កងទ័ពជើងទឹកថៃបានធ្វើសមយុទ្ធជាលក្ខណៈទ្រង់ទ្រាយធំ ក្រោយប្រកាសលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀងដែនសមុទ្រ ឬ MOU44 ជាមួយកម្ពុជា។ កងទ័ពថៃប្រកាសថា សមយុទ្ធនេះធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងបង្កើនសមត្ថភាពរបស់កងកម្លាំងប្រយុទ្ធក្នុងតំបន់ឈូងសមុទ្រ ដើម្បីការពារអធិបតេយ្យ និងផលប្រយោជន៍នៅក្នុងដែនសមុទ្ររបស់ថៃ។ គោលជំហររបស់កងទ័ពថៃនេះ មានភាពស្របគ្នាទៅនឹងហេតុផលរបស់រដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលថៃ ដែលយកមកសំអាងដើម្បីលុបចោល MOU 44 ជាមួយកម្ពុជា។
នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា នេះ កងទ័ពជើងទឹកថៃ ទើបនឹងបិទបញ្ចប់ការធ្វើសមយុទ្ធទ្រង់ទ្រាយធំមានរយៈពេល ៧ថ្ងៃ ដែលគេឱ្យឈ្មោះថា «ឆ្នាំនៃការត្រៀមប្រយុទ្ធ របស់កងទ័ពជើងទឹក»។ នៅក្នុងសមយុទ្ធនេះ កងទ័ពជើងទឹកថៃ បានបាញ់គ្រាប់កាំភ្លើងធំទំហំ ១៥៥ និង១៣០មិល្លីម៉ែត្រ រួមទាំងការហ្វឹកហាត់ប្រយុទ្ធនៅពេលយប់ ការតភ្ជាប់បណ្ដាញយោធាជាមួយទ័ពអាកាស និងទ័ពជើងគោក ដើម្បីធ្វើប្រតិបត្តិការរួមគ្នា រួមទាំងការហ្វឹកហាត់អាវុធប្រឆាំងដែនអាកាស ដ្រូនពិឃាដ និងប្រព័ន្ធរ៉ាដាចាប់សញ្ញាជាដើម។
នៅក្នុងសមយុទ្ធ ដែលធ្វើឡើងនៅតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រ ក្នុងស្រុកសាត់តាហ៊ីប (Sattahip) ខេត្តឈុនបុរី(Chonburi) នេះ កងទ័ពជើងទឹកថៃបានប្រកាសថា ការហ្វឹកហាត់ដែលមានលក្ខណៈជាការប្រយុទ្ធដូចនៅលើសមរភូមិពិត ដើម្បីនាំយកបទពិសោធន៍ទៅប្រើប្រាស់នៅក្នុងសមរភូមិជាក់ស្ដែង ខណៈស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន ប្រទេសថៃកំពុងមានជម្លោះដែនគោក និងដែនសមុទ្រជាមួយកម្ពុជា។
បន្ថែមពីលើនេះ អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងទឹកថៃ លោក ប៉ារ៉ាច រតនាឆៃយ៉ាផាន់ (Parach Rattanachaiyapan) បានប្រកាសពីការបង្កើតយុទ្ធសាស្ត្រសង្គ្រាមនៅលើដែនសមុទ្រ ដោយឱ្យនាវាមុជទឹកធ្វើប្រតិបត្តិការជាមួយនាវាពិឃាដ (Frigate)ចំនួន ៤គ្រឿង ដើម្បីវាយប្រហារពីក្រោមសមុទ្រ។
ទោះជាយ៉ាងណា បច្ចុប្បន្នថៃមិនទាន់ទទួលបានវានាមុជទឹកនោះឡើយ ដោយនាវាមុជទឹកប្រភេទ Type S26T ដែលថៃកុម្ម៉ង់ទិញពីប្រទេសចិនកាលពីឆ្នាំ២០២៤ ត្រូវគេរំពឹងថា នឹងមកហែលសាកល្បងក្នុងដែនសមុទ្រថៃនៅចុងឆ្នាំ២០២៧ ឬដើមឆ្នាំ២០២៨ ខាងមុខនេះ។
ក្រៅពីពង្រឹងកម្លាំងដើម្បីត្រៀមប្រយុទ្ធនៅលើដែនសមុទ្រ កងទ័ពជើងទឹករបស់ថៃក៏បានត្រៀមសម្រាប់ការវាយប្រហារនៅលើដីគោកផងដែរ។ កងទ័ពជើងទឹកថៃ បានប្រកាសទិញយានចម្បាំងប្រភេទ AWAV 8×8 ដែលផលិតនៅក្នុងប្រទេសថៃ ជាច្រើនគ្រឿងបន្ថែមទៀត។ កងទ័ពជើងទឹកថៃ អះអាងថា យានចម្បាំងប្រភេទនេះ អាចបើកបានទាំងលើទឹក និងលើគោក ដែលមានភាពងាយស្រួលក្នុងការបញ្ជូនទាហានថ្មើរជើង ឱ្យចូលវាយលុកទៅលើដែនគោក ដោយមានការគាំទ្រពីនាវានៅលើដែនសមុទ្រ។
ការធ្វើសមយុទ្ធជើងទឹកដែលមានសភាពដូចសង្គ្រាមពិត របស់យោធាថៃនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិថៃ បានអនុម័តការលុបចោលអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០១ ឬ MOU44 ស្ដីពីការកំណត់ដែនសមុទ្រជាមួយកម្ពុជា ដោយយកច្បាប់សមុទ្ររបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UNCLOS) មកប្រើជំនួសវិញ ខណៈរដ្ឋសភាកម្ពុជាបានអនុម័តសេចក្ដីព្រាងច្បាប់របស់(UNCLOS) នេះ កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមករា មុនរួចទៅហើយ។
ភាគីថៃបានលើកពីមូលហេតុនៃការលុបចោលអនុស្សរណៈ នៃយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០១ ជាមួយកម្ពុជាថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះគ្មានការវិវឌ្ឍន៍ និងបានបង្កើតឱ្យមានជម្លោះលើដែនសមុទ្រ រវាងកម្ពុជា និងថៃផងដែរ។ ភាគីថៃ បានអះអាងទៀតថា ការលុបចោលអនុស្សរណៈ ដែលមានអាយុកាលជាង ២០ឆ្នាំនេះ គឺដើម្បីរក្សាផលប្រយោជន៍ និងធនធានធម្មជាតិនៅក្នុងដែនសមុទ្ររបស់ថៃ។
ជុំវិញរឿងនេះ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត យល់ឃើញថា ការធ្វើសមយុទ្ធយោធារបស់ថៃគឺជាសេនារីយោ ព្រមានមកលើកម្ពុជា នៅក្នុងស្ថានភាពដែលប្រទេសទាំងពីរ ប្រឈមនឹងជម្លោះដែនសមុទ្រ ក្រោយភាគីថៃលុបចោលអនុស្សរណៈ នៃការយោគយកគ្នាឆ្នាំ២០០១ ស្ដីពីការរកស៊ីរួមគ្នានៅលើដែនសមុទ្រក្នុងតំបន់ ដែលភាគីទាំងពីរអះអាងថា «ត្រួតស៊ីគ្នា»។ លោកបន្តថា កម្ពុជាគួរតែប្រើប្រាស់យន្តការច្បាប់អន្តរជាតិ ដើម្បីរក្សាដែនអធិបតេយ្យសមុទ្រ ប្រសិនបើថៃលុបចោល MOU44 ព្រោះបើផ្អែកលើស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន ប្រទេសដែលមានកម្លាំងទ័ពជើងទឹកខ្លាំង គឺមានឥទ្ធិពល និងចូលកាន់កាប់ក្នុងដែនទឹក ដែលមានជម្លោះ។
លោក ម៉ែន ណាត៖ «បើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឆ្លាតវៃ គួរណាស់តែប្រើប្រាស់សន្ធិសញ្ញាទីក្រុងប៉ារីសវិញ ដើម្បីធ្វើមោឃភាព(ភាពពុំមានអានុភាពតាមផ្លូវច្បាប់)លើឯកសារខុសច្បាប់ទាំងអស់ ជាមួយវៀតណាម និងថៃ។ កិច្ចព្រមព្រៀងខុសច្បាប់ទសវត្សទី៨០ ត្រូវបានធ្វើនិរាករណ៍ដោយកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស»។
យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ ការធ្វើសមយុទ្ធយោធារបស់ថៃនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមានការចុះផ្សាយថា កម្ពុជាបានបញ្ជាទិញ និងបញ្ជូនទាហាន ឱ្យទៅរៀនបើកយន្តហោះ J-10C នៅប្រទេសចិន ខណៈចិនបានប្រកាសផ្ដល់នាវាចម្បាំងប្រភេទ 056 ចំនួន ២គ្រឿងដល់កម្ពុជា។ ទោះបីជាដំណឹងនេះ មិនទាន់មានការបញ្ជាក់ពីកម្ពុជាក្ដី ក៏យោធាថៃ បានអះអាងពីការតាមដានការវិវឌ្ឍន៍វិស័យការពារជាតិរបស់កម្ពុជា ជាប្រចាំ ដោយមិនឱ្យកម្លាំងយោធាកម្ពុជា ក្លាយជាការគំរាមកំហែងមកលើកម្លាំងយោធារបស់ថៃ ទៅថ្ងៃមុខនោះឡើយ៕
