ទីប្រឹក្សាគណបក្សកម្លាំង លោក រ៉ុង ឈុន ចាត់ទុកការសម្រេចរបស់តុលាការកំពូល រឿង ដកសិទ្ធិធ្វើនយោបាយ ៥ឆ្នាំ និង បន្តព្យួរទោសសាកល្បង ៣ឆ្នាំ រួមនឹងពិន័យជាប្រាក់៤លានរៀល លើរូបលោក ថាជារឿង«អយុត្តិធម៌»បំផុត ។ ការលើកឡើងនេះ ក្រោយពីតុលាការកំពូលបានប្រកាសសាលដីកា សម្រេចឱ្យ លោក រ៉ុង ឈុន មានទោសដដែល បន្ទាប់ពីលោកបានប្ដឹងសាទុក្ខប្រឆាំង នឹងសាលក្រម របស់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ កន្លងទៅ។
ទីប្រឹក្សាគណបក្សកម្លាំងជាតិ និងជាអតីតប្រធានសហជីព ដ៏លេចធ្លោ លោក រ៉ុង ឈុង បានថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាន ក្រោយប្រកាសសាលដីការួចថា ការសម្រេចដកហូតសិទ្ធិធ្វើនយោបាយចំនួន៥ឆ្នាំ មិនឱ្យលោកជួបជុំជាមួយអ្នកគាំទ្រគណបក្សកម្លាំងជាតិតាមវេទិកាសាធារណៈ ហាមផ្លាស់ទីលំនៅ ក្រៅពីរាជធានីភ្នំពេញ និង ការព្យួរទោសសាកល្បង៣ឆ្នាំមកលើរូបលោក នេះ គឺជា រឿង «អយុត្តិធម៌»បំផុត។ លោកចាត់ទុកការ ការចោទប្រកាន់ពីតុលាការគ្រប់ជាន់ថ្នាក់នេះ ហាក់បង្ហាញថា រដ្ឋាភិបាល ហាក់ ដូចខ្លាចឥទ្ធិពលរបស់លោកហួសហេតុពេក ទើបមិនហ៊ានបើកសេរីភាពឱ្យ លោកចូលប្រឡូកក្នុងឆាកនយោបាយ ដោយស្មើមុខស្មើមាត់។
លោក រ៉ុង ឈុង៖ «ខ្ញុំមិននឹកស្ថានថាខ្ញុំមានឥទ្ធិពលធ្វើឱ្យអ្នកកាន់អំណាចខ្លាចវត្តមានរបស់ខ្ញុំទេ ទើបតែថ្ងៃនេះបានដឹងថា ខ្ញុំមានឥទ្ធិពលដែរ ដែលធ្វើឱ្យអ្នកកាន់អំណាចមិនហ៊ាន ផ្ដល់សេរីភាពឱ្យខ្ញុំក្នុងការផ្ដល់ឱ្យខ្ញុំក្នុងការប្រកួតប្រជែង ក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២៧ ឆ្នាំ២០២៨ខាងមុននេះ»។
អ្នកគាំទ្រគណបក្សកម្លាំងជាតិ ជាង៦០០នាក់ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមិថុនា បានប្រមូលម្ដុំគ្នា អមដំណើរទីប្រឹក្សាគណបក្សកម្លាំងជាតិ លោក រ៉ុង ឈុន យ៉ាងអធិកអធម ដើរទៅកាន់តុលាការកំពូល ដើម្បី ចាំស្ដាប់សាលដីការបស់តុលាការ ក្រោយ ពីលោក រ៉ុង ឈុន បានប្ដឹងសាទុក្ខ ប្រឆាំងការចោទប្រកាន់របស់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញកន្លងមក។
នៅខាងក្រៅបរិវេណតុលាការកំពូល ឯណោះវិញ គេឃើញមានកម្លាំងប៉ូលិស និងសន្តិសុខរាប់សិបនាក់ យាមកាមយ៉ាងតឹងរ៉ឹង រួមនឹងរបាំងការពារ មិនឱ្យអ្នកគាំទ្រ លោក រ៉ុង ឈុន ចូលទៅជិតនោះទេ។ រីឯ លោក រ៉ុង ឈុន ពុំបានចូលស្ដាប់សាលដីកា តុលាការកំពូលដោយផ្ទាល់នោះដែរដោយលោករៀបចំឱ្យតំណែង៥នាក់ចូលទៅជំនួស រួមនឹងមេធាវីផង។ រីឯ លោកវិញ ឈរនៅជាមួយអ្នកគាំទ្រ រាប់រយនាក់ នៅខាងក្រៅ និងអង្គុយធ្វើសមាធិ ចាំស្ដាប់លទ្ធផល។
បន្ទាប់ពីបើកសវនាការមួយព្រឹកធំ តុលាការកំពូលក៏ប្រកាសលទ្ធផលដោយបន្ធូរបន្ថយទោសខ្លះ និង ដកហូតសិទ្ធិធ្វើនយោបាយ លើលោក រ៉ុង ឈុន ៥ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់៤លានរៀល រួមនឹង ការ ដកហូតសិទ្ធិ មិនឱ្យថ្លែងសារនយោបាយ និងការផ្លាស់ទីលំនៅក្រៅរាជធានីភ្នំពេញ។
លោក រ៉ុង ឈុន ក៏បានថ្លែងសារ ដោយសំឡេងខ្លាំងៗ ផ្ដាំទៅកាន់អ្នកគាំទ្រទាំងអស់ថា ថ្វីត្បិត តុលាការ បានរឹតត្បិត និងដកហូតសិទ្ធិជាពលរដ្ឋរបស់លោកអស់ហើយក្ដី នេះមិនមែនមានន័យថា ជាជំហានបញ្ចប់នៃជីវិតនយោបាយនោះទេ។ លោកប្រកាស «សូមកុំអស់សង្ឃឹមឱ្យសោះ» ព្រោះគ្មានភាព «យុត្តិធម៌»ណាមួយ ត្រូវបានគេយកមកឱ្យដោយងាយៗនោះឡើយដូច្នេះ គឺមានតែការតស៊ូ និងការប្រឹងប្រែងសាមគ្គីគ្នា ជម្នះភាព អយុត្តិធម៌ ទើបជាពលរដ្ឋខ្លាំង។
លោក រ៉ុង ឈុន៖ «ឱ្យតែមានដង្ហើមនៅតែដកយើងនៅតែមានសង្ឃឹម ។ ឱ្យតែមានដង្ហើមនៅតែដក សកម្មភាពយើងនៅតែធ្វើ យើងនៅតែមានសង្ឃឹម បងប្អូនសង្ឃឹម ជិតមកដល់នៅពេលអនាគតខាងមុខដ៏ខ្លីនេះហើយ បងប្អូន»។
កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា សាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញបានសម្រេចតម្កល់សាល ក្រម របស់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ទុកជាបានការដដែលក្នុងសំណុំរឿងផ្ដន្ទាទោសលោក រ៉ុង ឈុន ឲ្យជាប់ពន្ធនាគារ ៤ឆ្នាំ ពិន័យជាប្រាក់៤លានរៀល និងដកហូតសិទ្ធិនយោបាយមួយជីវិត ក្រោមបទចោទ«មិនរាងចាល» ក្នុងសំណុំរឿង«ញុះញង់បង្កឲ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម» ក្រោយពីលោកបានអត្ថាធិប្បាយបញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-វៀតណាម កាលពីខែឧសភាឆ្នាំ២០២៥។
ក្រោយមកទៀតលោក រ៉ុង ឈុន ក៏បានប្ដឹងសាទុក្ខប្រឆាំងនឹងបទចោទខាងលើហើយ តុលាការកំពូល បានបើកសវនាការសំណុំរឿង ដដែលនេះ កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា។ ចំណែកថ្ងៃទី១៩ ខែមិថុនា សាលាដំបូងក៏បានប្រកាសសាលដីកា ដោយបន្ធូរបន្ថយទោសខ្លះ ដូចជាការផ្ដន្ទាទោស ឱ្យលោក រ៉ុង ឈុន ជាប់ពន្ធនាគារ៤ឆ្នាំ បន្ថយមកនៅ ៣ឆ្នាំ តាមរយៈការព្យួរទោសសាកល្បង ចំណែកការដកហូតធ្វើនយោបាយអស់មួយជីវិត បន្ធូរមកនៅត្រឹម៥ឆ្នាំ។ ជាមួយគ្នានោះ តុលាការកំពូលក៏បានដកហូតសិទ្ធិមួយចំនួនដែរ ដូចជាការ ហាម លោក រ៉ុង ឈុន មិនឱ្យដូរទីលំនៅក្រៅពីភ្នំពេញ និងហាមមិនឱ្យថ្លែងសារនយោបាយនៅតាមទីសាធារណៈជាដើម។
អ្នកគាំទ្រលោក រ៉ុង ឈុន មកពីខេត្តសៀមរាប លោកស្រី ជុំ សុវណ្ណ យល់ថា ការដែលតុលាការគ្រប់ជាន់ថ្នាក់បន្តចោទប្រកាន់ និងដកហូតសិទ្ធិធ្វើនយោបាយមកលើ លោក រ៉ុង ឈុន ពុំមែនជារឿងត្រឹមត្រូវនោះទេ ព្រោះ លោក រ៉ុង ឈុន មិនបានប្រព្រឹត្តខុសនោះឡើយ។ លោកស្រីថា លោក រ៉ុង ឈុន គឺជាមនុស្សស្អាតស្អំ ហើយតែងតែខ្វល់ខ្វាយពីសុខទុក្ខរបស់ពលរដ្ឋ ដូច្នេះតុលាការ គួរតែ ទម្លាក់បទចោទ ទាំងអស់មកលើលោកឱ្យបានឆាប់។
លោកស្រី ជុំ សុវណ្ណ៖ «ឃើញថា អយុត្តិធម៌សម្រាប់លោកគ្រូណាស់ ក្នុងនាម លោកគ្រូជាប្រជាពលរដ្ឋមួយរូប ។ លោកគ្រូមិនបានធ្វើអ្វីខុសច្បាប់អ្វីទេ។ នៅក្នុងច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ប្រជាពលរដ្ឋមានសិទ្ធិចូលរួម អ៊ីចឹងការបិទសិទ្ធិសេរីភាពនេះ បញ្ជាក់ថា មិនមានប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដ នៅកម្ពុជានោះទេ។ អ៊ីចឹងសម្រាប់ខ្ញុំស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលរួបរួម សាមគ្គី អភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសជាតិយើង»។
ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរីពុំអាច ទាក់ទងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក ជិន ម៉ាលីន ដើម្បីឆ្លើយតបជុំវិញរឿងនេះបានទេ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមិថុនា ដោយហៅទូរស័ព្ទចូលតែគ្មានអ្នកទទួល។
ជុំវិញរឿងនេះ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ នៃសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្ស អាដហុក (ADHOC) លោក យី សុខសាន្ត ដែលបានចូលរួមតាមដានក្នុងសំណុំរឿងនេះយល់ថា ការសម្រេចរបស់តុលាការកំពូល ហាក់បន្ធូរបន្ថយជាងមុន ព្រោះទោសជាប់ពន្ធនាគារ៤ឆ្នាំត្រូវបានដូរមកព្យួរសាកល្បង ៣ឆ្នាំ ហើយ ការដកហូត សិទ្ធិធ្វើនយោបាយមួយជីវិតក៏ត្រូវបានបន្ធូរមកត្រឹម៥ឆ្នាំ ដូច្នេះ លោកយល់ថា ក្នុងស្ថានភាពប្រទេសជាតិ កំពុងតែរងការឈ្លានពាន ទឹកដីពីសំណាក់ប្រទេសថៃ រដ្ឋាភិបាលត្រូវតែ ផ្ដោតលើការបង្រួបបង្រួមជាតិ និង គួរធ្វើលិខិតថ្វាយព្រះមហាក្សត្រ ឱ្យព្រះអង្គ ចុះព្រះហត្ថលេខា លើកលែងទោសមកលើលោក រ៉ុង ឈុន គឺជារឿងដ៏ល្អ។
លោក យី សុខសាន្ត៖ «ការមិនដាក់ទោសឱ្យជាប់ពន្ធនាគារនេះ បញ្ជាក់ថាយើងយល់ដឹងច្រើន ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងរឿងនយោបាយ។ អ៊ីចឹង យើងសង្ឃឹមថារដ្ឋាភិបាលនឹងធ្វើលិខិតស្នើសុំទៅកាន់ព្រះមហាក្សត្រ ដើម្បីលើកលែងទោសដល់អ្នកនយោបាយឱ្យមានសេរីភាព និងរួមគ្នាអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសជាតិរបស់យើង»។
ទីប្រឹក្សាគណបក្សកម្លាំងជាតិលោក រ៉ុង ឈុន គឺជាអ្នកនយោបាយ ជាអ្នកការពារសិទ្ធិកម្មករ-សហជីព និង ជាគ្រូបង្រៀនឯករាជ្យម្នាក់ ដែលបានតស៊ូ ដើម្បីយុត្តិធម៌សង្គម សិទ្ធិមនុស្ស និងប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា ជាងពាក់កណ្ដាលជីវិតមកហើយ។ លោកជាអ្នកនយោបាយបក្សប្រឆាំង ដ៏គំរូ ម្នាក់ដែលមិនខ្វល់រឿងទ្រព្យសម្បត្តិ និងមុខតំណែង ជាធំនោះទេ។ នៅក្នុងដំណើរជីវិតនយោបាយ របស់លោក ពោរពេញដោយឧបសគ្គ ហើយក៏ធ្លាប់ជាប់ពន្ធនាគារចំនួន២លើក រួចមកហើយ និងមានរឿងក្ដីក្ដាំ ជាច្រើននៅក្នុងតុលាការ ប៉ុន្តែ លោកនៅតែមានឆន្ទៈរឹងមាំ មិនបោះបង់មនសិការ ដូរយកទ្រព្យសម្បត្តិ និង មុខតំណែងធំៗ ក្នុងជួររដ្ឋាភិបាលនោះទេ។ កន្លងទៅទាំង អង្គការជាតិ និងអន្តរជាតិ បានចាត់ទុកសំណុំរឿង លោក រ៉ុង ឈុន មិនមែនជាការអនុវត្តច្បាប់នោះទេ ប៉ុន្តែគឺជារឿងនយោបាយ៕
