លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានជួបពិភាក្សាជាមួយអ្នករាយការណ៍ពិសេសទទួលបន្ទុកស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ គឺ លោក ថម អេនឌ្រូ (Thom Andrews) ប៉ុន្តែមិនបានបញ្ចេញខ្លឹមសារ នៅក្នុងជំនួបនោះឡើយ។ បើទោះជាបែបនេះក្ដី អ្នកឃ្លាំមើលជឿថា ជំនួបនេះ នឹងមានការជជែកគ្នា ស៊ីជម្រៅលើ បញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស និង ប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជាទើបធ្វើឱ្យលោកហ៊ុន ម៉ាណែត ខ្វះភាពក្លាហានក្នុងការបង្ហាញខ្លឹមសារជាសាធារណៈ ព្រោះបារម្ភខ្លាចការរិះគន់ពីពលរដ្ឋ និងអ្នកនយោបាយបក្សប្រឆាំង។
ជិត១សប្ដាហ៍ហើយ ដែលអ្នករាយការណ៍ពិសេសទទួលបន្ទុកស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ គឺលោក ថម អេនឌ្រូ (Thom Andrews) បានមកកាន់ទឹកដីកម្ពុជា ដើម្បីពិនិត្យមើលពីស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្ស និងប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា ក្រោយពីតែងតាំងជាអ្នករាយការណ៍ពិសេសថ្មីជំនួសលោក វិទិត មុនតាប៊ន (Vitit Muntarbhorn) ដែលជនជាតិថៃ។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ លោក បានជួបជាមួយលោក ហ៊ុន សែន និងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល តំណាងអង្គការសង្គមស៊ីវិល ប្រជាពលរដ្ឋរងគ្រោះ និងមន្ត្រីបក្សប្រឆាំងជាច្រើនរូប ហើយ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដានេះ លោកក៏បានជួបពិភាក្សាជាមួយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ផងដែរ។
ប៉ុន្តែនៅក្នុងជំនួបជាមួយ នឹងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលធ្វើឡើងនៅឯវិមានសន្តិភាព រាជធានីភ្នំពេញនាព្រឹកនេះ គេនៅពុំទាន់ឃើញមានខ្លឹមសារលម្អិត អំពីជំនួបមួយនេះឡើយ ខុសពីកាល ដែល លោក ថម អេនឌ្រូ បានជួបជាមួយប្រធានព្រឹទ្ធសភា លោក ហ៊ុន សែន កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា ដែលក្នុងជំនួបនោះ អ្នកនាំពាក្យព្រឹទ្ធសភា បានរៀបរាប់យ៉ាងលម្អិត អំពីខ្លឹមសារនៃជំនួបនោះ ជាពិសេសពាក់ព័ន្ធ ការស្នើរបស់ លោក ថម អេនឌ្រូ ទៅកាន់លោក ហ៊ុន សែន ឱ្យរដ្ឋាភិបាល គោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងបើកលំហសេរីភាពបញ្ចេញមតិដល់ពលរដ្ឋឡើងវិញ។
អ្នកជំនាញផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយ លោក សេង វណ្ណលី ប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរីនៅថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដាថា ប្រធានបទ ពាក់ព័ន្ធបញ្ហា សិទ្ធិមនុស្ស និងប្រជាធិបតេយ្យ គឺប្រាកដ ជាបានលើកឡើងនៅក្នុងជំនួបរវាង លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត និង លោក ថម អេនឌ្រូ ព្រោះនេះជាបេសកកម្មចម្បងរបស់អ្នករាយការណ៍ពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីពិនិត្យមើលស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្ស នៅកម្ពុជា។ លោកយល់ឃើញថា ការរក្សាភាពស្ងាត់ស្ងៀមមិនហ៊ានបើកចំហខ្លឹមសារនៃកិច្ចពិភាក្សារបស់រដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នេះគ្រាន់តែជារូបភាពបិទបាំងភាពទន់ខ្សោយ និងបង្ហាញពីការភ័យខ្លាច ចំពោះការរិះគន់ ជុំវិញការរំលោភសិទ្ធិសេរីភាព និង ការរឹតត្បិតលំហប្រជាធិបតេយ្យ នៅកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះ។
លោកបន្ថែមថា ទោះបីជា អ្នករាយការណ៍ពិសេសគ្មានអំណាចផ្លូវច្បាប់ក្នុងការទាមទារ ឬជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលអនុវត្តតាមភ្លាមៗក៏ដោយ ប៉ុន្តែរបាយការណ៍ និងអនុសាសន៍របស់អ្នករាយការណ៍ពិសេសមានទម្ងន់ធ្ងន់ នៅលើឆាកអន្តរជាតិ ហើយឥទ្ធិពលទាំងនោះជាសម្ពាធការទូតយ៉ាងខ្លាំង ប៉ះពាល់ដល់ភាពស្របច្បាប់របស់រដ្ឋាភិបាល ហើយក៏ជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់សហគមន៍អន្តរជាតិ និងប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យ ក្នុងការពិចារណាលើចំណាត់ការការទូត ការកាត់បន្ថយជំនួយ ឬការទាមទារលក្ខខណ្ឌពាណិជ្ជកម្ម ជាមួយកម្ពុជា ជាដើម។ ប៉ុន្តែ លោក សេង វណ្ណលី ហាក់មានសង្ឃឹមតិចតូចណាស់ថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងភ្នំពេញ នឹងងាកមកស្ដារប្រជាធិបតេយ្យ និង គោរពសិទ្ធិមនុស្ស ឡើងវិញ ដោយងាយៗ ប្រសិនបើគ្មានសម្ពាធពីអន្តរជាតិជាក់លាក់ទេនោះ។
លោក សេង វណ្ណលី៖ «រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ច្រើនតែប្រើប្រាស់ជំនួបបែបនេះ គ្រាន់តែជារូបភាពលម្អមុខមាត់នៅលើឆាកអន្តរជាតិ ដើម្បីបង្ហាញថា រដ្ឋាភិបាលលោកមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយអង្គការសហប្រជាជាតិ ប៉ុន្តែផ្ទៃក្នុងនៅតែ បន្តក្រសោបអំណាច តាមរបៀបចាស់ និងមិនងាយបើកចំហលំហសេរីភាពពិតប្រាកដ តាមសំណើរបស់អ្នករាយការណ៍ពិសេសនោះទេ ប្រសិនបើគ្មានសម្ពាធសេដ្ឋកិច្ច ឬការទូតជាក់ស្ដែង មកទន្ទឹមគ្នាទេនោះ»។
ជុំវិញបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស និងប្រជាធិបតេយ្យនេះកាលពីថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា ប្រធានព្រឹទ្ធសភា លោក ហ៊ុន សែន ក៏បានជួបពិភាក្សាជាមួយ លោក ថម អេនឌ្រូ ដែរ ដោយលោក បានទាត់ចោលចំពោះសំណើរបស់លោក ថម អាន់ឌ្រូ ពាក់ព័ន្ធការស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលស្ដារលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងគោរពសិទ្ធិមនុស្ស ជាពិសេស ការបើកសិទ្ធិ សេរីភាពបញ្ចេញមតិ ដល់ពលរដ្ឋ ដោយគ្មានការរឹតត្បិត។ ក្នុងនោះ លោក ហ៊ុន សែន បានឆ្លើយថា ប្រទេសនៅលើសកលលោក ការអនុវត្តប្រជាធិបតេយ្យ ឬការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស តែងតែមានចំណុចខ្វះខាតខ្លះ មិនអាចអនុវត្តបានល្អឥតខ្ចោះនោះទេ។ លោក ហ៊ុន សែន ក៏បានប្រាប់អ្នករាយការណ៍ពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិ ថា កម្ពុជាមិនដែលបិទសិទ្ធិសេរីភាពពលរដ្ឋ អ្នកនយោបាយ និងសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស ណាម្នាក់ នោះឡើយ។ ប៉ុន្តែ ការអះអាងរបស់ លោក ហ៊ុន សែន នេះ ត្រូវបានអង្គការសង្គមស៊ីវិល និង ពលរដ្ឋរិះគន់ថា ជារឿងមិនពិត ខណៈដែល លោក ហ៊ុន សែន នេះហើយ ជាអ្នកបង្កើតយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ឃោរឃៅ គឺ«ងើបមួយវាយមួយ»មិនខ្វល់ពីច្បាប់ទម្លាប់។
ជុំវិញរឿងនេះ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត យល់ថា រដ្ឋាភិបាល ត្រកូលហ៊ុន គួរតែបើកចិត្តស្ដាប់មតិរបស់ អ្នករាយការណ៍ពិសេសទទួលបន្ទុកស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា គឺ លោក ថម អេនឌ្រូ (Thomas Andrews)នៅពេលដែលលោកផ្ដល់អនុសាសន៍ មួយចំនួន ពាក់ព័ន្ធបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស និងប្រជាធិបតេយ្យ។ លោកអះអាង ការរឹងរូសនិង ការគេចវេះរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងភ្នំពេញមិនកែប្រែរបៀប ដឹកនាំរបស់ខ្លួនទេ ករណីនេះមិនបានធ្វើឱ្យមុខមាត់រដ្ឋាភិបាលល្អ នៅលើឆាកអន្តរជាតិនោះទេ ផ្ទុយទៅវិញ ធ្វើឱ្យកិច្ចការទូត និងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ ជាមួយបណ្ដាប្រទេសលោកសេរី នឹងបន្តបរាជ័យ។
លោក ម៉ែន ណាត៖ «ទោះបីរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន សែន លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ហ្នឹង មានជំហរបែបណាក៏ដោយ ក៏ត្រូវទុក រដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជាជាសំខាន់ ដែលកម្ពុជាត្រូវតែដើរលើគោលការណ៍ប្រជាធិបតេយ្យ និងការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស ហើយត្រូវតែស្ដារមុខមាត់កម្ពុជា តាមរយៈ អ្វីដែលអង្គការសហប្រជាជាតិអំពាវនាវចង់បាន ហើយអ្វីដែលសហគមន៍អន្តរជាតិចង់បាន ចង់ឃើញហ្នឹង ធ្វើតាមហ្នឹងទៅ»។
អ្នកឃ្លាំមើលយល់ថា បញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស និងប្រជាធិបតេយ្យ គឺជាបញ្ហាឈ្នួលដែលធ្វើឱ្យសង្គមជាតិខ្មែរ បែកបាក់សាមគ្គី ហើយ បញ្ហានយោបាយនៅតែបន្តគាំងអស់ជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ ដែលធ្វើឱ្យប្រទេសជាតិ ការយឺតយ៉ាវក្នុងការអភិវឌ្ឍ ដោយសារតែអ្នកនយោបាយ និងមន្ត្រីរាជការ ទុច្ចរិត មួយចំនួន បានយកស្ថាប័នរដ្ឋ គ្រាន់តែកន្លែងរកលុយតាមបែបពុករលួយ ប្រកាន់បក្ខពួកនិយម និង ក្ដោបក្ដាប់ អំណាចបុណ្យស័ក្ដិ ដើម្បីកៀបសង្កត់ ឆក់ប្លន់ ទ្រព្យសម្បត្តិពលរដ្ឋ និងបង្កើនភាពអយុត្តិធម៌ជាច្រើននៅក្នុងប្រទេស។ ពួកគាត់ទទូចឱ្យរដ្ឋាភិបាល ស្ដារលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងបើកលំហសិទ្ធិ សេរីភាពជូនពលរដ្ឋឱ្យបានត្រឹមត្រូវឡើងវិញ ទើបធ្វើឱ្យសង្គមជាតិរីកចម្រើន៕
