យោធាថៃ បានសម្រេចដាក់ចេញនូវវិធានការរឹតបន្តឹងសន្តិសុខ ដោយប្រកាសដាក់បម្រាមគោចរក្រោមច្បាប់អាជ្ញាសឹក១៩១៤ របស់ថៃនៅលើទឹកដីខ្មែរ នៅក្នុងភូមិជោគជ័យ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដោយហាមឃាត់ប្រជាពលរដ្ឋមិនឱ្យធ្វើដំណើរចេញ-ចូល ឬចាកចេញពីលំនៅឋាន ចាប់ពីម៉ោង ៦:០០ ល្ងាច ដល់ម៉ោង ៦:០០ ព្រឹក។
ប្រមុខដឹកនាំស្ថាប័នអធិបតេយ្យជាតិព្រំដែន និងអន្តោប្រវេសន៍ នៃរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ ២៣តុលា លោក អ៊ុំ សំអាន បានប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរីថា កងកម្លាំងយោធាថៃ បាន ប្រកាសដាក់បម្រាមគោចរ និងច្បាប់អាជ្ញាសឹក នៅតំបន់ភូមិជោគជ័យ ដោយហាមឃាត់ប្រជាពលរដ្ឋមិន ឱ្យធ្វើដំណើរចេញ-ចូល ឬចាកចេញពីលំនៅឋាន ចាប់ពីម៉ោង ៦:០០ ល្ងាច ដល់ម៉ោង ៦:០០ ព្រឹក។ ប្រជាពលរដ្ឋដែលមានដីធ្លីអាស្រ័យផល អនុញ្ញាតឱ្យចូលទៅធ្វើកសិកម្មបានតែនៅចន្លោះម៉ោង ៦:០០ ព្រឹក ដល់ម៉ោង ៦:០០ ល្ងាច ដោយភ្ជាប់មកជាមួយនូវ អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ ដើម្បីចុះឈ្មោះជាមួយមន្ត្រីយាមល្បាត។
លោក អ៊ុំ សំអាន បានបន្ថែមថា ការដាក់បម្រាមគោចរនេះ គឺថៃចង់បង្ហាញថា ទឹកដីនៅភូមិជោគជ័យ គឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់ថៃផ្ដាច់មុខ មិនមែនជាទឹកដីរបស់កម្ពុជាទេ ព្រោះលោកថា តាមធម្មតាការដាក់បម្រាមគោចរ ទាល់តែទឹកដីនោះជាទឹកដីរបស់ខ្លួន ទើបអាចធ្វើទៅបាន មិនអាចដាក់នៅទឹកដីប្រទេសផ្សេងបាននោះទេ។
លោក អ៊ុំ សំអាន៖ «ថៃគេបានដាក់ អឺ ច្បាប់អាជ្ញាសឹក និងដាក់បម្រាមនៅភូមិជោគជ័យនេះ បង្ហាញពីកម្សោយក្នុងការការពារជាតិ និងអសមត្ថភាពរបស់ត្រកូលហ៊ុន ដែលអនុញ្ញាតឲ្យថៃ ដាក់បម្រាមគោចរ ហើយនិងដាក់ចេញនូវច្បាប់អាជ្ញាសឹកនៅលើទឹកដីខ្មែរយើងនៅភូមិជោគជ័យ»។
ប្រមុខដឹកនាំស្ថាប័នអធិបតេយ្យជាតិព្រំដែន និងអន្តោប្រវេសន៍ រូបនេះបន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត គឺត្រូវធ្វើលិខិតតវ៉ា ហើយមួយទៀតត្រូវ ប្រើសិទ្ធិស្វ័យការពារនៅពេលដែលថៃរាយបន្លាលួសរុលចូលយកដីខ្មែរបន្ថែមទៀត។ លោកជំរុញឱ្យលោកហ៊ុន ម៉ាណែតប្រញាប់ប្ដឹងថៃទៅកាន់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ICJ និងទៅកាន់សហប្រធាននៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ឆ្នាំ១៩៩១ ដើម្បីទាមទារយកភូមិជោគជ័យមកវិញ។
យោធាថៃកាលពីពេលថ្មីៗនេះ បានបន្តដឹកនាំក្រុមពលរដ្ឋថៃចុះវាស់វែង និងចែកដីនៅតំបន់ភូមិជោគជ័យ ក្នុងទីតាំងដែលយោធាថៃឈ្លានពានបានពីពលរដ្ឋខ្មែរ ខណៈពេលកន្លងមក យោធាថៃបានកាត់ឆ្វៀលដីជាច្រើនហិកតារ និងជាច្រើនដង ចែកទៅឱ្យពលរដ្ឋថៃ។
ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា បានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានជាថ្មីទៀត ដោយបានតវ៉ាជំទាស់យ៉ាងខ្លាំង ចំពោះសកម្មភាពរំលោភបំពានរបស់ថៃ ក្រោយពីក្រុមការងារវាស់វែងដីធ្លីរបស់ថៃ បានចុះវាស់វែងដីធ្លី និងដាក់បង្គោលព្រំដី នៅចន្លោះថ្ងៃទី១៨ ដល់ថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ នៅភូមិជោគជ័យ ឃុំអូរបីជាន់ ដែលជាទឹកដីកម្ពុជា។
ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា បញ្ជាក់ថា សកម្មភាពរបស់ភាគីថៃ ពេលនេះ បានរំលោភបំពានយ៉ាងច្បាស់លើកិច្ចព្រមព្រៀង រវាងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងថៃ ដែលរួមមាន អនុស្សរណៈយោគយល់គ្នា ឆ្នាំ២០០០ (MOU-2000) ឯកសារបែបបទបច្ចេកទេស ឆ្នាំ២០០៣ និង កំណត់ហេតុនៃកិច្ចប្រជុំពិសេសរបស់គណៈកម្មការព្រំដែនរួម (JBC) កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥។ បើតាមក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា សកម្មភាពរបស់ភាគីថៃ នេះ ក៏ផ្ទុយពីការព្រមព្រៀងក្នុងសេចក្តីប្រកាសរួម នៃកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី៣ របស់គណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC) កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ដែលប្រទេសទាំងពីរ បានព្រមព្រៀងឱ្យបញ្ហាព្រំដែន ត្រូវដោះស្រាយតាមរយៈ JBC និងតាមកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានស្រាប់។
ទាក់ទង់ទៅនឹងបញ្ហានេះ ប្រធានអង្គការប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរដែលមានមូលដ្ឋាននៅក្នុងប្រទេសអូស្ត្រាលី លោក ស៊ឹង សែនករុណា ប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរីថា បើពិនិត្យអំពីអធិបតេយ្យភាព បូរណភាពទឹកដី គ្មានបរទេសណាមានសិទ្ធិមកដាក់បម្រាមនៅលើទឹកដី ប្រទេសដទៃតាមអំពើចិត្តបាននោះទេ។ លោកថា នេះជាការបំពានទៅដល់សិទ្ធិសេរីភាព ដើរហើរ និងសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការរស់នៅ របស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុ្ងងតំបន់នោះ។
លោក ស៊ឹង សែនករុណា៖ «បញ្ហាទាំងអស់នេះគឺរដ្ឋាភិបាល កម្ពុជាត្រូវមានវិធានការឆ្លើយតប យ៉ាងណានៅក្នុង អាការដែលដាក់បម្រាមគោចរ ដែល ដែលរំលោភមកដល់អធិបតេយ្យភាពប្រទេសកម្ពុជា បូរណភាពទឹកដីរបស់ប្រទេសកម្ពុជាហ្នឹង អ៊ីចឹងអាហ្នឹងគឺ ជាកាតព្វកិច្ចរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការការពារសិទ្ធិ របស់ពលរដ្ឋរបស់ខ្លួន»។
លោក ស៊ឹង សែនករុណា បន្ថែមទៀតថា បើសិនជារដ្ឋាភិបាលមិនការពារសិទ្ធិពលរដ្ឋរបស់ខ្លួន ធ្វើឲ្យបរទេសដែលជាប្រទេសជិតខាង គេបានចិត្ត គេអាចបន្តឈ្លានពានទៅតាមបណ្តាភូមិផ្សេងៗ ឬក៏ទៅដល់ខេត្ត ដែលគេចង់បាន។ លោកថានេះជាការរំលោភបំពាន និងជាការមើលស្រាល ព្រមទាំងប្រមាថ លើបូរណភាពទឹកដី របស់ប្រទេសកម្ពុជា។
អភិបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យ លោក អ៊ុំ រាត្រី បានបញ្ជាក់កន្លងមកថា យោធាថៃ បានដាក់ទូកុងតឺន័រចំនួន២០កន្លែង ដែលមានសរុប ១០៥ទូ នៅភូមិជោគជ័យ ភូមិព្រៃចាន់ និងតំបន់បឹងត្រកួន ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ សកម្មភាពដែលយោធាថៃដាក់ទូកុងតឺន័រ និងរាយបន្លាលួសនៅតំបន់ទាំងនេះ គឺកើតឡើងក្រោយបទឈប់បាញ់លើកទី២ចូលជាធរមាន នៅថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។
លោក អ៊ុំ រាត្រី បាន អះអាងថា នៅតំបន់បឹងត្រកួន ដែលមាន៤ភូមិ ស្ថិតនៅស្រុកថ្មពួក ត្រូវបានយោធាថៃ ដាក់ទូកុងតឺន័រចំនួន១៣ទីតាំង ដែលមាន ២៦ទូ ហ៊ុមព័ទ្ធកាន់កាប់ដីកម្ពុជាដល់ទៅ ៥៨៤ ហិកតារ។ នៅភូមិព្រៃចាន់វិញ យោធាថៃបានរំលោភកាន់កាប់ផ្ទៃដីកម្ពុជា៤២ហិកតារ ដោយបានដាក់ទូកុងតឺន័រចំនួន ៣ទីតាំង ដែលមានដល់ ៦៣ទូ។ ចំពោះ ភូមិជោគជ័យ ដែលស្ថិតនៅឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យដែរនោះ យោធាថៃកាន់កាប់ដី ១៣៧ហិកតារ និងដាក់ទូកុងតឺន័រនៅភូមិជោគជ័យ ៤ទីតាំងដែលមាន១៦ទូកុងតឺន័រ។
កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែមិថុនា ទាហានថៃ បានឈរយាម និងការពារឱ្យកសិករថៃ ភ្ជួរស្រែលើដីកសិករខ្មែរ នៅភូមិជោគជ័យ ខណៈកាលពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ទាហានថៃ បានចូលមកហាមឃាត់ពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលភ្ជួរស្រែលើដីខ្មែរ នៅភូមិសិលាខ្មែរ ហើយក្រោយមកទាហានខ្មែរ បានយល់ព្រមឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរ ដកថយ ៤០០ម៉ែត្រពីទីនោះ៕
