អង្គការការពារអ្នកសារព័ត៌មានជាតិ និងអន្តរជាតិអំពាវនាវឲ្យរដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដកពាក្យបណ្តឹង និងទទូចឲ្យតុលាការដោះលែងអ្នកសារព័ត៌មានអនឡាញ គឺលោក ផន សុភាព និង លោក ភាព ភារ៉ា ដើម្បីឲ្យពួកគេបានជួបជុំគ្រួសារវិញ។ ការទាមទារនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីតុលាការជាន់ខ្ពស់ បានផ្តន្ទាទោសអ្នកសារព័ត៌មានអនឡាញទាំងពីររូបឲ្យជាប់ពន្ធនាគារម្នាក់ៗ១៤ ឆ្នាំ ដូចតុលាការថ្នាក់ក្រោមដែរ។
ស្ថាប័នសារព័ត៌មានក្នុងស្រុក និងអន្តរជាតិ រួមទាំងសង្គមស៊ីវិល ដែលធ្វើការដើម្បីលើកកម្ពស់សេរីភាព សារព័ត៌មាន និងសេរីភាពបញ្ចេញមតិ ខកចិត្តចំពោះតុលាការជាន់ ខ្ពស់ ដែលផ្ដន្ទាទោសអ្នកសារព័ត៌មានពីររូបឲ្យជាប់ពន្ធនាគារម្នាក់ៗ ១៤ឆ្នាំ ទោះបីជាពួកគេអះអាងថា មិនមានបំណងផ្តល់ព័ត៌មានទៅឲ្យរដ្ឋបរទេស និងមិនបានទទួលប្រាក់ពីប្រទេសថៃក៏ដោយ។
ស្ថាប័នសារព័ត៌មានក្នុងស្រុក និងអន្តរជាតិ រួមទាំងអង្គការសង្គមស៊ីវិលចំនួន១៦ ស្ថាប័ន ដែលចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា រួមមានសមាគម សម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា មជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជាដើម្បីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ អង្គការលីកាដូ សមាគមអាដហុក មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា សហព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានអន្តរជាតិ មជ្ឈមណ្ឌលដើម្បីសារព័ត៌មានឯករាជ្យប្រទេស ម៉ាឡេស៊ី និងសហភាពជាតិនៃអ្នកសារព័ត៌មានហ្វីលីពីនជាដើម។
ស្ថាប័នអង្គការ-សមាគមទាំងនេះ លើកឡើងនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមដោយ ទាមទារឲ្យ «ដោះលែង និងទម្លាក់បទចោទប្រឆាំងនឹងអ្នកសារព័ត៌មានលោក ផន សុភាព និងលោក ភាព ភារ៉ា»។ ពួកគេ លើកឡើងថា ការប្រើប្រាស់បទចោទពាក់ព័ន្ធនឹងសន្តិសុខជាតិ ដែលកំណត់និយមន័យយ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងបរិបទនេះ និងបានរួមចំណែកបង្កើតបានបង្កឲ្យមានការព្រួយបារម្ភ អំពីផលប៉ះពាល់ទៅលើសេរីភាពបញ្ចេញមតិ បរិយាកាស គំរាមកំហែងដល់សេរីភាពសារព័ត៌មាន។
លើសពីនេះ ពួកគេថា វាក៏បង្កើតនូវសំណួរអំពីការកម្រិតនៃទោស និងភាពស្របគ្នាជាមួយស្តង់ដារសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ រួមទាំងសិទ្ធិសេរីភាពបញ្ចេញមតិ ខណៈបទចោទ«ប្រគល់ឱ្យរដ្ឋបរទេសនូវព័ត៌មានជាអាទិ៍ ដែលអាចធ្វើឱ្យអន្តរាយការការពារជាតិ»នេះ គឺជាបទចោទធ្ងន់ធ្ងរ និងបង្កការភ័យខ្លាចដល់អ្នកសារព័ត៌មាន ក្នុងការអនុវត្តការងាររបស់ពួកគេ ដើម្បីបម្រើប្រយោជន៍សាធារណៈ។
ការចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រុមអង្គការសិទ្ធិមនុស្សនិងសមាគមសារព័ត៌មានទាំងនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីសាលាឧទ្ធរណ៍បាត់ដំបង កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា បានសម្រេចតម្កល់សាលក្រមផ្ដន្ទាទោសរបស់សាលាដំបូងខេត្តសៀមរាបទៅលើអ្នកសារព័ត៌មានអនឡាញគឺ លោក ផន សុភាព និងលោក ភាព ភារ៉ា ឲ្យជាប់ពន្ធនាគារម្នាក់ៗ ១៤ ឆ្នាំ ពីបទ« ប្រគល់ឱ្យរដ្ឋបរទេសនូវព័ត៌មានជាអាទិ៍ ដែលអាចធ្វើឱ្យអន្តរាយការការពារជាតិ» ពាក់ព័ន្ធការផ្សាយរឿងព្រំដែន។
នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅ នៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ (LICAHDO) លោក អំ សំអាត លើកឡើងថា កម្ពុជាផ្ដល់អំណាចសារព័ត៌មាន គឺជាអំណាចទី៤ ប៉ុន្តែការអនុវត្តជាក់ស្ដែង គឺផ្ទុយ ពីព្រោះ បច្ចុប្បន្នមាន អ្នកសារព័ត៌មាន ជាច្រើនត្រូវបានចាប់ខ្លួន ចោទប្រកាន់ ឃុំខ្លួន និងផ្ដន្ទាទោសទាក់ទងការបំពេញការងាររបស់ពួកគេ ខណៈច្បាប់ស្ដីពីរបបសារព័ត៌មាន តុលាការ មិនបានយកមកអនុវត្តលើអ្នកសារព័ត៌មានឡើយ។
លោក អំ សំអាត យល់ថា ការយកច្បាប់ក្រមព្រហ្មទណ្ឌ មកចោទប្រកាន់លើ អ្នកសារព័ត៌មាន ពីបទ«មជ្ឈិម រហូតដល់បទ«ឧក្រិដ្ឋ»នេះ ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់លំហសេរី ភាពសារព័ត៌មាននិងធ្វើឲ្យអ្នកសារព័ត៌មាន កម្រិតសេរីភាពក្នុងការសរសេរ និងផ្សព្វផ្សាយ ដែលផ្ទុយពីរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងបទដ្ឋានអន្តរជាតិ។
លោក អំ សំអាត៖ «រដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងបទដ្ឋានអន្តរជាតិដែលមានការគាំពារទៅដល់សារព័ត៌មាន ដោយសារបញ្ហាហើយ បានជាសមាគមសារព័ត៌មាន អង្គការ វិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាន សង្គមស៊ីវិលជាតិនិង អន្តរជាតិហ្នឹង បានទាមទារឲ្យ ទម្លាក់ បទចោទប្រកាន់ ទៅលើអ្នកសារព័ត៌មានទាំងពីរ អ្នកសារព័ត៌មានផ្សេងទៀត ដែល គាត់បំពេញវិជ្ជាជីវៈជាអ្នកសារព័ត៌មាន ហើយមិនបានអនុវត្តទៅតាមច្បាប់ ស្ដីពី របបសារព័ត៌មាន បែរជាចោទប្រកាន់ ឃុំខ្លួន និងផ្ដន្ទាទោសតាម ក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ទៅវិញ»។
ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី មិនអាចសុំការអត្ថាធិប្បាយជុំវិញរឿងនេះ ពីប្រធានអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា បានទេ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា។
អ្នកសារព័ត៌មានលោក ផន សុភាព និងលោក ភាព ភារ៉ា ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួន ដាច់ដោយឡែកពីគ្នានៅក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ បន្ទាប់ពីវិលត្រឡប់ពីរាយការណ៍ព័ត៌មាន នៅខេត្តឧត្តរមានជ័យ។ ពួកគាត់ ត្រូវបានតុលាការខេត្តសៀមរាប ផ្ដន្ទាទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគារ១៤ ឆ្នាំ ពីបទ«ប្រគល់ឱ្យរដ្ឋបរទេសនូវព័ត៌មាន ជាអាទិ៍ ដែលអាចធ្វើឱ្យអន្តរាយការការពារជាតិ»កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ តាមមាត្រា ៤៤៥ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ដែលជាកម្រិតទោសខ្ពស់ជិតដល់កម្រិតអតិបរ មានៃទោសសម្រាប់បទល្មើសនេះ គឺ ១៥ឆ្នាំ។
ស្ថាប័នសារព័ត៌មានជាតិ និងអន្តរជាតិ រួមទាំងអង្គការសង្គមស៊ីវិលបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្នមានអ្នកសារព័ត៌មាន ៤នាក់ ត្រូវបានចោទប្រកាន់ និងឃុំខ្លួនពាក់ព័ន្ធនឹងការរាយការណ៍របស់ពួកគេ ក្នុងនោះ អ្នកសារព័ត៌មាន ២នាក់ ត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦។
ពួកគេអំពាវនាវឲ្យរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត លុបចោលបទចោទប្រកាន់ លើអ្នកសារព័ត៌មានទាំងអស់ ដែលកំពុងឃុំខ្លួន និងត្រូវធានាឲ្យមានការការពារយ៉ាងពេញលេញលើសេរីភាពសារព័ត៌មាន និងសេរីភាពបញ្ចេញមតិនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា៕
