មន្ត្រីបក្សប្រឆាំង និងសង្គមស៊ីវិលថា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ជាមេដឹកនាំល្មោភអំណាច និងអសមត្ថភាព ទើបធ្វើឱ្យយោធាថៃបន្តឈ្លានពានយកទឹកដីខ្មែរ ដោយគ្មានការភ័យខ្លាច។ ការលើកឡើងនេះ ធ្វើឡើង ក្រោយពីនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងសារទាំងគ្មានជំហរច្បាស់លាស់ ក្នុងការប្ដឹងថៃ ទៅកាន់តុលាការអន្តរជាតិ បើទោះបីជា ថៃបានឈ្លានពានយកទឹកដីខ្មែរអស់ជាច្រើនកន្លែង និងដុតបំផ្លាញ លំនៅឋាន របស់ពលរដ្ឋអស់រាប់ពាន់ខ្នងក្ដី។
មន្ត្រីបក្សប្រឆាំង និងសង្គមស៊ីវិលលើកឡើងថា ពុំមែនជារឿងចម្លែកទេ ដែលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ពុំប្ដឹងថៃ ទៅតុលាការអន្តរជាតិ និងបង្ហាញពីគោលជំហរច្បាស់លាស់ ក្នុងការទាមទារដែនអធិបតេយ្យដែលថៃ បានវាយដណ្ដើមយកពីកម្ពុជា ក្នុងសង្គ្រាម២១ថ្ងៃ មកឱ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរវិញ។ ពួកគាត់ថា ករណីនេះជា ភាពកំសាក និងអសមត្ថភាព របស់មេដឹកនាំត្រកូល«ហ៊ុន» ដែលបណ្ដោយឱ្យសត្រូវបន្តឈ្លានពាន យកទឹកដីខ្មែរបានដោយងាយៗ។
ប្រធានសមាគមខ្មែររដ្ឋវ៉ិកតូរីយ៉ា (Victoria) ប្រទេសអូស្ត្រាលី លោក ជា យូហ៊ន ប្រាប់អាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី១២ ខែមករាថា បញ្ហាយោធាថៃ ឈ្លានពានទឹកដីខ្មែរអស់ជាច្រើនកន្លែង ហើយលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត និង ប្រធានព្រឹទ្ធសភា លោក ហ៊ុន សែន មិនប្ដឹងថៃ ទៅតុលាការអន្តរជាតិនោះ គឺជារឿងដ៏ឆោតល្ងង់បំផុត។ លោកថា វិវាទនេះគ្មានជម្រើសអ្វី ក្រៅពីការដោះស្រាយ តាមច្បាប់អន្តរជាតិនោះទេ ដូចនេះលោកថា កម្ពុជាត្រូវតែប្ដឹងថៃ ឱ្យបានឆាប់បំផុត នោះទើបអាចមានសង្ឃឹមផ្ដល់យុត្តិធម៌ និងទាមទារដីធ្លី និង ផ្ទះសម្បែង ជូនពលរដ្ឋវិញបាន។
លោក ជា យូហ៊ន៖ «ចោរសៀមនឹងវាមកលួច វាមកប្លន់ទឹកដីយើង។ ដូច្នេះ ខ្ញុំយល់ឃើញថា យើងត្រូវតែប្ដឹង បើយើងមិនប្ដឹងទេ យើងនឹងរលាយអស់ស្រុកខ្មែរនឹងហើយ។ ខាងកើតក៏យក ខាងលិចក៏យក បន្តិចទៀតនឹងអស់ហើយ។ យើងទាំងអស់គ្នានឹងមិនដឹងរកទីកន្លែងណានឹងជ្រកកោនបានទេ បាទ!»។
លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត កាលពីយប់ថ្ងៃទី១០ ខែមករា បានថ្លែងសារពិសេស ដោយមានប្រព័ន្ធឃោសនារបស់រដ្ឋាភិបាលជាច្រើន បានផ្សាយបន្តផ្ទាល់ និយាយពី ជនភៀសសឹក និងផលលំបាក របស់កងទ័ពជួរមុខ ដែលគ្មានលទ្ធភាពសងបំណុល ។ ក្នុងនោះ លោកបានអំពាវនាវឱ្យជនភៀសសឹក ជាង១៦ម៉ឺន [១៦១.៤៧២នាក់ ]នាក់ ដែលបន្តរស់នៅ ក្រោមតង់កៅស៊ូ រក្សាភាពអត់ធ្មត់ និងស្នើឱ្យស្ថាប័នធនាគារ និងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុជួយបន្ធូរបន្ថយបញ្ហាបំណុល។
បន្ថែមពីនោះ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត សន្យាថា នឹងសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសាធារណៈដូចជាផ្លូវ ថ្នល់ សាលារៀន និងមន្ទីរពេទ្យឡើងវិញ ក្រោយពីខូចខាតក្នុងជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។ ទោះជាយ៉ាងណា គេសង្កេតឃើញថា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ហាក់ថ្លែងសារដោយការប្រុងប្រយ័ត្នបំផុត ក្នុងនោះលោក មិនហ៊ានប្រើពាក្យថា «ថៃឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា»ដូចមុនៗនោះទេ ជំនួសមកវិញ លោកប្រើ ត្រឹមពាក្យថា«ជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ»។ ម្យ៉ាងទៀត ក្នុងសារថ្លែង ជាង ១២នាទី លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ពុំឮនិយាយសោះ អំពីគោលជំហរក្នុងការប្ដឹងថៃទៅតុលាការអន្តរជាតិ និងគោលជំហរទាមទារទឹកដី ដែលថៃបានដណ្ដើមយកពីកម្ពុជា មកឱ្យប្រជាពលរដ្ឋវិញនោះឡើយ។
លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត៖ «ខ្ញុំព្រះករុណា ទូលព្រះបង្គំ ខ្ញុំសង្ឃឹមថា បណ្ដាប្រទេសជាមិត្ត និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ដទៃទៀត នឹងបន្តជួយដល់កិច្ចដំណើរការរបស់កម្ពុជា ឆ្ពោះទៅរកប្រក្រតីភាពឡើងវិញ។ ជាពិសេសក្នុងការស្ដារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធចាំបាច់ និងជួយលើកស្ទួយជីវភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋដែលបានរងផលប៉ះពាល់ពីជម្លោះព្រំដែន»។
ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី ពុំអាចទាក់ទងប្រធានអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា ដើម្បីបញ្ជាក់បន្ថែម ជុំវិញរឿងនេះ បានទេនៅថ្ងៃទី១២ ខែមករា។
ស្របពេល លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត និងលោក ហ៊ុន សែន តែងតែអួតពីយុទ្ធសាស្ត្រ«ស្ងប់ស្ងាត់ តែមិននៅស្ងៀម» ជុំវិញបញ្ហាយោធាថៃឈ្លានពានទឹកដីខ្មែរជាលើកទី២ និងដុតកម្ទេចផ្ទះ អ្នកភូមិអស់រាប់ពាន់ខ្នងមកនេះ គេសង្កេតឃើញថា ទឹកដីខ្មែរ ដែលថៃបានកាន់កាប់ ពួកគេកំពុងតែមមាញឹកជាខ្លាំង ក្នុងការសាងសង់ លេណដ្ឋាន និងពង្រាយកងទ័ពឈរជើង ដោយមានទីតាំង កាំភ្លើងធំ ជាច្រើននៅក្នុងភូមិសាស្ត្រ ភូមិជោគជ័យ ភូមិព្រៃចាន់ ស្រុក អូរជ្រៅ និង តំបន់បឹងត្រកួន ស្រុកថ្មពួក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។
ចំណែកនៅតាម ភ្នំ៣៥០ ភ្នំ២២៥ ភ្នំទ្រព្យ ប្រាសាទមាន់ធំ តំបន់អានសេះ និងប្រាសាទតាក្របី ក្នុងឧត្តរមានជ័យ និងខេត្តព្រះវិហារជាដើមនោះ យោធាថៃ ក៏បានសាងសង់ សំណងរឹង ដូចជាផ្លូវបេតុង លេណដ្ឋាន រូបសំណាកព្រះពុទ្ធ និងបង្គោល ដាក់ទង់ជាតិថៃ ជាច្រើនកន្លែង ហើយថែមទាំងបានអនុញ្ញាតឱ្យជនស៊ីវិល និងព្រះសង្ឃថៃ ធ្វើដំណើរចេញចូលទស្សនាដោយសេរី។ រីឯ នៅតំបន់ថ្មដា ខេត្តពោធិ៍សាត់ យោធាថៃក៏បានសាងសង់ផ្លូវបេតុង កន្លែងប៉ម សម្រាប់យាមរបស់យោធាថៃ និងព័ទ្ធបន្លាលួស នៅលើទឹកដីខ្មែរ យ៉ាងតឹងរ៉ឹងផងដែរ។
ជុំវិញរឿងនេះ ប្រមុខដឹកនាំស្ថាប័ន អធិបតេយ្យជាតិ ព្រំដែន និងអន្តោប្រវេសន៍ នៃរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ ២៣តុលា លោក អ៊ុំ សំអាន លើកឡើងថា ការដឹកនាំរបស់ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត កំពុងតែដើរដល់ចំណុចទល់ច្រក ដូច្នេះហើយលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ពេលថ្លែងសារម្ដងៗលោកហាក់ប្រុងប្រយ័ត្នណាស់ ជាពិសេសរឿងទាមទារទឹកដីពីប្រទេសថៃមកវិញ ព្រោះលោកដឹងខ្លួនឯងថា ជាមេដឹកនាំអសមត្ថភាព។ ទន្ទឹមគ្នានោះ លោកថា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត និងលោក ហ៊ុន សែន គឺជាមេដឹកនាំ ល្មោភអំណាច ជាហេតុដែលលោកមិនហ៊ានប្ដឹងថៃ ទៅតុលាការអន្តរជាតិ តែខ្លាចថៃ បង្កសង្គ្រាមឡើងវិញផ្ដួលរលំអំណាចរបស់លោក ដូចដែលថៃធ្លាប់គំរាមកំហែងកន្លងមក។
លោក អ៊ុំ សំអាន៖ «នៅពេលដែលបាត់បង់ទឹកដី យើងឈឺចាប់ណាស់។ ប៉ុន្តែ លោក ហ៊ុន សែន គាត់អត់ឈឺចាប់ទេ ព្រោះមនុស្សស៊ាំធ្លាប់កាត់ទឹកដីឱ្យវៀតណាមច្រើនហើយ។ អ៊ីចឹងដល់ពេលកាត់ទឹកដីឱ្យថៃ គាត់អត់មានទៅសោកស្ដាយ អត់មានទៅឈឺក្បាលនោះទេ សំខាន់គាត់បានរក្សាអំណាច គាត់គង់វង្ស»។
ការលើកឡើងពីការភ័យខ្លាចរបស់ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ជុំវិញការគំរាមកំហែងរបស់ថៃ នេះ ក៏ហាក់ស្របគ្នានឹងការគំរាមជាថ្មី របស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសថៃ លោក នីកនដេត ផ្លាំងគូន (Nikorndej Balankura) កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែមករា ដោយ ទាមទារឱ្យ កម្ពុជាបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់ ចំពោះការចោទប្រកាន់ ប្រទេសថៃថា បានឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា ដោយខុសច្បាប់។ ក្រោយមក លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏លែង ហ៊ានប្រើពាក្យនេះបន្តទៀត ខណៈ ប្រព័ន្ធឃោសនារបស់លោក និងសារព័ត៌មានក្នុងស្រុក ជាច្រើន ក៏លែងសូវហ៊ានផ្សាយឱ្យបានទូលំទូលាយ ពាក់ព័ន្ធរឿងថៃឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃចុងក្រោយនេះផងដែរ។
ទោះជាបែបនេះក្ដី អ្នកវិភាគ និងប្រជាពលរដ្ឋទាំងក្នុងស្រុក និងក្រៅស្រុក នៅតែបន្តជំរុញឱ្យលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ប្ដឹងថៃទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ICJ សហប្រធាននៃកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ១៩៩១ និងតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ICC ជុំវិញទង្វើឈ្លានពាន និងឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមដែលយោធាថៃ បានបំពានមកលើកម្ពុជា។ ទន្ទឹមគ្នានោះ ពួកគាត់ទទូចឱ្យលោក ហ៊ុន សែន និង លោក ម៉ាណែត គួរតែចុះចេញពីអំណាច បើនៅតែអសមត្ថភាពក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាបូរណភាពទឹកដី មិនបានត្រឹមត្រូវ ជូនប្រជាពលរដ្ឋ៕
