អ្នកសារព័ត៌មានឯករាជ្យស្នើរដ្ឋាភិបាលបង្កើតភាពងាយស្រួល ដល់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអន្តរជាតិ និងក្នុងស្រុក ក្នុងការទទួលបានព័ត៌មានពីខាងភាគីកម្ពុជា ឱ្យបានឆាប់រហ័ស និងបើកលំហសេរីភាពសារព័ត៌មាន ក្នុងកាលៈទេសៈ ដែលកម្ពុជា កំពុងមានជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃ។ សំណើនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីពួកគាត់សង្កេតឃើញអំពីការចាញ់ប្រៀបរបស់កម្ពុជា ចំពោះប្រទេសថៃ ទៅលើការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន អំពីជម្លោះនៅតាមបណ្ដោយព្រំដែន ដោយសារតែថៃមានទីស្នាក់ការរបស់សារព័ត៌មានអន្តរជាតិច្រើនជាងកម្ពុជា។
នៅក្នុងជម្លោះនៅតំបន់ព្រំដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃ ក្រៅពីការវាយប្រហារគ្នាដោយអាវុធ ភាគីទាំងពីរ ក៏ប្រជែងគ្នាលើយុទ្ធសាស្ត្រការទូត និងការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានផងដែរ។
អ្នករាយការណ៍ព័ត៌មានឯករាជ្យម្នាក់ គឺកញ្ញា វ៉ាន់ សុម៉ាលី ប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ ថា នៅក្នុងជម្លោះរឿងព្រំដែន កម្ពុជាបានចាញ់ប្រៀបភាគីថៃ ទៅលើការបញ្ជូន និងផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានអំពីព្រឹត្តិការណ៍នៅតំបន់ព្រំដែន ទៅកាន់ពិភពលោក តាមរយៈស្ថាប័នប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយល្បីៗមួយចំនួន។ កញ្ញាបន្តថា ចំណុចដែលធ្វើឱ្យកម្ពុជាចាញ់ប្រៀបថៃ លើសមរភូមិសារព័ត៌មាននោះ គឺដោយសារតែស្ថាប័នប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយល្បីៗ របស់អន្តរជាតិភាគច្រើន បានតាំងការិយាល័យនៅក្នុងប្រទេសថៃ ខណៈរដ្ឋាភិបាលថៃ ថែមទាំងបាន បង្កភាពងាយស្រួល ដល់ស្ថាប័នទាំងនោះ ក្នុងការទទួលបានប្រភព និងព័ត៌មានផ្សេងៗ ដែលផ្ទុយពីកម្ពុជា រដ្ឋាភិបាល បានរឹតត្បិត និងធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើអ្នកសារព័ត៌មានជាតិ និងអន្តរជាតិ រហូតបិទការិយាល័យ និងដកហូតអាជ្ញាប័ណ្ណទៀតផង។
កញ្ញ៉ា វ៉ាន់ សុម៉ាលី៖ «បទពិសោធន៍លើកនេះ វាជាបទពិសោធន៍ថ្មី ដ៏ធំមួយដែលអាចយកទៅសិក្សា ថាតើវិស័យសារព័ត៌មាន មានសារសំខាន់ប៉ុណ្ណា ហើយការបំបិទសារព័ត៌មានហ្នឹង គឺមិនមែនជាជម្រើសល្អទេ ព្រោះថាថ្ងៃណាមួយ យើងនឹងត្រូវប្រើប្រាស់វា ហើយពេលហ្នឹង វាអាចនឹងហួសពេល។ ជាក់ស្ដែងដូចជាបច្ចុប្បន្ននេះអ៊ីចឹង យើងសឹងតែគ្មានបណ្ដាញសារព័ត៌មានធំៗទាល់តែសោះ នៅក្នុងប្រទេសរបស់យើង»។
ការថ្លែងរបស់អ្នកសារព័ត៌មានរូបនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស និងក្រុមអ្នកនាំពាក្យយោធាថៃ បានធ្វើសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយ កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ ដោយផ្ដល់បទសម្ភាសន៍ដល់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអន្តរជាតិ ល្បីៗមួយចំនួន រួមមាន BBC CNN Reuters Al Jazeera និងCNAជាដើម ដើម្បីរៀបរាប់អំពីស្ថានភាពនៃជម្លោះរវាងកម្ពុជា និងថៃ នៅតាមតំបន់ព្រំដែន ដោយក្រុមអ្នកនាំពាក្យថៃ បានចោទកម្ពុជា ថាផ្សាយព័ត៌មានមិនពិតនៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គម ក្នុងវិវាទព្រំដែននេះ។
ក្រៅពីនេះ ថៃប្រាប់ទៅកាន់ក្រុមសារព័ត៌មាន និងអង្គការអន្តរជាតិ អំពីវិវាទនៅតំបន់ព្រំដែន ដោយភាគីថៃ បានតាំងខ្លួនឯងជាជនរងគ្រោះ ដែលប្រើប្រាស់សិទ្ធិការពារខ្លួន និងចោទប្រកាន់មកលើភាគីកម្ពុជាថា បានវាយប្រហារមកលើតំបន់មួយចំនួន និងទីតាំងប្រាសាទនៅលើភ្នំដងរែក។ ទោះជាយ៉ាងណា ទីតាំងបុរាណស្ថាន ដែលថៃយកមកចោទប្រកាន់កម្ពុជានោះ គឺជាប្រាសាទបុរាណរបស់ខ្មែរ ខណៈយោធាថៃខ្លួនឯងទៅវិញទេ ដែលជាអ្នកវាយប្រហារ បណ្ដាលឱ្យបែកបាក់តួប្រាសាទជាច្រើនកន្លែងនោះ។
ងាកមកបញ្ហានៅក្នុងវិស័យសារព័ត៌មានរបស់កម្ពុជាវិញ អ្នកឆ្លើយឆ្លងព័ត៌មាន ព្រំដែនអាស៊ាន (The ASEAN Frontier) លោក សំបាន ច័ន្ទដារ៉ា យល់ឃើញថា ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថៃ ហាក់កំពុងមានប្រៀបលើកម្ពុជា ក្នុងការបញ្ជូនសារទៅកាន់ពិភពលោក ពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះព្រំដែន ខណៈសំឡេងឯករាជ្យនៅកម្ពុជា ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលបំបិទចោលភាគច្រើនទៅហើយ។ លោកបន្តថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគួរតែផ្ដល់ភ្លើងខៀវ និងជួយសម្រួលដល់អ្នកស្រាវជ្រាវឯករាជ្យ និងអ្នកកាសែតអន្តរជាតិ ក្នុងការចុះយកព័ត៌មាន ព្រោះការចុះផ្សាយទាំងអស់នោះ នឹងក្លាយជាឯកសារយោង និងជាប្រភពសម្រាប់ការវាយតម្លៃ របស់ស្ថាប័នអន្តរជាតិ នៅពេលបន្ទាប់។
លោក សំបាន ច័ន្ទដារ៉ា៖ «នេះជាហេតុផលមួយ ដែលបាងកកមានសំឡេងច្រើនជាងភ្នំពេញ បាងកកអាចផ្សាយព័ត៌មានជាច្រើនទៅកាន់អន្តរជាតិ ហើយកាសែតធំៗ ដែលគេយោងតហ្នឹង ហើយប្រភពផ្សេងៗទៀត ដូចជាស្ថាប័នស្រាវជ្រាវ និងក្រុមហ៊ុនស្រាវជ្រាវផ្សេងៗ ហ្នឹង គឺគេយោងពីកាសែតធំៗ ដែលមានការិយាល័យនៅទីក្រុងបាងកកហ្នឹងឯង»។
ក្នុងការចុះផ្សាយព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងជម្លោះព្រំដែន រវាងកម្ពុជា និងថៃ នៅរយៈកាលថ្មីៗនេះ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអន្តរជាតិធំៗមួយចំនួន បានសរសេរឈ្មោះតំបន់តាមបណ្ដោយព្រំដែនកម្ពុជា គឺជាសំនៀងភាសាថៃ ខណៈអ្នកសារព័ត៌មានឯករាជ្យយល់ថា បញ្ហានេះ ទំនងកើតឡើងដោយសារអ្នករាយការណ៍ព័ត៌មានទាំងនោះ មានការិយាល័យនៅក្នុងប្រទេសថៃ និងទទួលបានប្រភពពីខាងភាគីថៃ លឿនជាងកម្ពុជា។
ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី មិនអាចទាក់ទងប្រធានអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា ដើម្បីសុំការបកស្រាយជុំវិញរឿងនេះបានទេ នៅថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ។
ពាក់ព័ន្ធនឹងសេចក្ដីរាយការណ៍ព័ត៌មាននេះដែរ គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា បានប្ដឹងទៅស្ថានទូតបារាំង ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីអ្នករាយការណ៍ព័ត៌មានម្នាក់ របស់ TV France 24 ដែលធ្វើការនៅក្រុងបាងកក ដែលកម្ពុជាអះអាងថា បានផ្សាយខុសពីការពិតជាច្រើនដង និងលម្អៀងទៅភាគីថៃ នៅក្នុងរឿងជម្លោះព្រំដែននៃប្រទេសទាំង២ ជាពិសេសទៅលើអត្ថបទមួយ ដែលមានចំណងជើងថា «ប្រទេសថៃ ធ្វើការវាយប្រហារតាម អាកាសដើម្បីការពារខ្លួនបន្ទាប់ពីការប៉ះទង្គិចគ្នានៅតាមព្រំដែន ដែលបានសម្លាប់ទាហានថៃ»។
ជុំវិញរឿងនេះ នាយកប្រតិបត្តិ សមាគមសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា ហៅកាត់ថា ខេមបូចា(Camboja) លោក ណុប វី ស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាល បង្កើតភាពងាយស្រួល ដល់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្រុក និងអន្តរជាតិ ក្នុងការទទួលបានព័ត៌មានពីខាងភាគីកម្ពុជា ឱ្យបានឆាប់រហ័ស និងបើកចំហសេរីភាពសារព័ត៌មាន ឱ្យបានទូលាយជាងនេះ។
លោក ណុប វី៖ «ក្នុងកំឡុងពេលកម្ពុជា មានសង្គ្រាមជាមួយថៃនេះ យើងប្រាកដត្រូវការនូវវត្តមានរបស់សារព័ត៌មានអន្តរជាតិធំៗ ឱ្យនៅជាមួយយើង ដើម្បីគេអាចរាយការណ៍ ជាពិសេសការស្ដាប់បាត់បង់ជីវិតរបស់ជនស៊ីវិល ការធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ទៅដល់អ្នកសារព័ត៌មានហ្នឹង ទៅដល់ពិភពលោកទាំងមូល ដើម្បីឱ្យគេមានអន្តរាគមន៍ ឆាប់មានប្រតិកម្ម ហើយនិងចូលរួមចំណែកទប់ស្កាត់កុំឱ្យមានការរីករាលដាលលឿនចំពោះសង្គ្រាមហ្នឹង»។
របាយការណ៍របស់អង្គការអ្នកសារព័ត៌មានគ្មានព្រំដែន ចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥នេះ បានទម្លាក់ចំណាត់ថ្នាក់សេរីភាពសារព័ត៌មានរបស់កម្ពុជា ចំនួន១០លេខ ពោលធ្លាក់ពីចំណាត់ថ្នាក់ទី១៥១ នៅឆ្នាំ២០២៤ មកទី១៦១ នៅឆ្នាំ២០២៥។ មូលហេតុដែលអង្គការនេះ ទម្លាក់ចំណាត់ថ្នាក់សេរីភាពសារព័ត៌មានរបស់កម្ពុជា គឺដោយយោងលើចំណុចសំខាន់ៗមួយចំនួន ដូចជា បរិយាកាសនៃប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ បរិបទនយោបាយ ក្របខ័ណ្ឌច្បាប់ បរិបទសេដ្ឋកិច្ច បរិបទសង្គម វប្បធម៌ និងបញ្ហាសុវត្ថិភាព។
យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ អ្នករាយការណ៍ព័ត៌មានឯករាជ្យ ជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា សម្រួលឱ្យពួកគាត់ចុះយកព័ត៌មាននៅទីតាំងផ្ទាល់ ដោយមិនគួរកំណត់ឱ្យពួកគាត់ ចាំត្រងយកព័ត៌មានតែពីប្រភពរបស់ស្ថាប័នរដ្ឋតែម្យ៉ាងនោះឡើយ ដែលកត្តានេះ នឹងធ្វើឱ្យឥទ្ធិពលសារព័ត៌មានរបស់កម្ពុជា កាន់តែចាញ់ប្រៀបប្រទេសជិតខាង៕
