អ្នកបរិស្ថានជំរុញឲ្យអាជ្ញាធរអនុវត្តច្បាប់ទៅលើអ្នកដែលពាក់ព័ន្ធ និងអ្នកចាក់ដីព័ទ្ធយកតំបន់ការពារធម្មជាតិ ក្នុងខេត្តកោះកុង ឲ្យបានតឹងរ៉ឹង។ ការលើកឡើងបែបនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីក្រសួងបរិស្ថានចេញលិខិតថ្កោលទោស ចំពោះបុគ្គលដែលឃុបឃិតគ្នាចាក់ដី និងទន្ទ្រានដីព្រៃកោងកាងក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិធ្វើជាកម្មសិទ្ធិ នៅស្រុកស្រែអំបិល ខេត្តកោះកុង។
អ្នកឃ្លាំមើលបរិស្ថាន លើកឡើងថា ការចេញលិខិតថ្កោលទោសរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន ទៅលើជនល្មើសទន្ទ្រានដីព្រៃកោងកាងរបស់រដ្ឋ ក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិយកធ្វើជាកម្មសិទ្ធិ មិនមានប្រសិទ្ធភាពនោះទេ។ ពួកគាត់យល់ថា ក្រសួងបរិស្ថានត្រូវតែចាត់វិធានការតាមច្បាប់ស្ដីអំពីច្បាប់តំបន់ការពារធនធានធម្មជាតិឲ្យបានតឹងរ៉ឹង ដោយមិនត្រូវលើកលែងឲ្យជនណាម្នាក់នោះឡើយ ទើបវិធានការរបស់រដ្ឋាភិបាលដាក់ចេញកន្លងទៅមិនបរាជ័យ។
អ្នកស្រាវជ្រាវ និងឃ្លាំមើលធនធានធម្មជាតិនៅកម្ពុជា លោក សេង សុខហេង ប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈថា កន្លងទៅក្រសួងបរិស្ថានមិនដែលចាត់វិធានការ ទៅលើអ្នកប្រព្រឹត្ត និងអ្នកជាប់ពាក់ព័ន្ធ មានងារជាឧកញ៉ា និងមានតួនាទីក្នុងជួររដ្ឋាភិបាលនោះទេ។ លោកថា ប្រសិនបើក្រសួងសាមី មិនព្រមចាត់វិធានការឲ្យបានម៉ឺងម៉ាត់នោះទេ ក្រុមជនល្មើសទាំងនោះ នឹងនៅតែបន្តសកម្មភាពទាំងនេះដដែល ហើយវិធានការដែលរដ្ឋាភិបាលដាក់ចេញកន្លងទៅ នឹងបរាជ័យជាក់ជាមិនខាន។
លោក សេង សុខហេង៖ «ជាទូទៅយើងកើតមានកន្លងមកតែងតែមានអ្នកមានអំណាច អ្នកមានលុយនៅពីក្រោយខ្នង ដូច្នេះធ្វើឲ្យការអនុវត្តច្បាប់ ចំពោះសកម្មភាពទាំងនេះមានការយឺតយ៉ាវ យើងឃើញថាមានដែរ តែមានចំពោះតែអ្នកតូចតាចតែប៉ុណ្ណឹង ត្រូវតែអនុវត្តច្បាប់ឲ្យបានស្មើភាពគ្នា ទោះបីជានរណាក៏ដោយ ត្រូវតែផ្ដន្ទាទោសតាមច្បាប់ វាជារឿងមួយដ៏ល្អ»។
កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែកុម្ភៈកន្លងទៅ ក្រសួងបរិស្ថានបានចេញលិខិតថ្កោលទោស ចំពោះបុគ្គលដែលឃុបឃិតគ្នាចាក់ដី និងទន្ទ្រានដីព្រៃកោងកាងក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិយកដីធ្វើជាកម្មសិទ្ធិឯកជន នៅភូមិតាបែន ឃុំជីខក្រោម ស្រុកស្រែអំបិល ខេត្តកោះកុង។ ក្នុងលិខិតដដែលនោះ ក្រសួងបរិស្ថានថា នឹងអនុវត្តច្បាប់ទៅលើជនដែលប្រព្រឹត្តបទល្មើសធនធានធម្មជាតិ ដែលបានឃុបឃិតគ្នាចាក់ដី និងទន្ទ្រានដីព្រៃកោងកាងក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិ ដោយគ្មានការអនុញ្ញាត។
ជុំវិញរឿងនេះ ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី មិនអាចទាក់ទងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន លោក ខ្វៃ អាទិត្យា ដើម្បីសុំការឆ្លើយតបបន្ថែមបានទេ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈ ដោយទូរស័ព្ទចូលតែគ្មានអ្នកទទួល។
នេះមិនមែនជាលើកទីមួយនោះទេ ដែលក្រុមឈ្មួញមានលុយ និងមានអំណាច តែងតែឃុបឃិតគ្នាជាមួយអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន នាំគ្នាទន្ទ្រានព័ន្ធយកដីព្រៃកោងកាងក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិ ដោយគ្មានខ្លាចញញើតច្បាប់នោះឡើយ ហើយអាជ្ញាធរមិនដែលចាត់វិធានការទៅលើក្រុមឈ្មួញមានលុយមានអំណាចទាំងអស់នេះនោះដែរ។ ផ្ទុយទៅវិញ អាជ្ញាធរតែងតែដុតដៃដុតជើងតាមចាប់ក្រុមអ្នកការពារដាក់ពន្ធនាគារ។
ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ អនុប្រធានផ្នែកសិទ្ធិមនុស្ស ដីធ្លី និងធនធានធម្មជាតិ នៃសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក (ADHOC) លោក យិន ម៉េងលី មានប្រសាសន៍ថា ក្រសួងបរិស្ថានមានកម្លាំងគ្រប់គ្រាន់ក្នុងស្រាវជ្រាវស្វែងរកជនល្មើស និងអ្នកជាប់ពាក់ព័ន្ធយកមកផ្ដន្ទាទោសតាមច្បាប់ គ្មានភាពចាំបាច់ចេញលិខិតថ្កោលទោសបែបនេះនោះទេ។ លើសពីនោះ លោកថា ក្រសួងបរិស្ថានគួរស៊ើបអង្កេតទៅលើមន្ត្រីដែលទទួលបន្ទុក និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន តើហេតុអ្វីបានជាបណ្ដោយឲ្យជនល្មើសទាំងនោះ ចាក់ដី និងទន្ទ្រានដីព្រៃតំបន់ការពារយ៉ាងរលូនបែបនេះ។
លោក យិន ម៉េងលី៖ «ពិនិត្យមើលទៅលើមន្ត្រី ជាអ្នកគ្រប់គ្រងនៅតំបន់នេះ ថាតើមិនយកចិត្តទុកដាក់ ឬក៏មានបញ្ហាអ្វី ទើបបញ្ហាកើតឡើង ហេតុអ្វីបានជាការឈូសឆាយបែបជាមិនដឹង នរណាជាអ្នកប្រព្រឹត្តត្រូវតែមានវិធានការអនុវត្តមានវិធានការពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់ឡើងវិញ ទាំងទៅលើអ្នកប្រព្រឹត្តឈូសឆាយ ទាំងអ្នកពាក់ព័ន្ធ ទទួលខុសត្រូវ ឲ្យការទទួលខុសត្រូវកាន់តែល្អថែមទៀត»។
ច្បាប់ស្ដីពីព្រៃឈើ និងច្បាប់ស្ដីពីតំបន់ការពារធម្មជាតិ កំណត់ថា ការគាស់រុករានដីព្រៃ ឆ្ការ ដុត និងឈូសឆាយដីព្រៃដើម្បីយកធ្វើជាកម្មសិទ្ធិ គឺជាបទល្មើសឧក្រិដ្ឋដែលជនប្រព្រឹត្តល្មើសនឹងត្រូវផ្ដន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ៥ ដល់ ១០ឆ្នាំ។ ចំណែកមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធធ្វេសប្រហែស ឬមិនគោរពច្បាប់នេះ ត្រូវទទួលវិន័យរដ្ឋបាល និងត្រូវចោទប្រកាន់ចំពោះមុខតុលាការ ហើយបើមន្ត្រីទាំងនោះសមគំនិត ត្រូវផ្ដន្ទាទោសដូចជនប្រព្រឹត្តដែរ៕
