យោធាថៃបានចេញមកបដិសេធថា ប្រទេសថៃមិនបានរំលោភលើអធិបតេយ្យ និងសាងសង់សំណង់នៅក្នុងតំបន់ទឹកដីកម្ពុជានោះឡើយ ដោយយោធាថៃអះអាងថា តំបន់ទាំងនោះ គឺជាទឹកដីរបស់ថៃ។ ការបដិសេធរបស់យោធាថៃនេះ គឺជាការឆ្លើយតបចំពោះលិខិតតវ៉ារបស់កម្ពុជា ប្រឆាំងសកម្មភាពខុសច្បាប់របស់ថៃ ដែលកំពុងសាងសង់ផ្លូវ រូបសំណាក និងសំណង់រឹងនៅលើទឹកដីខ្មែរយ៉ាងហោចណាស់ ១៥ ទីតាំង។
យោធាថៃបានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍តវ៉ាជាថ្មីម្ដងទៀត បន្ទាប់ពីភាគីកម្ពុជា បានចោទប្រកាន់ថា យោធាថៃបានរំលោភលើដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជានៅតាមបណ្ដោយព្រំដែន។
ថ្លែងនៅទីបញ្ជាការកងទ័ពថៃ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា នេះ អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងគោកថៃ លោក វីនថៃ ស៊ូវារី (Winthai Suvari) បានអះអាងថា សកម្មភាពសាងសង់សំណង់ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ របស់យោធាថៃនៅតាមបណ្ដោយព្រំដែន គឺធ្វើឡើងនៅក្នុងដែនអធិបតេយ្យរបស់ប្រទេសថៃ និងស្ថិតនៅក្នុងព្រំដែនប្រតិបត្តិការរបស់យោធាថៃ។ លោកបន្តថា សកម្មភាពទាំងនេះ ធ្វើឡើងស្របតាមលក្ខខណ្ឌ ដែលមានចែងក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមរបស់គណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC) កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ដែលតម្រូវឱ្យភាគីទាំងពីរ រក្សាកងកម្លាំងរៀងខ្លួន នៅទីតាំងដែលកាន់កាប់មុនពេលមានបទឈប់បាញ់។
ទន្ទឹមគ្នានេះ លោក វីនថៃ បានចោទត្រឡប់មកកាន់ភាគីកម្ពុជាថា ភាគីកម្ពុជាបានរំលោភលើអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នា (MOU) ឆ្នាំ ២០០០ រហូតមក ដែលធ្វើឱ្យអនុស្សរណៈមួយនេះ មិនអាចយកមកប្រើប្រាស់ជាយន្តការចម្បង សម្រាប់ដោះស្រាយវិវាទព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរបានទៀតនោះឡើយ ហើយថែមទាំងបានបង្កឱ្យមានភាពតានតឹងកាន់តែខ្លាំងឡើងនៅក្នុងតំបន់ រហូតឈានដល់ការផ្ទុះសង្គ្រាមនៅតាមព្រំដែន។
កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា បានចេញលិខិតជំទាស់នឹងសកម្មភាពខុសច្បាប់របស់យោធាថៃ ដែលកំពុងសាងសង់សំណង់រឹងជាអចិន្ត្រៃយ៍ នៅលើទឹកដីកម្ពុជា ដែលក្រសួងបានអះអាងថា មានយ៉ាងហោចណាស់ ១៥ ទីតាំង នៅតាមបណ្ដោយព្រំដែន ខេត្តព្រះវិហារ និងខេត្តឧត្តរមានជ័យ មានដូចជា ការសាងសង់រូបសំណាកព្រះពុទ្ធ ការដោតបង្គោលទង់ជាតិថៃ ការកសាងលេណដ្ឋានរឹងមាំ និងជីកប្រឡាយ។ ក្រសួងការបរទេស បានអំពាវនាវឱ្យភាគីថៃបញ្ឈប់សកម្មភាពទាំងនោះជាបន្ទាន់។
ចាប់តាំងពីមានការឈ្លានពានរបស់យោធាថៃពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥មក រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា អះអាងថាបានធ្វើកំណត់ទូតតវ៉ា ថ្កោលទោស និងលិខិតបំភ្លឺជិត ៧០០លើកទៅកាន់ប្រទេសថៃ ខណៈភាគីថៃ តែងតែច្រានចោល និងចេញលិខិតតវ៉ាត្រឡប់ទៅវិញ។ ការតវ៉ានេះតែងតែកើតឡើង បន្ទាប់ភាគីថៃបានពង្រីកការឈ្លានពាន និងកសាងសំណង់នៅក្នុងតំបន់ដែលដណ្ដើមបានពីកម្ពុជា និងករណីខ្លះទៀត បានកើតឡើងបន្ទាប់ពីមានជម្លោះពាក្យសម្ដី និងការផ្ទុះអាវុធទ្រង់ទ្រាយធំ នៅព្រំដែនរវាងកងទ័ពប្រទេសទាំងពីរ។
ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងនេះ ប្រធានអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា បានប្រកាសនៅថ្ងៃនេះថា ការតវ៉ាជាផ្លូវការរបស់កម្ពុជា មានសារៈសំខាន់ ៣យ៉ាង ដើម្បីការពារបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា គឺទីមួយជាសារព្រមានទៅភាគីថៃថា កម្ពុជាគឺជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិលើទីតាំងទាំងនោះ ដែលភាគីថៃមិនអាចធ្វើអ្វីនៅទីនោះបានឡើយ។ ទីពីរ ការតវ៉ានេះ គឺជាឯកសារភស្តុតាងដែលមានតម្លៃគតិយុត្តិសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាទឹកដីតាមច្បាប់អន្តរជាតិ និងទីបី គឺជាការប្រកាសប្រាប់សហគមន៍អន្តរជាតិឱ្យបានដឹងឮជាសាក្សីនៃការរំលោភបំពាន និងការប្រឆាំងជំទាស់របស់ភាគីកម្ពុជា។
ទោះជាយ៉ាងណា ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត យល់ឃើញថា ការលើកឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល អំពីយុទ្ធសាស្ត្រតវ៉ាតាមរយៈការទូតនេះ ហាក់មានលក្ខណៈជាទ្រឹស្ដី ដើម្បីស្អំចិត្តពលរដ្ឋ ដោយគ្មានទម្រង់ជាការតវ៉ាស្របទៅតាមស្ថានភាពជាក់ស្ដែងនោះឡើយ។ លោកបន្តថា កម្ពុជាមានភស្តុតាងរឹងមាំ និងឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីប្ដឹងថៃតាមយន្តការច្បាប់អន្តរជាតិស្រេចទៅហើយ ដោយរង់ចាំតែការសម្រេចរបស់រដ្ឋាភិបាលដើម្បីដាក់ពាក្យបណ្ដឹងតែប៉ុណ្ណោះ។
លោក ម៉ែន ណាត៖ «ព្រោះការណ៍ដែលថៃឈរជើងនៅក្នុងដែនអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជាហ្នឹង មិនអាចដកថយបានទេ តាមគោលជំហររបស់ថៃដែលបានលើកឡើងជាបន្តបន្ទាប់ហ្នឹង។ ហើយកម្ពុជាមានផែនទីរឹងមាំដែលទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ ស្របតាមសន្ធិសញ្ញាបារាំងសៀមកន្លងទៅហ្នឹង គួរណាស់តែជំរុញឱ្យថៃដកទ័ពចេញពីទឹកដីកម្ពុជា ឱ្យផុតពីខ្សែព្រំដែនដែលមានស្រាប់ ដែលបន្សល់ទុកពីសម័យអាណានិគមបារាំង»។
កន្លងទៅថ្មីៗនេះ យោធាការពារព្រំដែនថៃ បានកាតឆ្វៀលផ្ទៃដីចំនួន ៧០រ៉ៃ ឬប្រហែលជាង ១១ហិកតារ ដែលយោធាថៃបានដណ្ដើមកាន់កាប់ពីកម្ពុជា ចែកទៅឱ្យពលរដ្ឋថៃនៅក្នុងខេត្តស្រះកែវ។
ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងវិវាទព្រំដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃ នេះដែរ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា នេះ សភាតំណាងរាស្ត្ររបស់ប្រទេសថៃ បានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសលោក អានុទីន ចាន់វីរៈគុល (Anutin Chanvirarkul) ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទី៣២ នៃអាណត្តិទី២ ដោយមានសំឡេងគាំទ្រចំនួន ២៩៣ និងជំទាស់មានចំនួន ១១៩សំឡេង ខណៈអនុប្បវាទមានចំនួន ៨៦សំឡេង។
ទោះជាបែបនេះក្ដី ជ័យជំនះក្នុងការបោះឆ្នោត ដែលឈានទៅដល់ការឡើងកាន់តំណែងជាលើកទី២ របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃរូបនេះ គឺបានមកពីការធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានកម្ពុជា ដែលធ្វើឱ្យលោកទទួលបានការគាំទ្រពីអ្នកជាតិនិយមថៃ ខណៈការដឹកនាំរបស់លោក ក្នុងពេលកាន់តួនាទីជានាយករដ្ឋមន្ត្រីចាំផ្ទះនោះ លោកត្រូវបានប្រជាពលរដ្ឋថៃរិះគន់ ដោយសារអសមត្ថមិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាគ្រោះទឹកជំនន់ និងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច ដែលកំពុងធ្លាក់ចុះបានទាន់ពេល៕
