ពលរដ្ឋ និងអ្នកនយោបាយបក្សប្រឆាំង ចង់ឃើញរដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត និងប្រធានព្រឹទ្ធសភាលោក ហ៊ុន សែន ដោះលែងប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក កឹម សុខា ឱ្យមានសេរីភាពឡើងវិញ ដើម្បីបានមើលថែម្ដាយចាស់ជរា ដែលមានជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ និងដើម្បីជាការបន្ធូរបន្ថយ ស្ថានភាពនយោបាយ ឱ្យបានល្អឡើងវិញ ឆ្ពោះទៅរកការផ្សះផ្សាជាតិ និងការស្ដារនូវលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា។
ពលរដ្ឋខ្មែរទាំងក្នុងស្រុក និងក្រៅស្រុក មានទស្សនៈដូចៗគ្នា ដោយចង់ឃើញរដ្ឋាភិបាលត្រកូល«ហ៊ុន» ដោះលែង មេបក្សប្រឆាំង គឺ លោក កឹម សុខា ដែលកំពុងកើតទុក្ខជាទម្ងន់ដោយសារតែអ្នកម្ដាយ មានជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ ប៉ុន្តែមិនអាចនៅមើលថែបាន។ ពលរដ្ឋលើកឡើងថា ការដោះលែងលោក កឹម សុខា នៅពេលនេះ រដ្ឋាភិបាលនឹងទទួលបានផលចំណេញជាច្រើនជាពិសេសពលរដ្ឋនឹងងាកមក សាទរចំពោះនយោបាយអត់ឱនឱ្យគ្នា ប្រកបដោយមនុស្សធម៌ និងជួយជំរុញឱ្យ ចលនានៃការផ្សះផ្សាជាតិ និងសាមគ្គីជាតិ កើតឡើងយ៉ាងពិតប្រាកដ។
ពលរដ្ឋរស់នៅខេត្តសៀមរាប និងជាអតីតអ្នកទោសនយោបាយ លោក នង ធារ៉ា ប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរីថា នៅថ្ងៃទី២១ ខែ ឧសភាថា លោកអាណិតអាសូរ និងស្រងេះស្រងោចជាខ្លាំង នៅពេលឃើញ លោក កឹម សុខា អង្គុយមើលម្ដាយដេកឈឺធ្ងន់ធ្ងរ រួមដោយអារម្មណ៍ក្ដុកក្ដួល និងស្រក់ទឹកភ្នែក ហើយមិនដឹងថាលោកគ្រាំគ្រាចិត្តប៉ុណ្ណានោះទេ ខណៈដែលលោកមិនអាចនៅមើលថែ ម្ដាយ ជាលើកចុងក្រោយ។
លោក នង ធារ៉ា៖ «ខ្ញុំសង្វេគពេលឃើញ លោក កឹម សុខា គាត់អួលដើរករចំពោះម្ដាយ។ ថ្នាក់ដឹកនាំរាជរដ្ឋាភិបាល ពេលឃើញកូនចេះអោបកូន ពេលឃើញចៅចេះអោបចៅ ចុះគាត់(កឹម សុខា) ជាអ្នកនយោបាយ ចេះស្រឡាញ់ជាតិ ហេតុអ្វីគាត់គ្មានសិទ្ធិអោបម្ដាយ អោបមនុស្សជាទីស្រឡាញ់បាន នៅពេលដែលដង្ហើមចុងក្រោយ។ អ្វីដែលខ្ញុំស្នើគួរតែពង្រឹងសាមគ្គីភាព កុំផាត់នរណាម្នាក់ចោលពីឆាកនយោបាយ»។
រីឯ ពលរដ្ឋម្នាក់ទៀតនៅ ខេត្តកំពង់ចាម លោក ឯក រស្មី យល់ឃើញថា សព្វថ្ងៃ អ្នកនយោបាយមិនគួរធ្វើនយោបាយ គុំកួនគ្នា និងធ្វើទុក្ខបុកម្នេញគ្នា ដោយសារតែ ទស្សនៈផ្ទុយគ្នានោះទេ គួរតែគិតពីផលប្រយោជន៍ជាតិជាធំ ហើយរៀនទទួលយកការរិះគន់គ្នាដើម្បីស្ថាបនា។ ជាពិស លោកថា ការធ្វើនយោបាយគិតពីផលប្រយោជន៍ជាតិជាធំ និងចេះអត់ឱនឱ្យគ្នាគឺជារឿងប្រសើរបំផុត ដូចជាករណី លោក កឹម សុខា គួរតែត្រូវបានបន្ធូរបន្ថយទោស និងដោះលែង។
លោក ឯក រស្មី៖ «រដ្ឋាភិបាល ក៏ដូចជាអ្នកនយោបាយទាំងអស់នៅកម្ពុជាគួរតែរួបរួមគ្នា ព្រោះពេលនេះកម្ពុជាកំពុងត្រូវសត្រូវឈ្លានពាន ។ យើងមើលថៃ ថៃគេរួបរួមជាតិរបស់គេ ថ្វីត្បិតតែគេចាប់ លោក អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីគេ លោក តាក់ស៊ីន ដាក់គុកមែន ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ននេះ គេបានដោះលែងឱ្យ លោក តាក់ស៊ីន មានសេរីភាពវិញហើយ។ ម្ដាយលោក កឹម សុខា ក៏កំពុងតែឈឺធ្ងន់ដែរ ដូច្នេះរដ្ឋាភិបាលគួរតែដោះលែង ឬក៏គួរតែឱ្យគាត់ទៅសួរសុខទុក្ខម្ដាយគាត់ឱ្យបានយូរ»។
ការលើកឡើងនេះ ក្រោយពីប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក កឹម សុខា ដែលកំពុងជាប់ឃុំនៅក្នុងផ្ទះរយៈពេល២៧ឆ្នាំ បានយំខ្សឹកខ្សួល រៀបរាប់ពីទុក្ខសោក ដែលពុំអាចនៅមើលថែអ្នកម្ដាយជាលើកចុង ក្រោយ ដោយសារតែអំណាចសាលក្រមផ្ដន្ទាទោសរបស់តុលាការដែលរងការរិះគន់ស្ថិតក្រោមការបង្គាប់បញ្ជារបស់មេដឹកនាំបក្សកាន់អំណាច គឺលោក ហ៊ុន សែន។
ជាមួយគ្នានោះ លោក កឹម សុខា បានប្រាប់អ្នកម្ដាយ កាលពីម្សិលមិញ អំឡុងពេលដែលលោកបានជួបម្ដាយប្រហែល ១ម៉ោងថា លោកគ្មានប្រាថ្នាចង់បានអំណាច ឬតំណែងទៀតនោះទេ។ នៅពេលលោកបានសេរីភាព គោលដៅតែមួយគត់ គឺចង់ទៅបួសជាព្រះសង្ឃ បដិបត្តិធម៌ ដើម្បីអប់រំចិត្ត និងដើម្បីសងគុណអ្នកម្ដាយ។ លោកក៏បានជូនពរ ដល់ម្ដាយរបស់លោក គឺ លោកយាយ សៅ ង៉ែតឱ្យមានសុខភាពល្អឡើងវិញ ហើយជូនពរដល់ពលរដ្ឋខ្មែរបានសុខចម្រើន។
រីឯ ពលរដ្ឋម្នាក់ទៀត នៅខេត្តឧត្តរមានជ័យបាន ថ្លែងក្នុងលក្ខខណ្ឌមិនបញ្ចេញឈ្មោះ ព្រោះបារម្ភពីសុវត្ថិភាព យល់ថា ការរឹតត្បិត និងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ ពីសំណាក់តុលាការ និងរដ្ឋាភិបាល ត្រកូល«ហ៊ុន» មិនឱ្យលោក កឹម សុខា មានសេរីភាពដើម្បីមើលថៃអ្នកម្ដាយជាលើកចុងក្រោយនេះ គឺជារឿងដ៏ឈឺចាប់បំផុត ហើយជាអំពើអមនុស្សធម៌ ដែលរដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត គួរតែពិចារណាឡើងវិញ
ពលរដ្ឋ៖ «គាត់អត់បានទៅក្បត់ជាតិជាមួយនរណានោះដែរ។ គាត់ស្រឡាញ់ជាតិស្រឡាញ់ប្រទេស។ ការចោទប្រកាន់គាត់នេះវាហួស វាពិបាកណាស់ អត់ចេះមើលគេ គេធ្វើអ្វីមួយដើម្បីរីកចម្រើន បើខ្មែរ យើងឈ្លោះតែគ្នាឯង»។
ចំណែកពលករខ្មែរធ្វើការនៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងលោកស្រី វង់ សារ៉ែម យល់ថា រដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត គួរតែស្ដាប់មតិពលរដ្ឋជាធំ ហើយដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយទាំងអស់ប្រសិន បើ រដ្ឋាភិបាលចង់ស្ដារមុខមាត់ឡើងវិញ ក្រោយពីធ្វើឱ្យទឹកបាត់បង់ ប្រទេសជាតិបែកបាក់ សាមគ្គី ហើយសហគមន៍អន្តរជាតិតែងរិះគន់ជាខ្លាំងរឿង រំលោភសិទ្ធិមនុស្សផងនោះ។
លោកស្រី វង់ សារ៉ែម៖ «រដ្ឋាភិបាលចង់មានសិទ្ធិសេរីភាពចង់រស់នៅជុំគ្រួសារ ចុះអ្នកដែលត្រូវបានជាប់គុក ទាំងនោះមានបានទៅក្បត់ជាតិ កាត់ទឹកដីលក់ឯងណា ហើយពួកគាត់សុទ្ធតែ អ្នកស្រឡាញ់ការពារជាតិតើ ហេតុអ្វីទៅចាប់ពួកគាត់ដាក់គុកអ៊ីចឹង។ យើងស្រឡាញ់ជាតិ យើងផ្សះផ្សាជាតិ ដើម្បីរួបរួមជួយជាតិយើងទាំងអស់គ្នាទៅ»។
ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរីពុំអាចទាក់ទងប្រធានអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា និង អ្នកនាំពាក្យសាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញ លោក ឃុន លាងម៉េង ដើម្បីឆ្លើយតបជុំវិញរឿងនេះបានទេនៅថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា។
សមត្ថកិច្ចបានចាប់ខ្លួន ប្រធានគណបក្សប្រឆាំងដ៏មានប្រជាប្រិយភាព គឺលោក កឹម សុខា កាលពីយប់ថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧។ ក្រោយមកសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ បានផ្ដន្ទាទោស លោកឱ្យជាប់ឃុំក្នុងផ្ទះ រយៈពេល២៧ឆ្នាំ ពីបទសន្ទិដ្ឋិភាពជាមួយរដ្ឋបរទេស ពោលគឺអាមេរិក ដើម្បីផ្ដួលរំលំ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់តាំងពីឆ្នាំ២០១៧។ តុលាការបានដាក់បម្រាមមិនឱ្យលោក កឹម សុខា ធ្វើនយោបាយអស់មួយជីវិត មិនឱ្យ ចេញពីផ្ទះ និងមិនឱ្យជួបភ្ញៀវបរទេស លើកលែងតែមានការអនុញ្ញាតពីតុលាការ។ កន្លងទៅថ្មីៗនេះទៀត សាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញបានបន្ថែមទោសមិនឲ្យ លោក កឹម សុខា ចាកចេញពីប្រទេសកម្ពុជារយៈពេល ៥ឆ្នាំទៀត។
ប្រធានសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក លោក នី សុខា យល់ថា លោក កឹម សុខា ជាអ្នកនយោបាយគំរូ និងតែងគិតពីផលប្រយោជន៍ជាតិ បើទោះពីជាលោក នៅពេលនេះកំពុងតែជាប់ឃុំក្នុងផ្ទះ និងត្រូវបានរឹតត្បិត សិទ្ធិសេរីភាពគ្រប់បែបយ៉ាងក្ដី ក៏លោកនៅតែឆ្លៀតពេលផ្ញើក្ដីនឹករលឹក និងជូនពរ ដល់ពលរដ្ឋដែរ។ លោកសង្ឃឹមថា រដ្ឋាភិបាល នឹងពិចារណាដោះលែងលោក លោក កឹម សុខា ឱ្យមានសេរីភាព ហើយដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយទាំងអស់ ដើម្បីរួបរួមសាមគ្គីគ្នា ឡើងវិញ ព្រោះថា ពិភពលោកសព្វថ្ងៃច្របូកច្របល់ ការផ្សះផ្សាជាតិជារឿងសំខាន់។
លោក នី សុខា៖ «បានទៅមើលម្ដាយដែលកំពុងតែជរាឈឺធ្ងន់នេះវាជារឿងមួយ ដែលការផ្ដល់ពេលវេលានេះ ហាក់ដូច ជាវាតិចតូចបំផុត សម្រាប់យើងក្នុងនាមជាកូន បែកពីម្ដាយ និងកូន។ ក្នុងនាមមនោសញ្ចេតនាម្ដាយនិងកូន គិតថាវាខ្លោចផ្សារណាស់»។
មេបក្សប្រឆាំងដ៏លេចធ្លោ គឺលោក កឹម សុខា ត្រូវបានគេមើលឃើញថា អ្នកនយោបាយប្រកាន់ធម៌អហិង្សា និងបានតស៊ូស្ទើរពេញមួយជីវិតរបស់លោកដើម្បីជំរុញឲ្យប្រទេសកម្ពុជា មានការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដ។ សំណុំរឿង លោក កឹម សុខា នេះត្រូវបាន សហគមន៍ជាតិ និងអន្តរជាតិ រិះគន់យ៉ាងខ្លាំងថា ជារឿង«នយោបាយ» ជាជាងការអនុវត្តច្បាប់ ហើយ ជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលត្រកូល«ហ៊ុន» ដោះលែង លោក កឹម សុខា ឱ្យមានសេរីភាព ដើម្បីស្ដារលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា៕
