គណបក្សកម្លាំងជាតិ បានដាក់លិខិតមួយទៅលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ឲ្យដាក់បណ្ដឹងករណីថៃឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា ទៅតុលាការអន្តរជាតិ ដោយថា មានតែការប្រើប្រាស់យន្តការច្បាប់អន្តរជាតិប្រឆាំងថៃទេ ទើបជាខែលរឹងមាំ ដែលកម្ពុជាមានប្រៀបលើភាគីថៃ។ ការជំរុញរបស់គណបក្សកម្លាំងជាតិនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅមិនទាន់ដាក់ពាក្យបណ្ដឹងរឿងថៃទៅតុលាការអន្តរជាតិនៅឡើយទេ ទោះបីជារដ្ឋាភិបាលរបបគ្រួសារហ៊ុន និយាយជាច្រើនដងមកហើយ អំពីបំណងប្ដឹង។
ក្នុងលិខិតរបស់គណបក្សកម្លាំងជាតិកាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមករា ផ្ញើទៅលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត មានកម្មវត្ថុស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាល ប្រើប្រាស់យន្តការច្បាប់អន្តរជាតិប្រឆាំងទៅនឹងទង្វើរបស់ថៃ ដែលបង្កសង្គ្រាមឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា និងដោះលែងអ្នកជាប់ឃុំមនសិការ ក្នុងគោលដៅបើកឲ្យមានការផ្សះផ្សាបង្រួបបង្រួមជាតិ។
គណបក្សកម្លាំងជាតិ បានរំឭកលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ថា ក្នុងអំឡុងពេលដែលយោធាថៃបើកការវាយប្រហារមកលើអធិបតេយ្យភាព បូរណភាពទឹកដីកម្ពុជាទាំងពីរលើកចុងក្រោយនេះ គឺជាលក្ខណៈសង្គ្រាម ឈ្លានពានទាំងកំរោល ដោយមិនគោរពគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិសោះឡើយ។ គណបក្សកម្លាំងជាតិ ថា ការបង្កសង្គ្រាមឈ្លានពានដ៏មហន្តរាយយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនេះ ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរស៊ីវិលរាប់សែននាក់ នៅតាមបណ្តោយព្រំដែន ដោយសារកង កម្លាំងយោធាថៃ ដែលបានបង្កឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមយ៉ាងអមនុស្សធម៌ដោយមិនអាចប្រកែកបាន។
ទីប្រឹក្សាគណបក្សកម្លាំងជាតិ លោក រ៉ុង ឈុន ប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរីនៅថ្ងៃទី២០ ខែមករានេះថា គណបក្សនេះ បានដាក់លិខិតនៅខុទ្ទកាល័យ នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត រួចហើយ និងចម្លងជូនតាមស្ថានទូត និង អង្គការមួយចំនួននៅកម្ពុជាផង។ លោកថា ដោយសារមិនទាន់ឃើញ មានប្រាកដប្រជារបស់រដ្ឋាភិបាល ក្នុងការដាក់បណ្ដឹងទៅខាងតុលាការអន្តរជាតិនៅឡើយ ដូច្នេះ ទើបគណបក្សកម្លាំងជាតិ ធ្វើលិខិតជំរុញបន្ថែម។
លោក រ៉ុង ឈុន៖ «ក្នុងនាមគណបក្សប្រឆាំងមួយយើងមិនអាចអោបដៃឈរមើលពីបញ្ហាឈ្លានពានពីសំណាក់សៀមមកលើដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជាទេ ពីព្រោះយើងដឹងហើយ ទឹកដីវាមិនមែនជារបស់ បុគ្គល ឬក្រុមណាទេ ជារបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ១៧លាននាក់។ ដូច្នេះ ប្រជាពលរដ្ឋទាំង ១៧លាននាក់ ត្រូវប្រើប្រាស់សិទ្ធិ កាតព្វកិច្ចនៅក្នុងការពារនៅដែន អធិបតេយ្យភាពរបស់ខ្លួន ពីព្រោះទឹកដីសំខាន់ណាស់ទឹកដី សំខាន់ជាងអាយុជីវិត ទឹកដី ចាត់ទុកម្ដាយយើងទាំងអស់គ្នាអ៊ីចឹង។ មានន័យថា ជាអ្នកផ្ដល់ទីកន្លែងកំណើតឲ្យយើងរស់នៅ តែយើងបាត់បង់ពេលនឹងវានឹងមានការលំបាកហើយ»។
ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី មិនអាចសុំការអត្ថាធិប្បាយពីប្រធានអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលលោក ប៉ែន បូណា និងអ្នកនាំពាក្យនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក មាស សុភ័ណ្ឌ បានទេ នៅថ្ងៃទី២០ ខែមករា។
គណបក្សកម្លាំងជាតិ រៀបរាប់ប្រាប់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ថា ការឈ្លានពាន របស់យោធាថៃ ដែលវាយប្រហារមិនរើសមុខ ដូចជា ការបាញ់ផ្លោងដោយសព្វាវុធធន់ធ្ងន់ និងការប្រើយន្តហោះF-16ទម្លាក់គ្រាប់បែកនោះ ធ្វើឱ្យកម្ពុជាខូចខាត ផ្លូវថ្នល់ ស្ពាន សាលារៀន មណ្ឌលសុខភាព អាគារប៉ុស្តិ៍នគរបាល អាគារទីស្នាក់ការ គយ រដ្ឋាករកម្ពុជា ប្រាសាទបុរាណខ្មែរ ផ្ទះសម្បែងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ស៊ីវិលរាប់រយខ្នង ជនស៊ីវិលខ្មែរស្លាប់ ៣១នាក់ និងរងរបួសច្រើនជាង ៩០នាក់។ លើសពីនេះទៀត គណបក្សប្រឆាំងនេះ ថា កងកម្លាំងយោធាថៃបន្តរំលោភឈ្លានពានចូលទន្ទ្រានកាន់កាប់ និង ឈរជើងក្នុងអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា ជាក់ស្តែងលើ ១៤តំបន់ នៅតាមបណ្តាខេត្តចំនួន៤ ដូចមានបញ្ជាក់របស់ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី០២ ខែមករា។
គណបក្សកម្លាំងជាតិ ស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ប្រើប្រាស់យន្តការចំនួន៣ ដើម្បីការពារទឹកដីកម្ពុជា និងពង្រឹងផ្ទៃក្នុងជាតិកម្ពុជាឲ្យខ្លាំង ដូចជា ប្តឹង ថៃទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ(ICJ) និងតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) ពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មឈ្លានពាន និងឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាម ដោយទាមទារឲ្យ ភាគីថៃសង សំណង ខូចខាតដល់កម្ពុជា ព្រមទាំងស្នើទៅសហប្រធាននៃកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស ឱ្យកោះប្រជុំជាបន្ទាន់ ដើម្បីសុំអន្តរាគមន៍រកដំណោះស្រាយ។ បន្ថែមលើនេះ គណបក្សកម្លាំងជាតិទទូចឲ្យដោះលែងអ្នកនយោបាយ សកម្មជននយោបាយ សកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស សកម្មជនសង្គម សកម្មជនបរិស្ថាន មន្ត្រីសហជីព សកម្មជន ដីធ្លី សកម្មជនព្រំដែន និងពលរដ្ឋសហគមន៍ ដែលជាអ្នកជាប់ឃុំមនសិការឱ្យមានសេរីភាពឡើងវិញ។
អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿន និងជាអ្នកវិភាគ លោក ប៉ោ មករា ប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី២០ ខែមករាថា រដ្ឋាភិបាលគួរតែពន្លឿន ដំណោះស្រាយតាមយន្តការអន្តរជាតិ រួមមាន តុលាការអន្តរជាតិ និងកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស ខណៈកម្ពុជាតូច កម្លាំងយោធានៅមានកម្រិត ប្រជាជនតិច និងសេដ្ឋកិច្ចខ្សោយ។ លោកថា កិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស ដែលមានមហាអំណាចទាំងអស់ និងតំណាងអង្គការសហប្រជាជាតិ ជាហត្ថលេខី មានសារៈសំខាន់ណាស់ ដែលពួកគេអាចបំពេញកាតព្វកិច្ច បង្ខំឲ្យភាគីថៃគោរព អធិបតេយ្យភាពនៃប្រទេសកម្ពុជា ហើយដកកម្លាំងកាន់កាប់របស់ថៃ ចេញពីទឹកដីកម្ពុជា ពីព្រោះថៃក៏ជាភាគីហត្ថលេខីដែរ ដូច្នេះថៃជាប់កាតព្វកិច្ចដែលត្រូវតែគោរព។
លោក ប៉ោ មករា៖ «យើងឃើញហើយ កាលពីអំឡុងនៃឆ្នាំ កាលប្ដឹងរឿងក្ដីក្ដាំ ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងប្រាសាទព្រះវិហារហ្នឹង ក៏ត្រូវបានមហាអំណាចចាប់បង្ខំថៃឲ្យគោរពពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការប្រគល់ទឹកដីប្រាសាទ និងប្រាសាទទាំងមូលមកឲ្យកម្ពុជាវិញ។ អ៊ីចឹងខ្ញុំនៅតែមើលឃើញថា កម្ពុជាគួរតែធ្វើម៉េចនយោបាយការទូត ត្រូវតែពង្រឹងឲ្យមហាអំណាចទាំងអស់ហ្នឹង ចាប់បង្ខំថៃឲ្យប្រគល់ទឹកដីមកកម្ពុជា វិញ ក៏ដូចជាគោរពដែនអធិបតេយ្យភាពរបស់ខ្លួន ព្រោះខ្លួនគឺជាប្រទេសដែលមានកាតព្វកិច្ច ជាហត្ថលេខីមួយនៃកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស ២៣ តុលា ហ្នឹងដែរ។ វាសំខាន់ចំណុចហ្នឹង»។
អ្នកឃ្លាំងមើលលើកឡើងថា កាលណារដ្ឋាភិបាលក្រុមគ្រួសារហ៊ុន ដែលដឹកនាំ ដោយលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនប្រើយន្តការអន្តរជាតិតតាំងនឹងភាគីថៃ និងមិនព្រមផ្សះផ្សាបង្រួបបង្រួមជាតិកម្ពុជាឲ្យខ្លាំង នោះប្រទេសកម្ពុជាដែលនៅសល់តូច ដូចសព្វថ្ងៃទៅហើយ នឹងធ្លាក់ក្នុងវិបត្តិមិនអាចការពារខ្លួនបាន ដែលថៃនិង វៀតណាម ដណ្ដើមគ្នាហែកយកទៅកាន់កាប់បន្តិចម្ដងៗ៕
