សង្គមស៊ីវិល និងអ្នកនយោបាយនៅក្រៅប្រទេសថា វិបត្តិនៅកម្ពុជា កើតឡើងដោយសាររដ្ឋាភិបាលមិនបានគោរព និងអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងបារីសឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ការលើកឡើងនេះ គឺស្របពេលពលរដ្ឋ អ្នកជំនាញ អ្នកនយោបាយ និងអង្គការសង្គមស៊ីវិលនៅប្រទេសអូស្ត្រាលីប្រមាណជាង២០០នាក់ បានប្រារព្ធពិធីរំលឹកខួបលើកទី៣៥ នៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងបារីស កាលពីថ្ងៃ១៨ ខែតុលា។
អ្នកជំនាញ សង្គមស៊ីវិល និងអ្នកនយោបាយនៅក្រៅប្រទេសព្រួយបារម្ភថា វិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរនៅកម្ពុជា នៅតែបន្តកើតមាន ដោយសារមេដឹកនាំកម្ពុជាខ្វះការទទួលខុសត្រូវ មិនគោរព និងយកកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងបារីសមកអនុវត្តឲ្យបានពេញលេញ។
ការលើកឡើងនេះ គឺបន្ទាប់ពីអង្គការសម្ព័ន្ធខ្មែរ ដើម្បីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងបារីសអំពីកម្ពុជា (Cambodian Alliance for Paris Peace Agreements on Cambodia) បានប្រារព្ធពិធីរំលឹកខួបលើកទី៣៥ នៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងបារីស នៅវត្តពុទ្ធរង្សី ទីក្រុងមែលប៊ន (Melbourne City) រដ្ឋវិចតូរីយ៉ា (Victory State) ដែលមានពលរដ្ឋ អ្នកនយោបាយ និងអង្គការសង្គមស៊ីវិលជាច្រើនបានចូលរួម។
ប្រធានអង្គការសម្ព័ន្ធខ្មែរដើម្បីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសអំពីកម្ពុជា (Cambodian Alliance for Paris Peace Agreements on Cambodia) លោក អ៊ិន ណាត រៀបរាប់ថា បញ្ហាដែលកើតមាននៅកម្ពុជា ដូចជា ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ ធនធានធម្មជាតិការជួញដូរគ្រឿងញៀន និងមនុស្ស ការបាញ់សម្លាប់លោក លិម គិមយ៉ា ការចាប់ខ្លួនសកម្មជនបរិស្ថានទាំង៥រូប សកម្មជននយោបាយ អ្នកកាសែត ដាក់ពន្ធនាគារ រួមទាំងការបាត់បង់ទឹកដីទៅឲ្យប្រទេសជិតខាងជាដើម គឺកើតឡើងដោយសារ មេដឹកនាំកម្ពុជាសព្វថ្ងៃមិនគោរពស្មារតីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស។
លោក អ៊ិន ណាត៖ «មានការបញ្ចេញសារជាសារសន្ទនារវាងមេដឹកនាំកំពូលនៃប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសថៃ ហើយនៅខែ កក្កដា យើងដែលបានឃើញមានជម្លោះប្រដាប់អាវុធបានអ្នកខ្លះអាចហៅដល់ថា សង្គ្រាម និងនៅលើទី២ នៅខែធ្នូ ខ្ញុំឃើញថា ជម្លោះបានកើនឡើង ហើយចរចាការចរចា ព្រមព្រៀងរវាងភាគីសងខាងគឺថា យើងឃើញថា ភាគីថៃបានចូលលុកលុយកាន់កាប់ទឹកដីខ្មែរយ៉ាងគឃ្លើនដាក់ដោយខុសច្បាប់។»
អតីតតំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងជាអនុប្រធានគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរលោក សុន ឆ័យ ថ្លែងនៅក្នុងពិធីរំលឹកខួបនោះថា មេដឹកនាំកម្ពុជាបានបន្តការគ្រប់គ្រងតាមបែបផ្តាច់ការ តាមអំពើចិត្ត និងមិនមានការទទួលខុសត្រូវលើពលរដ្ឋខ្មែរដែលកំពុងរងទុក្ខវេទនា។ លោកថា កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងបារីសបានកំណត់យ៉ាងច្បាស់ពីការកសាងរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស និងការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស ហើយប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងប្រទេសក្តី ក្រៅប្រទេសក្តី ត្រូវមានកាតព្វកិច្ច និងជម្រុញឲ្យមេដឹកនាំកម្ពុជាគោរពគោលការណ៍ទាំងនេះ។ លោកបន្តថា សន្តិភាពយូរអង្វែងកើតមានបាន លុះត្រាតែសង្គមមួយមានយុត្តិធម៌ ហើយការអនុវត្តច្បាប់មានតម្លាភាព មិនអនុវត្តតែលើប្រជាពលរដ្ឋក្រីក្រ និងគណបក្សប្រឆាំង ហើយអ្នកកាន់អំណាច ប្រព្រឹត្តទង្វើល្មើសច្បាប់ ព្រៃផ្សៃដោយនិទណ្ឌភាព ហើយទទួលបានការលើកលែងទោសនោះឡើយ។
លោក សុន ឆ័យ លើកឡើងថា ប្រជាពលរដ្ឋត្រូវរួមគ្នាប្រឆាំងអំពើពុករលួយដែលមានសភាពធ្ងន់ធ្ងរនៅកម្ពុជា ការរំលោភអំណាច ហើយតុលាការត្រូវមានភាពឯករាជ្យ ដើម្បីធានានូវសង្គមមួយមានភាពយុត្តិធម៌។
លោក សុន ឆ័យ៖ «ការលើកកម្ពស់ស្មារតីបង្រួបបង្រួមជាតិ មិនអាចធ្វើទៅបាននៅពេលដែលអ្នកមានអំណាចបន្តចាប់ពលរដ្ឋខ្លួនដាក់ពន្ធនាគារ ដោយគ្រាន់តែពលរដ្ឋចូលរួមការពារនូវបរិស្ថានការពារនូវយុត្តិធម៌ក្នុងសង្គមរបស់ខ្លួននៅពេលដែលដីធ្លីត្រូវបានអ្នកមានអំណាចរឹបអូសបានមួយចំនួន នៅពេលដែលការគ្រប់គ្រងប្រទេសប្រព្រឹត្តទៅដោយស្មោគគ្រោក ពុករលួយ ផ្តាច់ការទេ»។
សមាជិកសភាប្រចាំរដ្ឋវិចតូរីយ៉ា (Victoria) ប្រទេសអូស្ត្រាលីមានដើមកំណើតខ្មែរ លោក តាក់ ម៉េងហ៊ាង លើកឡើងថា កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងបារីស អាចកើតឡើងបាន ក៏មានការរួមចំណែករបស់ប្រទេសអូស្ត្រាលី ដែលបានត្រួសត្រាយផ្លូវផ្តល់ជំនួយផ្សេងៗ។ លោកថា មានតែការចូលរួមឈឺឆ្អាលរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនៅក្រៅប្រទេស ការរួបរួមសាមគ្គីគ្នាប៉ុណ្ណោះ ដែលបានពុះពារ ជួបជុំគ្នា និយាយអ្វីដែលជាប្រយោជន៍ដល់សង្គមជាតិកម្ពុជា។ លោបន្តថា អ្នកដែលមានសមត្ថភាពទាក់ទងទៅសមាជិកសភា ហើយសមាជិកសភារបស់លោក ជាង២០០នាក់ដែលជាម្ចាស់ឆ្នោតរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរនៅក្រៅប្រទេសដែលមានសិទ្ធិសម្រេចជោគវាសនាប្រទេស ត្រូវហ៊ាននិយាយ រំលឹកដល់រដ្ឋាភិបាលខ្មែរ អំពីយុត្តិធម៌ អធិបតេយ្យភាព និងសេរីភាពនៅកម្ពុជា។
លោក តាក់ ម៉េងហ៊ាង៖ «សូមកុំភ្លេចថា ការចូលរួមរបស់បងប្អូនជាសំឡេងរបស់បងប្អូននេះ គឺមានសារៈសំខាន់ណាស់។ សូមឱ្យកម្មវិធីវេទិកាតុមូលរបស់ប្អូនចូលរួមទាំងអស់គ្នានិយាយឱ្យអស់ពីពោះ ដើម្បីយើងជជែកគ្នា ដើម្បីលោក អ៊ិន ណាត គាត់អាចធ្វើកម្មវិធីបន្តទៀតបាន ដើម្បីជាផលប្រយោជន៍របស់ខ្មែរយើងទាំងអស់គ្នា ខ្មែរ នៅក្នុងទីក្រុងមែលប៊ន មិនដែលភ្លេចកំណើតរបស់យើង ហើយក៏មិនដែលទុកឱ្យប្រទេសកំណើតរបស់យើងរស់នៅវេទនា ឬមួយក៏រងារ ដោយអត់មានសំឡេងរបស់ពួកយើងពីក្រៅប្រទេសឡើយ។»
ចំណែក ប្រធានអង្គការប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរដែលមានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសអូស្ត្រាលី លោក ស៊ឹង សែនករុណា សោកស្តាយដែលកម្ពុជាមានមេដឹកនាំធ្វើឲ្យកម្ពុជាបាត់បង់កិត្យានុភាពជាតិ កេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងនាំឲ្យកម្ពុជាលិចលង់ក្នុងគ្រោះមហន្តរាយ។ លោកថា កម្ពុជា ជាប្រទេសមួយដែលសម្បូរនូវធនធានធម្មជាតិ រ៉ែមាស អាកាសធាតុអំណោយផល និងដំណាំដាំដុះល្អប្រសើរ ប៉ុន្តែបែរជាមានមេដឹកនាំមិនល្អ ធ្វើឲ្យបាត់បង់គ្រប់យ៉ាងដែលជាកេរតំណែល ហើយមិនអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងបារីស ដែលអ្នកជំនាន់មុនខំលះបង់តស៊ូសាច់ស្រស់ ឈាមស្រស់ បង្កើតឡើង ដើម្បីការពារទឹកដី។ លោកថា កម្ពុជានឹងក្លាយជាប្រទេសមានសក្តានុពល ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលខ្មែរ យកកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងបារីស មកអនុវត្តឲ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួន។
លោក ស៊ឹង សែនករុណា៖ «ហើយរឿងនេះមួយខ្ញុំខ្មាសគេណាស់មែនទែន មែនតែយើងខ្មាសគេទេ គឺអ្នកដែលនៅក្នុងប្រទេស ពេលខ្លះគាត់ត្រូវចេញទៅក្រៅប្រទេស សុំតែវីសាចូលប្រទេសគេ គេមិនចង់ទាំងឱ្យផងលឺតែពីកម្ពុជាទៅ។ គេភ័យខ្លាចប៉ះពាល់ទៅដល់ប្រទេសគេ។ យើងទទូចរឿងឱ្យពលរដ្ឋយើងដែលរស់នៅក្រៅប្រទេស ចង់បោះឆ្នោតជ្រើសរើសមេដឹកនាំក្នុងប្រទេស តែមិនត្រូវបានអនុញ្ញាត អញ្ចឹងហើយខាងយើងអង្គការសង្គមស៊ីវិលនៅក្រៅអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ យើងបង្កើតគណៈកម្មការមួយផ្តល់សិទ្ធិឱ្យបងប្អូនយើងខាងក្រៅ រើសតំណាងធ្វើការឱ្យយើងដើម្បីសិទ្ធិមនុស្ស លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងយុត្តិធម៌សង្គមនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើងបាន»។
ក្រៅពីនេះ ក៏មានវាគ្មិនជាច្រើនទៀតបានឡើងថ្លែងសន្ទរកថា នៅក្នុងពិធីរំលឹកខួបលើកទី៣៥នោះ ដូចជាអ្នកជំនាញផ្នែកសន្តិសុខឌីជីថល លោក ង៉ែត ម៉ូសេ ប្រធានស្ថាប័នព្រំដែន នៃរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ២៣តុលា លោក អំ សំអាន ប្រធានចលនាស្ត្រីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ប្រចាំប្រទេសអូស្ត្រាលី អ្នកស្រី ស៊ាម អេង អ្នកស្រាវជ្រាវភូមិសាស្ត្រនយោបាយ លោក សេង វណ្ណលី ជាដើម ដែលបានលើកយកបញ្ហាឆបោកអនឡាញនៅកម្ពុជា បញ្ហាទឹកដី ដែលបានបាត់បង់ទៅឲ្យប្រទេសថៃ និងបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា។
ចំណែក នៅឯប្រទេសកាណាដា កាលពីថ្ងៃទី១៧ តុលា ពលរដ្ឋខ្មែរក៏បានធ្វើបាតុកម្មធំមួយនៅមុខរដ្ឋសភាកាណាដា ដែលមានអ្នកចូលរួមប្រមាណជាង ១០០នាក់ នៅទីក្រុងអូតាវ៉ា ដើម្បីទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគោរព និងអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស និងសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិដែលកម្ពុជាជាភាគី គោរពសិទ្ធិមនុស្ស សេរីភាពជាមូលដ្ឋាន និងគោលការណ៍ប្រជាធិបតេយ្យ ធានាសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ និងការចូលរួមនយោបាយដោយសន្តិវិធី ដោះលែងអ្នកទោសមនសិការ និងអ្នកទោសនយោបាយទាំងអស់ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ។
ក្រៅពីនោះ ពលករខ្មែរនៅប្រទេសថៃ ប្រមាណជា ៣០នាក់ ក៏បានរៀបចំពិធីរំលឹកខួបនេះ កាលពីថ្ងៃ១៨ ខែតុលា។ ចំណែក នៅប្រទេសបារាំងប្រជាពលរដ្ឋ និងអ្នកគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ២៣តុលា ក៏គ្រោងនឹងធ្វើបាតុកម្មធំមួយ ដើម្បីរំលឹកខួបលើកទី៣៥ នៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងបារីស និងរំលឹកខួប១ឆ្នាំ នៃការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ២៣ តុលា នៅថ្ងៃទី ២៤ តុលា ខាងមុខនេះដែរ។ ពួកគេ ក៏នឹងរៀបចំញត្តិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋជាង ៤១ ម៉ឺននាក់ដែលបានចុះហត្ថលេខាតាមអនឡាញ ដាក់ជូនប្រធានាធិបតីបារាំង លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង (Emmanuel Macron) ដែលជាសហប្រធានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព ក្រុងបារីស ដើម្បីឲ្យលោកយកចិត្តទុកដាក់មកលើប្រទេសកម្ពុជាដែលកំពុងរងការរំលោភបំពានទឹកដីពីប្រទេសជិតខាង៕
កម្ពុជាជួបវិបត្តិដោយសាររដ្ឋាភិបាលមិនគោរព និងអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងបារីស
សង្គមស៊ីវិល និងអ្នកនយោបាយនៅក្រៅប្រទេសថា វិបត្តិនៅកម្ពុជា កើតឡើងដោយសាររដ្ឋាភិបាលមិនបានគោរព និងអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងបារីសឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ការលើកឡើងនេះ គឺស្របពេលពលរដ្ឋ អ្នកជំនាញ អ្នកនយោបាយ និងអង្គការសង្គមស៊ីវិលនៅប្រទេសអូស្ត្រាលីប្រមាណជាង២០០នាក់ បានប្រារព្ធពិធីរំលឹកខួបលើកទី៣៥ នៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងបារីស កាលពីថ្ងៃ១៨ ខែតុលា។
អ្នកជំនាញ សង្គមស៊ីវិល និងអ្នកនយោបាយនៅក្រៅប្រទេសព្រួយបារម្ភថា វិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរនៅកម្ពុជា នៅតែបន្តកើតមាន ដោយសារមេដឹកនាំកម្ពុជាខ្វះការទទួលខុសត្រូវ មិនគោរព និងយកកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងបារីសមកអនុវត្តឲ្យបានពេញលេញ។
ការលើកឡើងនេះ គឺបន្ទាប់ពីអង្គការសម្ព័ន្ធខ្មែរ ដើម្បីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងបារីសអំពីកម្ពុជា (Cambodian Alliance for Paris Peace Agreements on Cambodia) បានប្រារព្ធពិធីរំលឹកខួបលើកទី៣៥ នៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងបារីស នៅវត្តពុទ្ធរង្សី ទីក្រុងមែលប៊ន (Melbourne City) រដ្ឋវិចតូរីយ៉ា (Victory State) ដែលមានពលរដ្ឋ អ្នកនយោបាយ និងអង្គការសង្គមស៊ីវិលជាច្រើនបានចូលរួម។
ប្រធានអង្គការសម្ព័ន្ធខ្មែរដើម្បីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសអំពីកម្ពុជា (Cambodian Alliance for Paris Peace Agreements on Cambodia) លោក អ៊ិន ណាត រៀបរាប់ថា បញ្ហាដែលកើតមាននៅកម្ពុជា ដូចជា ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ ធនធានធម្មជាតិការជួញដូរគ្រឿងញៀន និងមនុស្ស ការបាញ់សម្លាប់លោក លិម គិមយ៉ា ការចាប់ខ្លួនសកម្មជនបរិស្ថានទាំង៥រូប សកម្មជននយោបាយ អ្នកកាសែត ដាក់ពន្ធនាគារ រួមទាំងការបាត់បង់ទឹកដីទៅឲ្យប្រទេសជិតខាងជាដើម គឺកើតឡើងដោយសារ មេដឹកនាំកម្ពុជាសព្វថ្ងៃមិនគោរពស្មារតីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស។
លោក អ៊ិន ណាត៖ «មានការបញ្ចេញសារជាសារសន្ទនារវាងមេដឹកនាំកំពូលនៃប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសថៃ ហើយនៅខែ កក្កដា យើងដែលបានឃើញមានជម្លោះប្រដាប់អាវុធបានអ្នកខ្លះអាចហៅដល់ថា សង្គ្រាម និងនៅលើទី២ នៅខែធ្នូ ខ្ញុំឃើញថា ជម្លោះបានកើនឡើង ហើយចរចាការចរចា ព្រមព្រៀងរវាងភាគីសងខាងគឺថា យើងឃើញថា ភាគីថៃបានចូលលុកលុយកាន់កាប់ទឹកដីខ្មែរយ៉ាងគឃ្លើនដាក់ដោយខុសច្បាប់។»
អតីតតំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងជាអនុប្រធានគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរលោក សុន ឆ័យ ថ្លែងនៅក្នុងពិធីរំលឹកខួបនោះថា មេដឹកនាំកម្ពុជាបានបន្តការគ្រប់គ្រងតាមបែបផ្តាច់ការ តាមអំពើចិត្ត និងមិនមានការទទួលខុសត្រូវលើពលរដ្ឋខ្មែរដែលកំពុងរងទុក្ខវេទនា។ លោកថា កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងបារីសបានកំណត់យ៉ាងច្បាស់ពីការកសាងរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស និងការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស ហើយប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងប្រទេសក្តី ក្រៅប្រទេសក្តី ត្រូវមានកាតព្វកិច្ច និងជម្រុញឲ្យមេដឹកនាំកម្ពុជាគោរពគោលការណ៍ទាំងនេះ។ លោកបន្តថា សន្តិភាពយូរអង្វែងកើតមានបាន លុះត្រាតែសង្គមមួយមានយុត្តិធម៌ ហើយការអនុវត្តច្បាប់មានតម្លាភាព មិនអនុវត្តតែលើប្រជាពលរដ្ឋក្រីក្រ និងគណបក្សប្រឆាំង ហើយអ្នកកាន់អំណាច ប្រព្រឹត្តទង្វើល្មើសច្បាប់ ព្រៃផ្សៃដោយនិទណ្ឌភាព ហើយទទួលបានការលើកលែងទោសនោះឡើយ។
លោក សុន ឆ័យ លើកឡើងថា ប្រជាពលរដ្ឋត្រូវរួមគ្នាប្រឆាំងអំពើពុករលួយដែលមានសភាពធ្ងន់ធ្ងរនៅកម្ពុជា ការរំលោភអំណាច ហើយតុលាការត្រូវមានភាពឯករាជ្យ ដើម្បីធានានូវសង្គមមួយមានភាពយុត្តិធម៌។
លោក សុន ឆ័យ៖ «ការលើកកម្ពស់ស្មារតីបង្រួបបង្រួមជាតិ មិនអាចធ្វើទៅបាននៅពេលដែលអ្នកមានអំណាចបន្តចាប់ពលរដ្ឋខ្លួនដាក់ពន្ធនាគារ ដោយគ្រាន់តែពលរដ្ឋចូលរួមការពារនូវបរិស្ថានការពារនូវយុត្តិធម៌ក្នុងសង្គមរបស់ខ្លួននៅពេលដែលដីធ្លីត្រូវបានអ្នកមានអំណាចរឹបអូសបានមួយចំនួន នៅពេលដែលការគ្រប់គ្រងប្រទេសប្រព្រឹត្តទៅដោយស្មោគគ្រោក ពុករលួយ ផ្តាច់ការទេ»។
សមាជិកសភាប្រចាំរដ្ឋវិចតូរីយ៉ា (Victoria) ប្រទេសអូស្ត្រាលីមានដើមកំណើតខ្មែរ លោក តាក់ ម៉េងហ៊ាង លើកឡើងថា កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងបារីស អាចកើតឡើងបាន ក៏មានការរួមចំណែករបស់ប្រទេសអូស្ត្រាលី ដែលបានត្រួសត្រាយផ្លូវផ្តល់ជំនួយផ្សេងៗ។ លោកថា មានតែការចូលរួមឈឺឆ្អាលរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនៅក្រៅប្រទេស ការរួបរួមសាមគ្គីគ្នាប៉ុណ្ណោះ ដែលបានពុះពារ ជួបជុំគ្នា និយាយអ្វីដែលជាប្រយោជន៍ដល់សង្គមជាតិកម្ពុជា។ លោបន្តថា អ្នកដែលមានសមត្ថភាពទាក់ទងទៅសមាជិកសភា ហើយសមាជិកសភារបស់លោក ជាង២០០នាក់ដែលជាម្ចាស់ឆ្នោតរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរនៅក្រៅប្រទេសដែលមានសិទ្ធិសម្រេចជោគវាសនាប្រទេស ត្រូវហ៊ាននិយាយ រំលឹកដល់រដ្ឋាភិបាលខ្មែរ អំពីយុត្តិធម៌ អធិបតេយ្យភាព និងសេរីភាពនៅកម្ពុជា។
លោក តាក់ ម៉េងហ៊ាង៖ «សូមកុំភ្លេចថា ការចូលរួមរបស់បងប្អូនជាសំឡេងរបស់បងប្អូននេះ គឺមានសារៈសំខាន់ណាស់។ សូមឱ្យកម្មវិធីវេទិកាតុមូលរបស់ប្អូនចូលរួមទាំងអស់គ្នានិយាយឱ្យអស់ពីពោះ ដើម្បីយើងជជែកគ្នា ដើម្បីលោក អ៊ិន ណាត គាត់អាចធ្វើកម្មវិធីបន្តទៀតបាន ដើម្បីជាផលប្រយោជន៍របស់ខ្មែរយើងទាំងអស់គ្នា ខ្មែរ នៅក្នុងទីក្រុងមែលប៊ន មិនដែលភ្លេចកំណើតរបស់យើង ហើយក៏មិនដែលទុកឱ្យប្រទេសកំណើតរបស់យើងរស់នៅវេទនា ឬមួយក៏រងារ ដោយអត់មានសំឡេងរបស់ពួកយើងពីក្រៅប្រទេសឡើយ។»
ចំណែក ប្រធានអង្គការប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរដែលមានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសអូស្ត្រាលី លោក ស៊ឹង សែនករុណា សោកស្តាយដែលកម្ពុជាមានមេដឹកនាំធ្វើឲ្យកម្ពុជាបាត់បង់កិត្យានុភាពជាតិ កេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងនាំឲ្យកម្ពុជាលិចលង់ក្នុងគ្រោះមហន្តរាយ។ លោកថា កម្ពុជា ជាប្រទេសមួយដែលសម្បូរនូវធនធានធម្មជាតិ រ៉ែមាស អាកាសធាតុអំណោយផល និងដំណាំដាំដុះល្អប្រសើរ ប៉ុន្តែបែរជាមានមេដឹកនាំមិនល្អ ធ្វើឲ្យបាត់បង់គ្រប់យ៉ាងដែលជាកេរតំណែល ហើយមិនអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងបារីស ដែលអ្នកជំនាន់មុនខំលះបង់តស៊ូសាច់ស្រស់ ឈាមស្រស់ បង្កើតឡើង ដើម្បីការពារទឹកដី។ លោកថា កម្ពុជានឹងក្លាយជាប្រទេសមានសក្តានុពល ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលខ្មែរ យកកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងបារីស មកអនុវត្តឲ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួន។
លោក ស៊ឹង សែនករុណា៖ «ហើយរឿងនេះមួយខ្ញុំខ្មាសគេណាស់មែនទែន មែនតែយើងខ្មាសគេទេ គឺអ្នកដែលនៅក្នុងប្រទេស ពេលខ្លះគាត់ត្រូវចេញទៅក្រៅប្រទេស សុំតែវីសាចូលប្រទេសគេ គេមិនចង់ទាំងឱ្យផងលឺតែពីកម្ពុជាទៅ។ គេភ័យខ្លាចប៉ះពាល់ទៅដល់ប្រទេសគេ។ យើងទទូចរឿងឱ្យពលរដ្ឋយើងដែលរស់នៅក្រៅប្រទេស ចង់បោះឆ្នោតជ្រើសរើសមេដឹកនាំក្នុងប្រទេស តែមិនត្រូវបានអនុញ្ញាត អញ្ចឹងហើយខាងយើងអង្គការសង្គមស៊ីវិលនៅក្រៅអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ យើងបង្កើតគណៈកម្មការមួយផ្តល់សិទ្ធិឱ្យបងប្អូនយើងខាងក្រៅ រើសតំណាងធ្វើការឱ្យយើងដើម្បីសិទ្ធិមនុស្ស លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងយុត្តិធម៌សង្គមនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើងបាន»។
ក្រៅពីនេះ ក៏មានវាគ្មិនជាច្រើនទៀតបានឡើងថ្លែងសន្ទរកថា នៅក្នុងពិធីរំលឹកខួបលើកទី៣៥នោះ ដូចជាអ្នកជំនាញផ្នែកសន្តិសុខឌីជីថល លោក ង៉ែត ម៉ូសេ ប្រធានស្ថាប័នព្រំដែន នៃរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ២៣តុលា លោក អំ សំអាន ប្រធានចលនាស្ត្រីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ប្រចាំប្រទេសអូស្ត្រាលី អ្នកស្រី ស៊ាម អេង អ្នកស្រាវជ្រាវភូមិសាស្ត្រនយោបាយ លោក សេង វណ្ណលី ជាដើម ដែលបានលើកយកបញ្ហាឆបោកអនឡាញនៅកម្ពុជា បញ្ហាទឹកដី ដែលបានបាត់បង់ទៅឲ្យប្រទេសថៃ និងបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា។
ចំណែក នៅឯប្រទេសកាណាដា កាលពីថ្ងៃទី១៧ តុលា ពលរដ្ឋខ្មែរក៏បានធ្វើបាតុកម្មធំមួយនៅមុខរដ្ឋសភាកាណាដា ដែលមានអ្នកចូលរួមប្រមាណជាង ១០០នាក់ នៅទីក្រុងអូតាវ៉ា ដើម្បីទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគោរព និងអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស និងសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិដែលកម្ពុជាជាភាគី គោរពសិទ្ធិមនុស្ស សេរីភាពជាមូលដ្ឋាន និងគោលការណ៍ប្រជាធិបតេយ្យ ធានាសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ និងការចូលរួមនយោបាយដោយសន្តិវិធី ដោះលែងអ្នកទោសមនសិការ និងអ្នកទោសនយោបាយទាំងអស់ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ។
ក្រៅពីនោះ ពលករខ្មែរនៅប្រទេសថៃ ប្រមាណជា ៣០នាក់ ក៏បានរៀបចំពិធីរំលឹកខួបនេះ កាលពីថ្ងៃ១៨ ខែតុលា។ ចំណែក នៅប្រទេសបារាំងប្រជាពលរដ្ឋ និងអ្នកគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ២៣តុលា ក៏គ្រោងនឹងធ្វើបាតុកម្មធំមួយ ដើម្បីរំលឹកខួបលើកទី៣៥ នៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងបារីស និងរំលឹកខួប១ឆ្នាំ នៃការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ២៣ តុលា នៅថ្ងៃទី ២៤ តុលា ខាងមុខនេះដែរ។ ពួកគេ ក៏នឹងរៀបចំញត្តិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋជាង ៤១ ម៉ឺននាក់ដែលបានចុះហត្ថលេខាតាមអនឡាញ ដាក់ជូនប្រធានាធិបតីបារាំង លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង (Emmanuel Macron) ដែលជាសហប្រធានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព ក្រុងបារីស ដើម្បីឲ្យលោកយកចិត្តទុកដាក់មកលើប្រទេសកម្ពុជាដែលកំពុងរងការរំលោភបំពានទឹកដីពីប្រទេសជិតខាង៕
