្រាយ៕
