លោកបណ្ឌិតជាទីគោរព!
១០ឆ្នាំបានកន្លងផុតទៅហើយ ចាប់តាំងពីព្រឹកថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៦… ប៉ុន្តែសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរភាគច្រើន ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏រន្ធត់នាវេលានោះ មិនដែលកន្លងផុតទៅឡើយ។ វានៅតែដក់ជាប់ក្នុងចិត្តមនុស្សគ្រប់រូបដែលធ្លាប់ស្រឡាញ់ និងគាំទ្រលោក។ វាដូចជាស្នាមរបួសដែលមិនទាន់ជាសះស្បើយ។ វានៅតែរស់នៅក្នុងការចងចាំរបស់មនុស្សដែលបានឃើញសាកសពរបស់លោកបណ្ឌិត សម្រាន្តស្តូកស្តឹងនៅលើឥដ្ឋក្នុងស្ថានីយប្រេងនោះ។ វានៅតែស្ថិតនៅក្នុងទឹកភ្នែករបស់ក្រុមគ្រួសារលោកបណ្ឌិតក្នុងការដង្ហែក្បួនសពដ៏ធំសម្បើម និងក្នុងភាពស្ងៀមស្ងាត់របស់មនុស្សជាច្រើន ដែលសួរខ្លួនឯងថា៖ តើប្រទេសយើងមកដល់ពេលនេះ ដើរដល់ចំណុចណាហើយ?
ការស្លាប់របស់លោកបណ្ឌិត មិនមែនជាការស្លាប់របស់មនុស្សម្នាក់តែប៉ុណ្ណោះទេ។ វាជាកញ្ចក់មួយបង្ហាញថា នៅក្នុងសង្គមមួយដែលមេដឹកនាំបង្ខំឱ្យពលរដ្ឋនិយាយថា មានសន្តិភាព ឱ្យអរគុណសន្តិភាព អ្នកនិយាយការពិតដ៏ល្បីឈ្មោះម្នាក់ ត្រូវគេបាញ់សម្លាប់កណ្តាលថ្ងៃ។ វាបង្ហាញថា មនុស្សម្នាក់ដែលគ្មានអាវុធ គ្មានទ្រព្យសម្បត្តិ គ្មានតំណែងក្នុងរដ្ឋាភិបាល ក៏អាចធ្វើឱ្យក្រុមអ្នកកាន់អំណាចខ្លាចបាន។
យើងទាំងអស់គ្នាដឹងថា វត្ថុម្យ៉ាងដែលលោកបណ្ឌិតមាន ហើយដែលធ្វើឱ្យក្រុមជនផ្តាច់ការខ្លាចជាងអាវុធនោះ គឺសច្ចភាព។
អ្វីដែលលោកបណ្ឌិតមាន គឺសៀវភៅកត់ត្រា សំឡេង និងសមត្ថភាពក្នុងការពន្យល់បញ្ហាស្មុគស្មាញឱ្យប្រជាពលរដ្ឋសាមញ្ញយល់ និងភាពក្លាហានក្នុងការបកស្រាយនូវសំណួរដែលមនុស្សជាច្រើនគិតក្នុងចិត្ត ប៉ុន្តែមិនហ៊ាននិយាយចេញមក។ នោះហើយជាអ្វីដែលធ្វើឱ្យលោកបណ្ឌិតគ្រោះថ្នាក់ចំពោះជនផ្ដាច់ការ។
ក្រោយការស្លាប់របស់លោកបណ្ឌិត ប្រទេសកម្ពុជាមិនបានធ្វើដំណើរទៅរកសេរីភាពឱ្យបានប្រសើរជាងមុនទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាបានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងស្ថានភាពកាន់តែងងឹត។ អ្នកសារព័ត៌មានឯករាជ្យ និងស្ថាប័នរបស់ខ្លួនត្រូវបានរឹតបន្តឹង បិទ ឬបង្ខំឱ្យនិរទេស។ សង្គមស៊ីវិលត្រូវបានគេចោទប្រកាន់ តាមដាន និងគំរាមកំហែង។ គណបក្សប្រឆាំងដ៏ធំបំផុត ដែលប្រជាពលរដ្ឋរាប់លាននាក់បានដាក់ក្តីសង្ឃឹម ត្រូវបានលោក ហ៊ុន សែន រំលាយចោល។ មេដឹកនាំ និងសកម្មជននយោបាយត្រូវបានចាប់ខ្លួន និរទេស គំរាមកំហែង ឬបិទសិទ្ធិនយោបាយ។
លោក ហ៊ុន សែន ក៏មានវ័យកាន់តែចាស់។ ទោះជាយ៉ាងណា លោកនៅមិនទាន់ងាកទៅរកព្រះធម៌ ឬបន្ទន់ចិត្តដូចដែលមនុស្សវ័យចំណាស់នៅកម្ពុជាមួយចំនួនតែងប្រតិបត្តិឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ លោកនៅតែដើរតួជាបុរសខ្លាំងខាងការប្រើអំពើហិង្សានៅកម្ពុជា សឹងតែលើសពី១០ឆ្នាំមុន គ្រាដែលលោកបណ្ឌិតនៅមានជីវិតទៀតផង។ ការកាន់អំណាចយូរឆ្នាំ រួមនឹងការបញ្ជើចបញ្ចើបញ្ជោរពីក្រុមអ្នកចាំលើកជើងលោក ថាលោកជាអ្នកមានបុណ្យចុះមកចាប់ជាតិដើម្បីសង្គ្រោះកម្ពុជាផងនោះ បានធ្វើឱ្យលោក ហ៊ុន សែន ជឿថា មានតែលោក និងក្រុមគ្រួសាររបស់លោកទេ ដែលមានសមត្ថភាពដឹកនាំប្រទេស។ បើក្នុងតួនាទីជាឪពុកវិញ លោកក៏លើសពីឪពុកធម្មតាទៀតផង។
លោកបណ្ឌិតជាទីគោរព!
រយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ប្រទេសកម្ពុជាយើងបានជួបប្រទះនឹងព្រឹត្តិការណ៍ធំៗយ៉ាងហោចណាស់ចំនួន៤។ នោះគឺ៖
១. ជំងឺកូវីដ-១៩។
២. ការផ្ទេរតំណែងរបស់អ្នកដឹកនាំផ្តាច់ការចាស់ៗ ទៅឱ្យកូនៗរបស់ពួកគេបន្តក្តោបក្តាប់។
៣. សង្គ្រាមជាមួយថៃ។
៤. រឿងឆបោកអនឡាញ ដែលធ្វើឱ្យឈ្មោះកម្ពុជាអាប់ឱននៅលើឆាកអន្តរជាតិ។
ជំងឺកូវីដបានមកដល់ដូចជាព្យុះមួយដែលបើកបង្ហាញភាពផុយស្រួយរបស់ជីវិតប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ។ កម្មករ កម្មការិនី ជនចំណាកស្រុក អ្នកលក់ដូរតូចតាច គ្រួសារដែលរស់ដោយប្រាក់ចំណូលប្រចាំថ្ងៃ ត្រូវជួបការលំបាកយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ ពេលរោងចក្របិទទ្វារ ពេលមនុស្សបាត់បង់ការងារ ពេលព្រំដែនត្រូវរឹតបន្តឹង ពេលប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរចំណាកស្រុកត្រូវត្រឡប់មកផ្ទះដោយគ្មានប្រាក់សន្សំ គេបានឃើញច្បាស់ថា “ការអភិវឌ្ឍ” ដែលមេដឹកនាំអួតអាងជាច្រើនឆ្នាំ មិនបានបង្កើតសុវត្ថិភាពពិតប្រាកដសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋក្រីក្រឡើយ។
កូវីដមិនត្រឹមតែជាវិបត្តិសុខាភិបាលទេ។ វាជាវិបត្តិនៃសង្គម វិបត្តិនៃសេដ្ឋកិច្ច និងវិបត្តិនៃសេរីភាព។ នៅពេលប្រជាពលរដ្ឋត្រូវការជំនួយ ត្រូវការព័ត៌មានត្រឹមត្រូវ និងត្រូវការការទុកចិត្ត រដ្ឋាភិបាលនៃក្រុមគ្រួសារត្រកូលហ៊ុនវិញ បែរជាឆក់ឱកាសនៃភាពអាសន្ននោះ ដើម្បីពង្រីកអំណាច គ្រប់គ្រងសេរីភាព និងរឹតបន្តឹងសំឡេងសង្គមទៅវិញ។
ជំងឺកូវីដ-១៩ មិនទាន់ចប់ស្រួលបួលផង លោក ហ៊ុន សែន បានបង្កើតជំងឺថ្មីមួយទៀតឱ្យកម្ពុជា។ នោះគឺជំងឺក្រាញអំណាចតពូជ។ តំណែងគ្រប់គ្រងរដ្ឋាភិបាល និងស្ថាប័នរដ្ឋនៃគណបក្សប្រជាជន ដែលគេតែងឃោសនាថា ជារបស់ប្រជាជន និងដើម្បីប្រជាជន ត្រូវបានប្រគល់បន្តឱ្យកូនចៅរបស់គេតែរៀងៗខ្លួន។
លោកបណ្ឌិតជាទីគោរព!
អ្វីដែលកាន់តែគួរឱ្យសង្វេគសម្រាប់យុវជនខ្មែរខ្លាំងទៀតនោះ គឺលោក ហ៊ុន សែន ថែមទាំងនិយាយចំអកចេញពីចិត្តពិតៗរបស់លោកឱ្យពួកគេថា តំណែងទាំងនេះ លោកត្រូវតែប្រគល់ឱ្យកូនចៅទេវតា។ គ្មានពេលណាដែលលោកប្រគល់ឱ្យកូនអ្នកដទៃបានឡើយ
លោក ហ៊ុន សែន៖ «បើអត់មានត្រកូលហ៊ុនកាន់អំណាច ក៏អត់ទាន់ដល់វេនពួកហ្ឯងដែរ។ គឺមានតែក្រុមហ្វូងទេវតា កូនទេវតាទេ ដែលមានសិទ្ធិកាន់កាប់ប្រទេសនេះ»។
ថាលោក ហ៊ុន សែន មានចិត្តជាទេវទត្ត មាត់ជាទេវតា ក៏ដូចជាមិនសម។ ដ្បិតសម្ដីនិងចិត្តរបស់លោកកាចសាហាវដូចគ្នា។
ប្រាកដណាស់ ហ្វូងកូនចៅទេវតាទាំងនេះ ឡើងកាន់អំណាចបន្តពីឪពុកម្តាយរបស់ខ្លួន ដើម្បីបម្រើប្រយោជន៍ខ្លួន និងគ្រួសាររបស់ខ្លួន ជាជាងដើម្បីបម្រើប្រយោជន៍ជាតិ។
ទន្ទឹមនឹងនោះ លោកបណ្ឌិត ក្រុមអ្នកក្រាញអំណាចទាំងនេះ ក៏ខិតខំច្នៃរកភាសាថ្មីៗ ដើម្បីបរិយាយក្នុងការផ្ទេរអំណាចពីឪពុកម្តាយ ទៅកូនចៅរបស់ខ្លួន។ គេថា នេះជាការផ្តល់ឱកាសដឹកនាំទៅឱ្យយុវជនបន្តវេន ឬជាកំណែទម្រង់ជាដើម។
ការផ្ទេរអំណាចពីលោក ហ៊ុន សែន ទៅលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនមែនជាការផ្លាស់ប្ដូរពិតប្រាកដទេ។ វាជាការបន្តអំណាចផ្តាច់ការតត្រកូល តាមរូបរាងថ្មី។ ឪពុកប្រគល់កៅអីនាយករដ្ឋមន្ត្រីឱ្យកូនមែន ប៉ុន្តែមិនមានន័យថាលោកលែងកាន់អំណាចទេ។ តាមពិត លោក ហ៊ុន សែន កាន់តែពង្រឹងអំណាចខ្លាំងជាងមុនទៅទៀត។
លោក ហ៊ុន សែន៖ «ប្រយ័ត្នណា ខ្ញុំសូមជម្រាប ហ៊ុន សែន នៅមានតួនាទីធំ ក្នុងនាទីជាប្រធានគណបក្សកាន់អំណាច»។
ផ្តល់តំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីឱ្យកូនរបស់លោក វាធ្វើឱ្យលោកក្លាយជាឪពុកនាយករដ្ឋមន្ត្រី។ លោកបញ្ជាកូននាយករដ្ឋមន្ត្រីបានតាមចិត្ត។ ឬមិនចាំបាច់បញ្ជាទេ ព្រោះលោកអាចលូកដៃ ចាត់ចែងការងារជំនួសនាយករដ្ឋមន្ត្រីកូន តាមចិត្តលោកចង់។
ក្រៅពីនោះ លោកដណ្តើមយកមុខតំណែងជាប្រធានព្រឹទ្ធសភា ដែលធ្វើឱ្យលោកក្លាយជាប្រមុខរដ្ឋស្តីទី នៅពេលអវត្តមានព្រះមហាក្សត្រ ឬនៅពេលដែលលោកត្រូវការអង្គុយលើកៅអីស្តេចម្តងម្កាល។
ក្នុងនាមជាប្រធានគណបក្សគ្រប់គ្រងរដ្ឋាភិបាល លោកក៏មានអំណាចពេញដៃក្នុងការចាត់ចែង ដកដាក់តំណែងក្នុងជួរគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ដែលសុទ្ធសឹងជាមនុស្សរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាផងដែរ។
ប្រសិនបើលោកបណ្ឌិតនៅមានជីវិត លោកនឹងវិភាគចំណុចនេះ ដល់ប្រជាពលរដ្ឋឱ្យបានយល់ច្បាស់ជាង នូវយុទ្ធសាស្ត្រស្រវាក្តោប ក្តាប់អំណាចរបស់លោក ហ៊ុន សែន។
លោក ហ៊ុន សែន និងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជារបស់លោក បន្តក្តាប់អំណាចបានមកដល់ពេលនេះ មិនមែនដោយសារតែការប្រើអំណាចផ្ដាច់ការតែមួយមុខទេ។ ពួកគេរស់រានមានជីវិតក្នុងនយោបាយកម្ពុជាបាន ដោយសារតែពួកគេចេះកែរូបរាងសំបកក្រៅជានិច្ច។ ពួកគេចេះផ្លាស់ប្ដូរភាសា ផ្លាស់ប្តូររូបភាព ផ្លាស់ប្ដូរយុទ្ធសាស្ត្រ ឱ្យមើលទៅដូចជាកំណែទម្រង់ថ្មី។ តែក្រុមជនដែលមានមាត់ពោលថា ជាពួកទេវតាទាំងនេះ មានដួងចិត្តជាទេវទត្តដដែល។ ធម្មតាទេ លោកបណ្ឌិត ពស់ពិសមិនអាចក្លាយជាសត្វស្លូតបូត ដោយគ្រាន់តែសកស្រកាចាស់ចោលនោះឡើយ។
លោកបណ្ឌិតជាទីគោរព!
នៅឆ្នាំ២០២៥ ប្រទេសកម្ពុជាបានរងនូវវិបត្តិធំមួយទៀត គឺសង្គ្រាមព្រំដែនជាមួយប្រទេសថៃ។ សង្គ្រាមព្រំដែនរវាងខ្មែរ និងថៃនេះ បានបង្ហាញថា លោក ហ៊ុន សែន ទោះបីមិនមែនជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទៀតក៏ដោយ ក៏នៅតែជាតួអង្គសំខាន់បំផុតមួយនៅពីក្រោយនយោបាយ និងសង្គ្រាមនេះ។ លោក ហ៊ុន សែន ត្រូវបានគេមើលឃើញថា ជាដើមចមនៃសង្គ្រាមនេះ ដោយលោកនៅពីក្រោយល្បិចកល និងអំពើទុច្ចរិតមួយចំនួន ដែលធ្វើឱ្យភ្លើងសង្គ្រាមនេះឆាបឆេះឡើង។
ល្បិចកល និងអំពើទុច្ចរិតទាំងនោះរួមមាន ការបញ្ឆេះកំហឹងជាតិនិយមទាំងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងនៅប្រទេសថៃ ការបើកទីតាំងប្រតិបត្តិការបោកប្រាស់ និងរបររកស៊ីទុច្ចរិតនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនខ្មែរ-ថៃ ការបញ្ចេញខ្សែអាត់ថតសំឡេងកិច្ចសន្ទនារវាងលោក និងអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ អ្នកស្រី ផែថងថាន រួមជាមួយនឹងការវាយតម្លៃខុសលើល្បិចនយោបាយរបស់លោក ហ៊ុន សែន ជាដើម។ ហេតុផលទាំងអស់នេះ បានផ្តល់ឱកាសឱ្យថៃយកលេសឈ្លានពាន និងដណ្តើមកាន់កាប់តំបន់ព្រំដែន ព្រមទាំងប្រាសាទបុរាណខ្មែរជាច្រើនកន្លែង។
លោក ហ៊ុន សែន ដែលធ្លាប់អួតអាងពីអ្វីដែលលោកហៅថាយុទ្ធសាស្ត្រឈ្នះៗ រហូតដល់ចំណាយលុយរាប់សិបលានដុល្លារ សាងសង់ប្រាសាទកូនកាត់មួយឧទ្ទិសដល់យុទ្ធសាស្ត្រនោះផង បានសារភាពជាលើកដំបូងថា លោកបានវាយតម្លៃស្ថានការណ៍ខុស។
លោក ហ៊ុន សែន៖ «យើងមិនគិតថាវាមានសង្គ្រាមមួយកើតឡើងលើព្រំដែន… រាលដាលតាំងពីមុំបី រហូតដល់មាត់សមុទ្រ»។
ក្រៅពីសារភាពថា លោកបានវាយតម្លៃស្ថានការណ៍ខុស លោក ហ៊ុន សែន ក៏បានដើរតួជាឪពុកល្អ ទទួលកំហុសជំនួសកូនដែរ។
លោក ហ៊ុន សែន៖ «នេះគឺជាកំហុសរបស់ខ្ញុំ។ មិនមែនជាកំហុសនាយករដ្ឋមន្ត្រីបច្ចុប្បន្នទេ។ ជាកំហុសរបស់ខ្ញុំដែលខ្ញុំខ្វះការត្រៀមរៀបចំខ្លួន ដើម្បីការប្រយុទ្ធមួយៗ…»។
លោកបណ្ឌិតជាទីគោរព!
គឺដោយសារលោក ហ៊ុន សែន បញ្ឆេះឱ្យមានភ្លើងសង្គ្រាម តែមិនបានត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ទប់ទល់នេះហើយ ដែលបង្កលក្ខណៈឱ្យប្រទេសសៀមវាយលុកចូលកម្ពុជា ដណ្តើមកាន់កាប់ទឹកដី និងប្រាសាទបុរាណខ្មែរជាច្រើនទីតាំង។ ក្នុងរយៈពេលជាង៤០០ឆ្នាំកន្លងទៅនេះ នេះគឺជាលើកទីមួយហើយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់លោក ហ៊ុន សែន និងកូនប្រុសរបស់លោក ដែលសៀមវាយកម្ពុជាជាថ្មីក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំ បន្ទាប់ពីសៀមវាយបែកបន្ទាយលង្វែកនៅឆ្នាំ១៥៩៤។
របររកស៊ី និងកលល្បិចទុច្ចរិត រួមនឹងការវាយតម្លៃខុសរបស់លោក ហ៊ុន សែន បានធ្វើឱ្យកម្ពុជាបាត់ដី និងប្រាសាទបុរាណ បានធ្វើឱ្យជីវិតខ្មែរស្លាប់ ពលរដ្ឋខ្មែរបែកបាក់ព្រាត់ប្រាសគ្រួសារ និងភៀសខ្លួនចាកចោលផ្ទះសម្បែង។
ទោះជាលោកសារភាពកំហុសក្តី លោក ហ៊ុន សែន ក៏មិនអនុញ្ញាតឱ្យខ្មែរណាម្នាក់បញ្ចេញមតិក្នុងរឿងនេះទេ។ លោកខ្លាចណាស់ការរិះគន់។ លោកត្រូវតែបំបិទមាត់ពួកគេចោល… ក្នុងតម្លៃណាក៏ដោយ។
លោក ហ៊ុន សែន៖ «ប្រាប់ឱ្យហើយវើយ ហ្ឯងកុំរពិសដៃតាមហ្វេសប៊ុកវើយ។ អញប្រាប់ឱ្យហើយ… អញផ្តាំទៅ។ កុំថាផេក ហ៊ុន សែន។ ផេកអ្នកណាក៏ដោយ។ ហ្ឯងតែចូលទៅ បានដៃហើយ។ ហ្ឯងតែចូលជាប់ៗហើយ។ អញអត់ទុកទេ អញប្រាប់ឱ្យហើយ អញផ្តាំឱ្យហើយ»។
លោក ហ៊ុន សែន បន្ត «ហ្អែងងើបមួយវ៉ៃមួយ។ ព្រោះអញ្ចឹង បើមិនបោសសម្អាតខាងក្រោយទេ ទល់ខាងមុខអត់បានទេ។ ត្រូវវ៉ៃអាខាងក្រោយឱ្យងាប់សិន។ វ៉ៃអាខាងក្រោយឱ្យបាក់សិន។ ប៉ុន្តែអាពួកហ្នឹងណា៎ នៅក្រៅប្រទេសទេ។ ប៉ុន្តែពួកអាខាងក្នុងតែហ៊ានសាកលមើល។ អញកំពុងប្រឈមសត្រូវនៅខាងមុខណា៎ សត្រូវនៅខាងមុខ។ អញអត់ឱ្យហ្អែងវ៉ៃអញពីក្រោយខ្នងទេ។ អញត្រូវតែវ៉ៃហើយ។ អញប្រាប់ឱ្យហើយ…»។
លោកបណ្ឌិតក៏ជាជនរងគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិតម្នាក់នៃគោលនយោបាយ “ងើបមួយវ៉ៃមួយ” របស់លោក ហ៊ុន សែន ដែរ។ ខណៈដែលលោក ហ៊ុន សែន ប្រាប់កងទ័ពខ្មែរនៅសមរភូមិមុខ កុំតបតនឹងសត្រូវ លោកបែរជាគំរាមសម្លាប់ខ្មែរនៅឯខាងក្រោយឯណេះទៅវិញ។
ណ្ហើយ ខ្ញុំសូមស្លេះរឿងសង្គ្រាមខ្មែរ-ថៃ និងការគំរាមសម្លាប់ជាតិឯងរបស់លោក ហ៊ុន សែន ត្រឹមនេះសិនចុះ។ យើងទាំងអស់គ្នានឹងបន្តតាមដានមើលថា ទីបំផុត តើលោក ហ៊ុន សែន អាចនឹងដណ្តើមបានទឹកដី និងប្រាសាទបុរាណខ្មែរពីថៃបានដែរឬយ៉ាងណា?
លោកបណ្ឌិតជាទីគោរព!
ស្របពេលនឹងមានសង្គ្រាមព្រំដែន រឿងមួយទៀតដែលធ្វើឱ្យកម្ពុជាឈឺចាប់ និងអាម៉ាស់មុខនៅលើឆាកអន្តរជាតិនោះ គឺរឿងឆបោកអនឡាញ និងបណ្ដាញ ឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ ដែលមកយកកម្ពុជាធ្វើជាមូលដ្ឋានសំខាន់។
ពិភពលោកបានធ្លាប់ស្គាល់ឈ្មោះកម្ពុជា តាមរយៈប្រាសាទអង្គរដ៏ល្អឯក។ បន្ទាប់មកគេស្គាល់ថាជាវាលពិឃាត តាមរយៈការកាប់សម្លាប់ខ្មែរគ្នាឯងនៃរបបខ្មែរក្រហម។ ឥឡូវនេះ ក្រោមរបបឪពុកនិងកូន តេជោធិបតី គេបានស្គាល់កម្ពុជានូវឈ្មោះថ្មីមួយទៀតដ៏គួរឈឺចាប់…
គេចាត់ទុកកម្ពុជាថា ជាមជ្ឈមណ្ឌលដ៏ធំមួយនៅលើពិភពលោក ក្នុងការរកស៊ីឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា។ ជាទីតាំងនៃការជួញដូរមនុស្ស ការធ្វើទារុណកម្មមនុស្សនិងការលាងលុយកខ្វក់ជាដើម។ គេព្រមានជនជាតិគេកុំឱ្យចូលមករកស៊ីនៅកម្ពុជា។ គេបន្ថែមអក្សរ S ទៅលើពាក្យ Cambodia ដែលជាការលេងសម្ដីថា កម្ពុជា ជាប្រទេសឆបោក។ នេះជាការអាម៉ាស់ជាតិមួយដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ។
លោកបណ្ឌិតប្រហែលជាឆ្ងល់ថា តើរឿងនេះកើតឡើងដោយរបៀបណា? វាចាប់ផ្តើមដោយជនជាតិចិនដែលជាមេក្លោងមួយរូប ឈ្មោះ ចេន ហ្សី និងគូកនរបស់ខ្លួន បានភៀសខ្លួនពីប្រទេសចិន និងពីការតាមចាប់ខ្លួន រួចចូលមកសំងំរកស៊ីទុច្ចរិតនៅកម្ពុជា។
ពីខាងក្រៅ ពួកនេះមករកស៊ីបើកបនល្បែងកាស៊ីណូ បើកធនាគារ និងក្រុមហ៊ុនសាងសង់អចលនវត្ថុ ជាដើម។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ពួកគេជះលុយឱ្យលោក ហ៊ុន សែន និងមន្ត្រីគ្រាក់ៗនៃគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាដោយផ្ទាល់ផង និងជួយដល់រដ្ឋាភិបាលផង។
ប្រការនេះបានធ្វើឱ្យ ចេន ហ្សី ក្លាយទៅជាមនុស្ស “គួរឱ្យចង់រាប់អានបំផុតម្នាក់”។ ពពួក “ទេវតា” នៃគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ទាំងឪទេវតា ទាំងកូនទេវតា ប្រជែងគ្នាដណ្តើម ចេន ហ្សី ធ្វើជាទីប្រឹក្សាផ្ទាល់តែរៀងៗខ្លួន រាប់តាំងពីលោក ហ៊ុន សែន លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត លោក ហេង សំរិន និងលោក ស ខេង ជាដើម។
ក្នុងចំណោមពួកទេវតាទាំងនេះ លោក ហ៊ុន សែន ហាក់យកចិត្តទុកដាក់លើឧក្រិដ្ឋជន ចេន ហ្សី ខ្លាំងជាងគេ។ នៅឆ្នាំ២០១៤ លោកប្រញាប់ប្រញាល់សរសេរលិខិតថ្វាយព្រះមហាក្សត្រ សុំព្រះអង្គប្រទានសញ្ជាតិខ្មែរឱ្យ ចេន ហ្សី។ រួចនៅខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ លោក ហ៊ុន សែន បានតែងតាំង ចេន ហ្សី ធ្វើជាទីប្រឹក្សាផ្ទាល់របស់លោក មានឋានៈស្មើរដ្ឋមន្ត្រី។
លោក ហ៊ុន សែន ចាប់ផ្តើមបញ្ចូល ចេន ហ្សី ដែលពេលនេះក្លាយជាទីប្រឹក្សាជំនិតរបស់លោក ទៅក្នុងសមាសភាពគណៈប្រតិភូជាតិជាន់ខ្ពស់ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចទៅក្រៅប្រទេសផង។ ដំបូង លោក ហ៊ុន សែន បានបណ្តើរ ចេន ហ្សី ទៅចូលរួមមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិលើកទី៧៧ នៅទីក្រុងញូវយ៉ក។ បន្ទាប់មក ចេន ហ្សី ហែហមលោក ហ៊ុន សែន ទៅបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការនៅប្រទេសគុយបា រួចទៅចូលរួមពិធីបុណ្យសពថ្នាក់ជាតិ របស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោក ស៊ីនហ្សូ អាបេ ពីថ្ងៃទី២១ ដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២ ទៀតផង។
ដោយសារទំនាក់ទំនងដ៏ជិតស្និទ្ធរបស់ ចេន ហ្សី ជាមួយលោក ហ៊ុន សែន អមដោយការជះលុយយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកឱ្យលោក ហ៊ុន សែន ផ្ទាល់ និងឱ្យរដ្ឋាភិបាលលោកផង ជននេះទទួលបានគោរមងារពីព្រះមហាក្សត្រជាបន្តបន្ទាប់។ ដំបូងជាឧកញ៉ា ក្រោយមកឡើងមួយកម្រិតទៀត ជាអ្នកឧកញ៉ា។ គោរមងារជាអ្នកឧកញ៉ា បន្ថែមពីលើតំណែងជាទីប្រឹក្សាផ្ទាល់របស់លោក ហ៊ុន សែន ផងនោះ បានបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលឱ្យ ចេន ហ្សី រស់នៅ និងរកស៊ីនៅកម្ពុជាបានយ៉ាងកាក់កប។ ចេន ហ្សី បង្កើតបានបណ្តាញឆបោកស្ទើរពេញប្រទេសកម្ពុជា។
មុខរបរកាន់តែពង្រីកធំ ចេន ហ្សី ក៏កាន់តែត្រូវការមនុស្សច្រើន ដើម្បីបំពេញការងារ។ ក្រោយសំណុំរឿងឆបោករបស់ ចេន ហ្សី ត្រូវបានបំបែក គេបានរកឃើញថាមានជនបរទេសច្រើនម៉ឺននាក់ ច្រើនជាតិសាសន៍ ត្រូវបានគេបញ្ឆោតឱ្យមកធ្វើការក្នុងវិស័យបោកប្រាស់អនឡាញនេះនៅកម្ពុជា។
មុខរបរឆបោកអនឡាញនេះ ពិតជាកាក់កបសម្បើមណាស់។ មិនមែនមានតែជនជាតិចិន ចេន ហ្សី ដែលជាទីប្រឹក្សារបស់លោក ហ៊ុន សែន រកស៊ីមុខរបរនេះតែឯងទេ។ ទីប្រឹក្សា សាច់ញាតិ និងអ្នកជិតស្និទ្ធដទៃទៀតរបស់លោក ហ៊ុន សែន ក៏នាំគ្នាហក់ចូលមកប្រកបមុខរបរនេះដែរ។
ក៏ប៉ុន្តែដូច ចេន ហ្សី អញ្ចឹង អ្នកទាំងនោះត្រូវបានក្រុមស៊ើបអង្កេតអន្តរជាតិ នាំមុខដោយសហរដ្ឋអាមេរិក និងចក្រភពអង់គ្លេស ប្រមូលភស្តុតាង និងរកឃើញថា ជនដែលមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងស្និទ្ធជាមួយលោក ហ៊ុន សែន ទាំងនេះ ជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងមុខរបរទុច្ចរិតលំដាប់អន្តរជាតិមួយចំនួនដូចជា បោកប្រាស់អនឡាញ ចាប់ជំរិត ជួញដូរមនុស្ស ធ្វើទារុណកម្ម និងលាងលុយកខ្វក់ជាដើម។ សហរដ្ឋអាមេរិកបានបង្កកលុយដែលក្រុមនេះរកបានពីមុខរបរទុច្ចរិតទាំងនេះ ប្រមាណ១៥ពាន់លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក។
មនុស្សដែលអាមេរិកថាបានជាប់ពាក់ព័ន្ធទាំងនេះ ភាគច្រើនសុទ្ធតែជាអ្នកដែលជាប់សាច់ឈាម ឬក៏ជាប់សាច់លុយ ជាមួយលោក ហ៊ុន សែន តែម្តង។ អ្នកខ្លះត្រូវបានសហរដ្ឋអាមេរិកដាក់ទណ្ឌកម្មតាមរយៈការរិបអូសយកទ្រព្យសម្បត្តិ ឬបង្កកប្រាក់ ឬក៏ដាក់បំរាមកុំឱ្យទាក់ទងរកស៊ីជាមួយ។ អ្នកខ្លះទៀតជាប់ឈ្មោះក្នុងបញ្ជីតាមដានស៊ើបអង្កេតបន្ត ឬតាមចាប់ខ្លួនជាដើម។ ជនទាំងនោះមានដូចជា ចេន ហ្សី ជាទីប្រឹក្សាផ្ទាល់របស់លោក ហ៊ុន សែន។
លោក លី យ៉ុងផាត់ និងលោក កុក អាន ជាទីប្រឹក្សាផ្ទាល់របស់លោក ហ៊ុន សែន និងជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភានៃគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ហើយជាប្រភពផ្តល់ប្រាក់ដ៏ធំមួយដល់លោក ហ៊ុន សែន និងគណបក្សប្រជាជនរបស់លោក។ លោក ហ៊ុន តូ ជាក្មួយបង្កើតរបស់លោក ហ៊ុន សែន។ លោក នេត្រ សាវឿន ជាក្មួយប្រសាររបស់លោក ហ៊ុន សែន។ លោក ឌី វិជ្ជា ជាកូនប្រសារបស់លោក ហ៊ុន សែន ជាដើម។ក្រោយពេលរឿងរ៉ាវអំពើឆបោកអនឡាញដ៏ធំនៅកម្ពុជាបែកខ្ចរខ្ចាយ នៅចុងឆ្នាំ២០២៥ ហើយកេរ្តិ៍ឈ្មោះប្រទេសកម្ពុជាក៏ត្រូវអាប់ឱន លោក ហ៊ុន សែន ហាក់នៅសំងំស្ងៀម មិនមានប្រតិកម្មអ្វីទាំងអស់។ ទើបតែមកដល់ពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២៦នេះទេ ទើបលោក ហ៊ុន សែន ចាប់ផ្តើមឡើងនិយាយជាសាធារណៈអំពីផលប៉ះពាល់ពីការឆបោកអនឡាញនេះ។
លោក ហ៊ុន សែន៖ «ប្រទេសយើងត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញ មុខមាត់ កិត្តិយស សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ ដោយក្រុមអនឡាញ។ គឺថាពួកឆបោក និយាយទៅ… ប្រទេសយើងត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញដោយក្រុមនេះ»។
ស្តាប់ទៅ លោក ហ៊ុន សែន ហាក់ដឹងច្បាស់ណាស់ពីផលវិបាកដែលកើតឡើងដល់ប្រទេសជាតិ ពីមុខរបរបោកប្រាស់អនឡាញនេះ។ តែលោកត្រូវការពេលវេលាជាងកន្លះឆ្នាំមុននឹងចេញមកនិយាយអំពីរឿងនេះជាសាធារណៈ។ ហើយថ្វីដ្បិតតែពិភពលោកមានបានហៅអំពើឆបោកអនឡាញនៅកម្ពុជា ថាជាមុខរបរគាំទ្រដោយរដ្ឋក្តី លោកធ្វើឫកជាមិនដឹង ហើយបែរជាចោទសួរ ឬព្រួសឈាម ដាក់អ្នកដទៃទៅវិញ។
លោក ហ៊ុន សែន៖ «ឥឡូវចំណោទ ដែលយើងត្រូវចោទសួរ តើអ្នកដែលចូលក្នុងប្រទេសរបស់យើង អត់មានលិខិតឆ្លងដែននេះ វាមកតាមណាពិតប្រាកដ? បញ្ហានេះត្រូវតែជាសំណួរដែលមានចម្លើយ»។
លោកបណ្ឌិតជាទីគោរព!
ថ្វីដ្បិតតែលោក ហ៊ុន សែន ខ្លួនឯងជាមនុស្សសេពគប់ជាមួយក្រុមចោរទាំងនេះ ដោយផ្តល់កិច្ចការពារ ផ្តល់ទីតាំង ផ្តល់អំណាច និងធ្វើជាខ្នងបង្អែក ឱ្យក្រុមនេះអាចបើកប្រតិបត្តិការឆបោកទ្រង់ទ្រាយធំបាននៅកម្ពុជាក្តី ក៏ទីបំផុត លោករលាស់ខ្លួនធ្វើមិនដឹង ហើយដើរតួជាអ្នកបោសសម្អាត និងបង្ក្រាបមន្ត្រីក្រោមបង្គាប់ទៅវិញ។
លោក ហ៊ុន សែន៖ «ផលប្រយោជន៍របស់ប្រជាពលរដ្ឋ នឹងទទួលរងផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរ ដោយសារតែអាអនឡាញ។ ហើយដែលវាចេញពីមន្ត្រីឃុបឃិតមួយចំនួន ដែលយើងត្រូវតែដាក់ទណ្ឌកម្មឱ្យធ្ងន់ធ្ងរ និងដកចោលមន្ត្រីដែលអសកម្មលើបញ្ហានេះ»។
ប៉ុន្តែអ្វីដែលលោកបណ្ឌិត អាចនឹងបំផុសសំណួរក្នុងចំណោមប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ប្រសិនបើលោកនៅមានជីវិតនោះ គឺមិនមែនសួររកមន្ត្រីក្រោមបង្គាប់ណាឃុបឃិតទេ។ សំណួរប្រាកដជាផ្តោតទៅលើថា៖
តើអ្នកណាបានបង្កើតបរិយាកាសឱ្យមុខរបរនេះលូតលាស់បាន?
អ្នកណាបានផ្តល់សញ្ជាតិ ផ្តល់ងារ ផ្តល់តំណែងឱ្យឧក្រិដ្ឋជនទាំងនេះ?
ជាពិសេស សំណួរគួរផ្តោតទៅលើថា តើអ្នកណាទទួលខុសត្រូវចំពោះការអាម៉ាស់ជាតិដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនេះ?
លោកបណ្ឌិតជាទីគោរព!
នៅពេលយើងប្រារព្ធខួប១០ឆ្នាំនៃមរណភាពរបស់លោក យើងមិនអាចនិយាយតែអំពីនយោបាយ អំពីសង្គម ឬអំពីប្រទេសជាតិប៉ុណ្ណោះទេ។ ព្រោះនៅពីក្រោយឈ្មោះ “កែម ឡី” ដែលក្លាយជានិមិត្តរូបនៃសច្ចភាព មានគ្រួសារមួយដែលត្រូវរស់ជាមួយការឈឺចាប់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ។
មានភរិយាម្នាក់ដែលបាត់បង់ស្វាមី។ មានកូនៗប្រាំនាក់ដែលបាត់បង់ឪពុក។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា លោកបណ្ឌិតជាអ្នកវិភាគ ជាសំឡេងសុចរិត ជានិមិត្តរូបនៃការលះបង់ និងភាពក្លាហាន។ ប៉ុន្តែសម្រាប់ពួកគេ លោកបណ្ឌិតគឺជាស្វាមី ជាឪពុក ដែលគួរតែបានឃើញកូនធំចំរើនវ័យ គួរតែបានអោបកូន បង្រៀនកូន និងប្រលែងសើចលេងជាមួយកូន។
ភរិយារបស់លោកបណ្ឌិត កំពុងបន្តជីវិតទៅមុខជាមួយកូនៗ ក៏ប៉ុន្តែការបន្តជីវិតមិនមានន័យថាការភ្លេចទេ។ មនុស្សរស់ត្រូវបន្តដកដង្ហើម ត្រូវបន្តចិញ្ចឹមកូន ត្រូវបន្តរកសុវត្ថិភាព ត្រូវរកមនុស្សដែលអាចជួយថែរក្សា ផ្តល់ក្តីស្រឡាញ់ និងឈរជាមួយគ្រួសារដែលត្រូវបានបំបែកដោយអំពើហិង្សានយោបាយ។
លោកបណ្ឌិតបានផ្តាំពួកយើងថា ឱ្យ “ជូតទឹកភ្នែករួចបន្តដំណើរទៅមុខ”។ នេះជាអ្វីដែលយើងគ្រប់គ្នា រួមទាំងក្រុមគ្រួសារផ្ទាល់របស់លោកបណ្ឌិតផង កំពុងព្យាយាមអនុវត្ត។ ភរិយារបស់លោកបណ្ឌិត ជូតទឹកភ្នែកណ្តើរ បន្តដំណើរទៅមុខបណ្តើរ។ ជីវិតត្រូវតែបន្តទៅមុខ ទោះបីជាបេះដូងមួយផ្នែកនៅតែស្ថិតនៅជាមួយអតីតកាលក៏ដោយ។ លោកបណ្ឌិតប្រហែលជាបានយល់រឿងនេះជាងអ្នកណាទាំងអស់។ លោកបណ្ឌិតប្រាកដជាមិនចង់ឱ្យគ្រួសាររបស់លោកបណ្ឌិតត្រូវជាប់គាំងក្នុងទុក្ខព្រួយអស់មួយជីវិតឡើយ។ លោកបណ្ឌិតប្រាកដជាចង់ឱ្យកូនៗរបស់លោកបណ្ឌិតធំឡើងដោយមានសុវត្ថិភាព មានក្តីស្រឡាញ់ មានការថែរក្សា និងមានអ្នកនៅក្បែរ ដែលអាចជួយពួកគេឆ្លងកាត់ពិភពលោកដ៏លំបាកនេះ។
លោកបណ្ឌិតជាទីគោរព!
និយាយដល់ការលំបាក ក្នុងរយៈពេល១០ឆ្នាំកន្លងទៅនេះ ពលរដ្ឋសាមញ្ញនៅកម្ពុជាភាគច្រើននៅតែជួបការលំបាកខ្លាំង។ លោក ហ៊ុន សែន មិនបានកែប្រែចិត្តគំនិតសូម្បីបន្តិច ក្នុងការដឹកនាំប្រទេសឱ្យមានភាពរីកចម្រើនសម្រាប់មនុស្សទាំងអស់គ្នា។ អ្វីដែលលោកមានស្នាដៃធំៗបំផុតក្នុងរយៈពេល១០ឆ្នាំកន្លងទៅនេះ គឺលោកបានប្រែក្លាយកម្ពុជាឱ្យស្ថិតនៅក្រោមកណ្តាប់ដៃនៃក្រុមគ្រួសារត្រកូលហ៊ុន និងបក្ខពួករបស់លោកទាំងស្រុង។ ក៏ប៉ុន្តែបើត្រឹមតែធ្វើជាឪពុកល្អ មេគ្រួសារល្អក្នុងការក្តោបក្តាប់អំណាច និងរកលុយកាក់ទុកផ្ទេរឱ្យកូន អាចមិនបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ជាតិដល់កំរិតនេះទេ។ ប៉ុន្តែអំពើដែលលោក ហ៊ុន សែន បានធ្វើក្នុងរយៈពេលចុងក្រោយ គឺលើសពីឪពុក។
ការឃុបឃិតតែជាមួយបក្ខពួករបស់ខ្លួន យកប្រទេសកម្ពុជាទាំងមូល បែងចែកឱ្យតែកូនចៅខ្លួនគ្រប់គ្រង បានបង្កើតឱ្យមានវប្បធម៌ពុករលួយបក្ខពួកនិយម និងគ្រួសារនិយមចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅក្នុងសង្គមកម្ពុជា។ បើទុកជាថ្ងៃក្រោយគ្មានវត្តមានលោក ហ៊ុន សែន នៅលើលោកនេះ ក៏ប្រព័ន្ធពុករលួយដែលលោកបានបង្កើតឡើង ហើយរីកដុះដាលចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅនេះ មិនងាយនឹងបោសសម្អាតបានឡើយ។
ការសេពគប់របស់លោក ហ៊ុន សែន ជាមួយបណ្តាញក្រុមចោរអន្តរជាតិ បានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់កិត្តិយសជាតិ និងសុវត្ថិភាពរបស់ពលរដ្ឋ។
ការសេពគប់ ការជឿទុកចិត្ត និងការអោបក្រសោបជាតិសាសន៍ដទៃជាជាងជនជាតិខ្លួនឯង ធ្វើឱ្យលោកវាយតម្លៃស្ថានការណ៍ខុស បង្កឱ្យមានភ្លើងសង្គ្រាមឆេះឡើង ដែលលោកមិនបានត្រៀមខ្លួនទប់ទល់។ ជាលទ្ធផល ជីវិតខ្មែរត្រូវស្លាប់ ដី និងប្រាសាទបុរាណខ្មែរ ត្រូវបរទេសដណ្តើមយកទៅកាន់កាប់។
ការយកប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌របស់ប្រទេសជាតិទាំងមូល ធ្វើជាឧបករណ៍សម្រាប់ដាក់ទោសទណ្ឌអ្នកទាំងឡាយណាដែលលោក ហ៊ុន សែន មិនពេញចិត្ត និងមិនផ្តល់យុត្តិធម៌ដល់ជនក្រីក្រ ធ្វើឱ្យប្រទេសនេះក្លាយទៅជាប្រទេសមួយដែលអ្នកធំមិនគោរពច្បាប់ អ្នកតូចមិនមានទំនុកចិត្តលើច្បាប់ និងប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌។ សំណុំរឿងឃាតកម្មលើលោកបណ្ឌិត ជាឧទាហរណ៍ស្រាប់។ ដប់ឆ្នាំមកនេះ យុត្តិធម៌សម្រាប់លោក និងក្រុមគ្រួសារលោកបណ្ឌិត ស្ថិតក្នុងភាពងងឹតឈឹងនៅឡើយ។ ការធ្វើឃាតកម្មទៅលើមនុស្សម្នាក់ដែលហ៊ានរូតវាំងននសង្គម ដោយអាជ្ញាធរមិនបានបង្ហាញភស្តុតាងឱ្យឃើញឃាតករពិតប្រាកដ ឬវែកមុខអ្នកនៅពីក្រោយឃាតកម្មនេះ វាបញ្ជាក់ពីវប្បធម៌និទន្ទណ្ឌភាពនៅកម្ពុជា។ វាក៏បង្ហាញថា នេះជាសង្គមមួយដែលខ្លាចសច្ចភាព។
ឃាតករ និងអ្នកនៅពីក្រោយឃាតកម្មនេះ បានធ្វើជម្រើសរបស់ពួកគេរួចហើយ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៦។ ពួកគេជ្រើសរើសយកគ្រាប់កាំភ្លើង ដើម្បីសម្លាប់ និងបំបិទសំឡេងមនុស្សម្នាក់។ ពួកគេគិតថា ពេលគេឆក់យកជីវិតលោកបណ្ឌិតទៅ គេក៏អាចឆក់យកភាពក្លាហាន និងសច្ចភាពទៅជាមួយបានដែរ។ ប៉ុន្តែពួកគេគិតខុស។ ពួកគេសម្លាប់បានតែរាងកាយមនុស្សម្នាក់ ប៉ុន្តែមិនអាចសម្លាប់ភាពក្លាហាន និងសច្ចភាព ដែលជាមរតករបស់លោកបណ្ឌិតបានឡើយ។
លោកបណ្ឌិតជាទីគោរព!
មរតកពិតប្រាកដរបស់លោកបណ្ឌិត គឺភាពក្លាហានក្នុងការហ៊ានបកស្រាយបញ្ហាពិតនៅក្នុងសង្គម។ គឺការមិនសុខចិត្តរស់នៅក្នុងភាពភ័យខ្លាច។ បើទោះបីលោកបណ្ឌិតដឹងច្បាស់ថា ក្រោយការវិភាគម្តងៗ លោកមិនដែលគិតថាអាចនៅមានជីវិតក្តី ក៏លោកបណ្ឌិតបានតាំងចិត្តថា បើលោកមិននិយាយការពិត តើនរណានឹងធ្វើគំរូដល់យុវជនខ្មែរ?
ដូច្នេះ នៅថ្ងៃខួប១០ឆ្នាំនេះ យើងមិនត្រឹមតែបង្ហាញការនឹករលឹកដល់លោកបណ្ឌិតប៉ុណ្ណោះទេ។ យើងជួបជុំគ្នា ដើម្បីជម្រាបជូនលោកបណ្ឌិតថា យើងមិនភ្លេចមរតក និងបណ្តាំរបស់លោកបណ្ឌិតឡើយ។
យើងនៅតែសង្ឃឹមថា ថ្ងៃណាមួយ ទោះជាយូរប៉ុណ្ណាក៏ដោយ ការពិតនឹងត្រូវបានលាតត្រដាង។ ឈ្មោះអ្នកសម្លាប់ និងអ្នកបញ្ជាឱ្យសម្លាប់ នឹងត្រូវបានបង្ហាញមុខ។
ចំណែកឈ្មោះលោកបណ្ឌិត កែម ឡី នឹងនៅតែឈរនៅក្នុងមនសិការជាតិខ្មែរ ជាគំរូនៃភាពក្លាហាន ជាគំរូនៃការមិនសុខចិត្តរស់នៅក្នុងភាពភ័យខ្លាច និងជាកម្លាំងបំផុសឱ្យយើងទាំងអស់គ្នាបន្តងើបឡើង ដើម្បីជួយស្រោចស្រង់ប្រទេសកម្ពុជាដ៏កំសត់របស់យើងឡើងវិញ។
ដោយគោរព និងក្តីនឹករលឹកយ៉ាងក្រៃលែង!
ពីខ្ញុំ ជុន ច័ន្ទបុត្រ
