ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា អះអាងថា កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ មានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការការពារបូរណភាពទឹកដី ពីការឈ្លានពាន របស់ប្រទេសជិតខាង និងចេញមុខប្រតិកម្មចំពោះសកម្មភាពរបស់យោធាថៃ ដែលបានពង្រាយរថពាសដែក និងការពង្រឹងរបងបន្លាលួសរបស់ថៃនៅតំបន់អូរស្មាច់។ រីឯអ្នកឃ្លាំមើសង្គមថា រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានដឹងខ្លួនឯងថា ពុំមានលទ្ធភាពតតាំងជាមួយប្រទេសថៃ ទើបបណ្តោយឲ្យយោធាថៃឈ្លានពានទឹកដីខ្មែរតាមអំពើចិត្ត។
ចាប់តាំងពីមានបទឈប់បាញ់ដែលបានចូលជាធរមាន កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥មក កងទ័ពថៃនៅតែបន្តចូលមករាយបន្លាលួស ដាក់ទូរកុងតឺន័រ ទន្ទ្រានយកទឹកដីខ្មែរជារៀងរាល់ថ្ងៃដែលធ្វើឱ្យទឹកដីខ្មែរថៃដណ្តើមកាន់កាប់បានកើនឡើងរហូតដល់៥៥ទីតាំងនិងចូលកាន់តែជ្រៅ។ រីឯរដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនបានប្រើកម្លាំងទប់ស្កាត់ទៅនឹងការបន្តឈ្លានពានទឹកដីពីសំណាក់ភាគីថៃនោះទេ គឺបានត្រឹមតែចេញលិខិតថ្កោលទោសថៃ និងបញ្ជាឲ្យមន្ត្រីរបស់ខ្លួននាំក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន(AOT) ចុះសង្កេតការណ៍ ផ្ទៀងផ្ទាត់ និងរាយការណ៍អំពីស្ថានភាពព្រំដែន ព្រមទាំងពង្វក់ជនភៀសសឹកឲ្យនាំគ្នារាំច្រៀង។
ក្នុងពេលប្រទេសកម្ពុជា កំពុងរងគ្រោះពីការឈ្លានពានរបស់យោធាថៃនេះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ លោក ទៀ សីហា បានថ្លែងសារជូនពរទៅដល់នាយទាហាន និងពលទាហាន នៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ ក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ប្រពៃណីជាតិ ថា កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ កាន់តែរឹងមាំ កាន់តែមានភាពខ្លាំងក្លា មានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការការពារអធិបតេយ្យជាតិ និងបូរណភាព ទឹកដីរបស់ខ្លួន។ ជាបទពិសោធកន្លងមកនេះ ក្រោមស្មារតីជាតិខ្មែរតែមួយ បានរួបរួមសាមគ្គីពួតដៃគ្នាទប់ស្កាត់ការ ឈ្លានពានពីប្រទេសជិត ខាងមកលើដែនអធិបតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជា។
ទន្ទឹមនឹងការអួតអាងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិរូបនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ លោកស្រី ម៉ាលី សុជាតា នៅថ្ងៃទី២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ក៏បានចេញមុខបដិសេធ នូវការបង្ហោះព័ត៌មាននៅលើផេកហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់កងទ័ពថៃ (Royal Thai Army) ដែលបានផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានអំពីការពង្រឹងរបងលួសបន្លា និងដាក់ពង្រាយរថពាសដែក នៅតំបន់សច្រកអូរស្មាច់ ក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ដែលយោធាថៃកំពុងកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់ ថាមានសកម្មភាពញុះញង់ពីភាគីកម្ពុជា មិនមែនជាការពិត និងគ្មានមូលដ្ឋាន។
លើសពីនេះ ក្រសួងការពារជាតិបានលើកហេតុផលថា កងកម្លាំងកម្ពុជាតែងអនុវត្តភារកិច្ចដោយគោរពវិន័យយោធា គោរពបទបញ្ជារបស់ថ្នាក់ដឹកនាំ និងគោលការណ៍វិជ្ជាជីវៈយ៉ាងតឹងរ៉ឹង។ កងកម្លាំងកម្ពុជាបន្តប្រកាន់ខ្ជាប់នូវភាពអត់ធ្មត់ ការទទួលខុសត្រូវ និងការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ ដើម្បីការពារអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដីជាតិ ខណៈពេលជាមួយគ្នានេះ ក៏បានខិតខំរក្សាបរិយាកាសសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងការជៀសវាងភាពតានតឹងនៅតាមតំបន់ព្រំដែនផងដែរ។
ក្រសួងការពារជាតិបានឲ្យដឹងទៀតថា កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ កងកម្លាំងយោធាថៃបានធ្វើសកម្មភាពចល័តរថពាសដែកចំនួន ២គ្រឿង និងកម្លាំងប្រមាណ ៧០នាក់ ចូលមកទីតាំងក្នុងភូមិសាស្ត្រច្រកព្រំដែនអន្តរជាតិអូរស្មាច់ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ និងបានរាយលួសបន្លាបន្ថែមពីលើលួសបន្លាចាស់ ដែលភាគីថៃបានហ៊ុមព័ទ្ធកាន់កាប់យកដោយខុសច្បាប់ ព្រមទាំងធ្វើសកម្មភាពយោធាដោយមិនមានការជូនដំណឹងជាមុនដល់ក្រុមទំនាក់ទំនងរបស់យោធភូមិភាគទី៤កម្ពុជាឡើយ។
ការធ្វើសកម្មភាពរបស់យោធាថៃខាងលើធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន(AOT) ទើបចុះសង្កេតការណ៍ ផ្ទៀងផ្ទាត់ និងរាយការណ៍អំពីស្ថានភាពព្រំដែននៅតំបន់ច្រកអូរស្មាច់ ក្រុងសំរោង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ កន្លងទៅថ្មីៗប៉ុណ្ណោះ។
ជុំវិញបញ្ហានេះ ប្រធានអង្គការប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរដែលមានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសអូស្ត្រាលី លោក សឹង សែនករុណា បានឲ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាដឹងជាងអ្នកណាទាំងអស់ទាក់ទងរឿងកងទ័ព ហើយត្រូវបញ្ឈប់សម្ដីអួតក្អេងក្អាង ប៉ុន្តែត្រូវគិតឡើងវិញអំពីការធ្វើទំនើបកម្មយោធា ពីព្រោះក្រោយពីសង្គ្រាមជាមួយថៃពីរលើករួចមក បង្ហាញថាកម្ពុជាគឺកងទ័ពមានទឹកចិត្តអង់អាចក្លាហាន ប៉ុន្តែពួកគាត់គ្មានសព្វាវុធដើម្បីវាយតបទល់ជាមួយយោធាថៃ ក្រៅតែពីយកជីវិតទៅប្តូរដើម្បីការពារទឹកដី។
លោក សឹង សែនករុណា៖ «ភាពជាក់ស្តែងមិនដូចអ្វីដែលកើតមានឡើង អ្វីដែលអួតអាងទាំងអស់នេះអីចឹងខ្ញុំទៅខាងមុខបើសិនជាក្រសួងការពារជាតិរឺក៏រដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្នមិនទទួលស្គាល់ខ្លួនឯងថាមានភាពកម្សោយទេ អ៊ីចឹងវិស័យការពារជាតិនៅតែប៉ុណ្ណឹង ហើយគ្មានភាពខ្លាំងក្លាការពារជាតិអ្វីបាននោះទេ ហើយបច្ចុប្បន្នយើងអស់តែទឹកដីតាមព្រំដែន បើសិនជានៅតែអួតអាតអាងហើយសមត្ថភាពមិនមានអាចនឹងបាត់បង់ប្រទេសទាំងមូលក៏ថាបានដែរ»។
ចំណែកអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលឯករាជ្យកម្ពុជា ២៣ តុលា លោក គឹម សុខ បានប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី ថា រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានដឹងច្បាស់អំពីសមត្ថភាពកងទ័ពដែលត្រូវធ្វើទំនើបកម្មសព្វាវុធ ដូច្នេះហើយបានជាលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ពុំមានសកម្មភាពណាមួយឆ្លើយតបទៅនឹងសកម្មភាពឈ្លានពានរបស់យោធាថៃ គឺបណ្តោយឲ្យយោធាថៃឈ្លានពានយកដឹកដីខ្មែរតាមអ្វីដែលគេចង់បាន ហើយរដ្ឋាភិបាលលោកហ៊ុន ម៉ាណែត បានត្រឹមតែអំពាវនាវសូមថៃចរចាប៉ុណ្ណោះ។
លោក គឹម សុខ៖ «តាមពិតករណីថៃដកកងទ័ពត្រឡប់ចូលបន្ទាយវ័យ ថៃប្រកាសថា លែងមានសង្គ្រាមជាមួយកម្ពុជានេះពុំមែនក្រុមគ្រួសារហ៊ុន បានពង្រឹងកងទ័ពកម្ពុជាឲ្យខ្លាំងឲ្យថៃខ្លាចនោះទេ គឺដោយសារហេតុផលរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ប្រកាសចុះចាញ់សង្គ្រាមថៃទៅហើយ តាមរយៈសូមចរចាដដែលៗក្នុងរយៈ២ខែចុងក្រោយនេះ»។
យោងតាមប្រភពពីទាហានខ្មែរ បានអះអាងថា ទាហានថៃបានកំពុងធ្វើសកម្មភាពឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា។ ជាក់ស្តែងនៅតំបន់អូរស្មាច់ពួកគេបានទន្ទ្រានយកអស់រយៈពេលជាច្រើនខែមកហើយ ដោយពួកគេបានដាក់ពង្រាយកម្លាំងនៅតាមអាគារកាស៊ីណូ និងទីតាំងមួយចំនួន ហើយនៅពេលមានទាហាន ឬប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដើរឆ្លងកាត់ ទាហានថៃនឹងស្រែកគំរាម រហូតដល់មានការបាញ់ប្រហារពីលើអាគារជាច្រើនគ្រាប់ មកលើកងកម្លាំង និងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទៀតផង។
ចាប់តាំងពីមានបទឈប់បាញ់កាលពីចុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ មក ពលរដ្ឋខ្មែរបានចែកចាយលើបណ្ដាញទំនាក់ទំនងសង្គមហ្វេសប៊ុកជាបន្តបន្ទាប់ អំពីសកម្មភាពយោធាថៃដែលបានប្រើគ្រឿងចក្រជីកប្រឡាយផ្តាច់ផ្លូវ និងរាយបន្លាលួស ដាក់ពង្រាយទូកុងតឺន័រ សាងសង់លេណដ្ឋាន និងធ្វើសកម្មភាពជាច្រើនទៀតលើទឹកដីខ្មែរដែលពួកគេកំពុងកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់។
គណបក្សប្រឆាំង បានរកឃើញថា ក្នុងសង្គ្រាម២១ថ្ងៃកន្លងទៅ គឺកម្ពុជា បានបាត់បង់ទឹកដីរហូតដល់ជាង ៥៥ទីតាំង ដែលបណ្តាលឱ្យប្រជាជនខ្មែរជាង ១១ម៉ឺននាក់ បាត់បង់ដីធ្លី ទ្រព្យសម្បត្តិ និងផ្ទះសម្បែង ជាច្រើនកន្លែង៕
