

អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ Human Rights Watch (HRW) ទទូចឲ្យរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ធ្វើការស៊ើបអង្កេតឯករាជ្យ និង មិនលំអៀងដើម្បី ឆ្លើយតបរដ្ឋាភិបាលបារាំង ដែលអំពាវនាវឲ្យរក យុត្តិធម៌ ជូនលោក លិម គិមយ៉ា។ អ្នកឃ្លាំមើលថា រដ្ឋាភិបាលមិនអាចដោះខ្លួនពីការទទួលខុសត្រូវលើអំពើឃាតកម្មសម្លាប់លោក លិម គិមយ៉ា បានទេ ក្រោយពីផ្ទុះប្រតិកម្មទាមទារចម្រុះជាអន្តរជាតិ។
កាលពីថ្ងៃទី១៥ វិច្ឆិកា ប្រធានាធិបតីបារាំង លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង (Emmanuel Macron) បានប្រាប់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ឲ្យស៊ើបអង្កេតផ្ដល់ យុត្តិធម៌ដល់លោក លឹម គីមយ៉ា។ បន្ទាប់មក នៅថ្ងៃទី១៩ ខែវិច្ឆិកា ឯកអគ្គរដ្ឋទូតបារាំងប្រចាំកម្ពុជា លោក អូលីវីយេ រីឆាត (Olivier Richard) បានជំរុញរឿងនេះជាថ្មីទៀតឲ្យចាប់ជនសង្ស័យ។
អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ Human Rights Watch លើកឡើងកាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា ថា សេចក្ដីថ្លែងរបស់លោកប្រធានាធិបតីបារាំង គឺជាការស្តីបន្ទោសជាសាធារណៈ ដ៏កម្រ ទៅលើរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ហើយក៏ជាសារអន្តរាគមន៍នយោបាយ ដ៏ម៉ឺងម៉ាត់។ HRW អំពាវនាវឲ្យមេដឹកនាំបរទេសផ្សេងទៀត ជួយផ្សព្វផ្សាយសាររបស់លោក ម៉ាក្រុង ឱ្យទូលំទូលាយដើម្បីស្វែងរកយុត្តិធម៌ជូនលោក លិម គិមយ៉ា។
អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ Human Rights Watch ថា រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ធ្វើការស៊ើបអង្កេតលើករណីឃាតកម្មលោក លិម គិមយ៉ា ដោយឯករាជ្យ និងមិនលំអៀង។
មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ ២៣តុលា លោក ម៉ែន សុថាវរិន្ទ្រ ប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី២០ ខែវិច្ឆិកា ថា រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ត្រូវតែចាប់ខ្លួនជនសង្ស័យ លី រតនរស្មី និង ពេជ្រ គឹមស្រ៊ីន តាមការអំពាវនាវរបស់រដ្ឋាភិបាលបារាំង។ លោកថា ប្រសិនបើលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅតែមានះមិនព្រមចាប់ជនសង្ស័យទាំងពីរទេ នោះសម្ពាធនឹងកាន់តែធ្ងន់ លើរដ្ឋាភិបាលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត។
«បើគាត់អត់ចាត់វិធានការបញ្ជូនពេជ្រ គឹមស្រ៊ីន និង លី រតនរស្មី ទេ គឺប៉ះជាប់ដូចសម្លរក្រពឹសអ៊ីចឹង ព្រោះមិនមែនមានតែប៉ុណ្ណឹង ទេ គេមានទាំងពីលោក ឃ្លាំង ហ៊ួត ឃួង ស្រេងអីបន្តបន្ទាប់ទៀត។ អ៊ីចឹង យើងដឹងពីរបាយការណ៍ទាំងអស់នេះហើយ ដឹងអស់ហើយ ខ្ញុំជឿជាក់ថា គាត់នឹងចាត់វិធានការ ប៉ុន្តែតាមនីតិវិធីគេធ្វើបន្តិចម្ដងៗ គេមិនទាន់បង្ខំទេ ។ ប៉ុន្តែបើមិនធ្វើទេ គឺគុណវិបត្តិ គឺធ្ងន់ណាស់ អន្តរជាតិទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក ទាំងអឺរ៉ុបអីគេចាត់វិធានការ ទាំងរឿងឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញអីផង ជាពិសេស ខ្លាំងបំផុត គឺលោក ម៉ាក្រុង គាត់និយាយខ្លួនឯង រឿងលោក លិម គិមយ៉ា ហើយនឹងរឿងកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស គឺល្អមែនទែនខ្លាំងបំផុត គឺរឿងទាំងពីរហ្នឹងហើយ»។
លោក ម៉ែន សុថាវរិន្ទ្រ
ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី មិនអាចទាក់ទងប្រធានអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា ដើម្បីបំភ្លឺជុំរិញរឿងនេះ បានទេ នៅថ្ងៃទី២០ ខែវិច្ឆិកា។
លោក លិម គិមយ៉ា ត្រូវបានឃាតកបាញ់សម្លាប់កណ្ដាលទីក្រុងបាងកក កាលពីថ្ងៃទី០៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥។ តុលាការថៃបានកាត់ទោសខ្មាន់កាំភ្លើងជនជាតិថៃ ឈ្មោះ អេកាឡាក់ ផែណយ (Ekkalak Paenoi) ក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ ២០២៥ ឲ្យជាប់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត ប៉ុន្តែ ជនសង្ស័យផ្សេងទៀត ដូចជា លី រតនរស្មី និងពេជ្រ គឹមស្រ៊ីន នៅមានសេរីភាពលើទឹកដីកម្ពុជានៅឡើយ។
តាមការស្នើរបស់រដ្ឋាភិបាលបារាំង នៅពេលនេះ ប៉ូលីសអន្តរជាតិ អាំងទែប៉ូល (Interpol) កំពុងតាមចាប់ជនសង្ស័យខ្មែរពីរនាក់ លី រតនរស្មី និង ពេជ្រ គឹមស្រ៊ីន ដែលជាមនុស្សរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ និវេទន៍ក្រហម (Red Notices) របស់ ប៉ូលីសអន្តរជាតិ អាំងទែប៉ូល បង្ហាញថា លី រតនរស្មី និង ពេជ្រ គឹមស្រ៊ីន ជាប់ចោទពីបទសមគំនិតក្នុងអំពើឃាតកម្មគិតទុកជាមុន ក្នុងការសម្លាប់លោក លិម គិមយ៉ា។
ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ Human Rights Watch លើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនទាន់ទទួលស្គាល់ដីកាចាប់ខ្លួនទាំងនោះ ឬចាប់ផ្តើមការស៊ើបអង្កេតដោយមិនលំអៀងនៅឡើយទេ។
បន្ថែមលើនេះ អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ Human Rights Watch រំឭកថា សេចក្ដីថ្លែងរបស់លោក ម៉ាក្រុង អំពីករណីឃាតកម្មលើលោក លិម គិមយ៉ា គឺជាសារដ៏ខ្លាំងមួយ។ សាររបស់លោកប្រមុខរដ្ឋបារាំង បញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលបារាំង កំពុងយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះការវាយប្រហាររបស់អាជ្ញាធរកម្ពុជាទៅលើសកម្មជន និង អ្នកនយោបាយ នៅក្រៅប្រទេស ក្រុមអ្នកនយោបាយប្រឆាំងជាទូទៅ រួមទាំងសកម្មជនបរិស្ថានផង ខណៈតុលាការគឺស្ថិតនៅក្រោមការបញ្ជារបស់អ្នកកាន់អំណាច៕









