មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលរិះគន់ប្រធានសាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញ លោក សេង ស៊ីវុត្ថា ដែលដល់អាយុត្រូវសម្រាកពីការងារនោះ បានពន្យារពេលចូលនិវត្តន៍២ឆ្នាំបន្ថែមទៀត។ គិតមកទល់ពេលនេះ លោក សេង ស៊ីវុត្ថា បានពន្យារពេលចូលនិវត្តន៍ចំនួន៤លើកមកហើយ។
ការអនុញ្ញាតឲ្យប្រធានសាលាឧទ្ធរណ៍រាជធានីភ្នំពេញលោក សេង ស៊ីវុត្ថា ដែលដល់អាយុចូលនិវត្តន៍តាំងពីឆ្នាំ២០២៣ អាចពន្យារពេលចូលនិវត្តន៍ជាលើកទី៤ ដោយបន្តកាន់តួនាទីដ៏មានឥទ្ធិពលក្នុងប្រព័ន្ធតុលាការកម្ពុជាដដែលនេះ កំពុងរងការរិះគន់ថា ជាការបំពានច្បាប់ និងរាំងខ្ទប់ឱកាសអ្នកបន្តវេន ព្រមទាំងបង្ហាញឲ្យឃើញកាន់តែច្បាស់ពីការបរាជ័យនៃការធ្វើកំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌។
ប្រធានអង្គការសម្ពន្ធខ្មែរដើម្បីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស លោក អ៊ិន ណាត យល់ថា ការបន្តអាណត្តិការងារឲ្យលោក សេង ស៊ីវុត្ថា នេះ មិនមែនមកពីតម្រូវការចាំបាច់នៃចំណេះដឹងផ្លូវច្បាប់របស់លោកនោះទេ ប៉ុន្តែគឺមកពីប្រធានតុលាការជាន់ខ្ពស់រូបនេះ មានទំនាក់ទំនងជ្រាលជ្រៅ និងយកច្បាប់ធ្វើជាឧបករណ៍បម្រើផលប្រយោជន៍ឲ្យវង្សត្រកូលរបស់លោក ហ៊ុន សែន។ លោកពន្យល់ថា ជាទូទៅ មេដឹកនាំផ្ដាច់ការ មិនទុកចិត្តមនុស្សជំនាន់ក្រោយដែលមិនមែនជាសាច់ឈាម ឬបក្ខពួករបស់ខ្លួននោះទេ ម្ល៉ោះហើយមេដឹកនាំរបបផ្ដាច់ការ តែងរក្សាទុកតំណែងសំខាន់ៗឲ្យស្ថិតក្នុងកណ្តាប់ដៃ”មនុស្សជំនិត”របស់ខ្លួនតែប៉ុណ្ណោះ ដើម្បីការពារអំណាច ឬហៅថា”វប្បធម៌ឯង ជួយអញ អញជួយឯង” ។ លោក អ៊ិន ណាត យល់ថា អំពើបក្ខពួកនិយមនេះ នឹងបង្កើតឲ្យមានអំពើពុករលួយ អំពើអយុត្តិធម៌សង្គម និងបិទឱកាសយុវជនជំនាន់ក្រោយដែលគ្មានសែស្រឡាយជាអ្នកកាន់អំណាច។
លោក អ៊ិន ណាត៖ «ក្នុងតំណែងជាប្រធានតុលាការគឺជាតំណែងដែលបើនិយាយឲ្យចំគឺជាកន្លែងដែលប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយខ្លាំងហើយ ព្រោះកន្លែងហ្នឹងហើយដែលអយុត្តិធម៌បំផុត។ បើយើងពិនិត្យមើលកន្លងមក អ្នកខុសទៅជាត្រូវ អ្នកត្រូវទៅជាខុស ដូចជាការកាត់ទោសសកម្មជនមាតាធម្មជាតិ សកម្មជនកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស និងសកម្មជននយោបាយ គឺត្រូវបានកាត់ទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគារហើយគ្មានការលើកលែងទេ។ ចំណែកមេដឹកនាំឬមេខ្លោងនៃមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយត្រកូល”ហ៊ុន” គឺថា មកទល់ពេលនេះ អត់មានអ្នកណាមួយ ត្រូវបានចាប់ ឬកាត់ទោសទេ។ ដូច្នេះវាពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើអយុត្តិធម៌តែម្តង»។
ព្រះរាជក្រឹត្យរបស់ព្រះមហាក្សត្រ ដែលទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី ទើបទទួលបាននៅថ្ងៃទី៣ ខែមីនា បង្ហាញថា លោក សេង ស៊ីវុត្ថា ត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យបន្តកាន់តួនាទីជាប្រធានសាលាឧទ្ធរណ៍រាជធានីភ្នំពេញរយៈពេល២ឆ្នាំបន្ថែមទៀត ចាប់ពីថ្ងៃទី៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ដល់ថ្ងៃទី៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៨ តាមការទួលថ្វាយរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌លោក កើត រិទ្ធ។
លោក សេង ស៊ីវុត្ថា ត្រូវដល់អាយុសម្រាកពីការងារតាំងពីឆ្នាំ២០២៣មកម្ល៉េះ។ ប៉ុន្តែមកទល់ពេលនេះ លោក បានពន្យារពេលចូលនិវត្តន៍ចំនួន៤លើកមកហើយ បើទោះបីជាច្បាប់ស្ដីពីលក្ខន្តិកៈចៅក្រម និងព្រះរាជអាជ្ញា ចែងថា ចៅក្រម និងព្រះរាជអាជ្ញាទាំងពីរភេទ ត្រូវចូលនិវត្តន៍ពេលគ្រប់អាយុ៦០ឆ្នាំក្តី។
លោក សេង ស៊ីវុត្ថា ត្រូវបានតែងតាំងជាប្រធានសាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញកាលពីឆ្នាំ២០២១ បន្ទាប់ពីលោកមានស្នាដៃកាន់សំណុំរឿងនយោបាយធំៗជាច្រើនដូចជាសំណុំរឿងថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សសង្គ្រោះជាតិលោក សម រង្ស៊ី លោក ហុង សុខហួរ និងលោក អ៊ំ សំអាន ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហារិះគន់រឿងព្រំដែនកម្ពុជា-វៀតណាមនិងសំណុំរឿងអាស្រូវស្នេហារបស់លោក កឹម សុខា ជាដើម។ សំណុំរឿងនយោបាយទាំងនេះ លោក សេង ស៊ីវុត្ថា ដែលមានតួនាទីប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជំនុំជម្រះសាលាឧទ្ធរណ៍តែងតែសម្រេចឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំបក្សប្រឆាំងជាប់ពន្ធនាគារដូចតុលាការជាន់ទាបដែលសហគមន៍ជាតិ និងអន្តរជាតិ ចាត់ទុកថា ជាការកាត់ក្តីបែបនយោបាយសុទ្ធសាធ។
លើសពីនេះ ការណ៍ដែលលោក សេង ស៊ីវុត្ថា អាចឈរជើងលើតំណែងដ៏មានឥទ្ធិពលនេះ បានយូរជាងចៅក្រមដទៃទៀត ទំនងជាដោយសារប្រធានសាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញរូបនេះនិងប្រពន្ធរបស់លោក គឺអ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ស្រី វិបុប្ផា មានទំនាក់ទំនងជិតដិតជាមួយក្រុមគ្រួសារលោក ហ៊ុន សែន។ ជាពិសេស លោក សេង ស៊ីវុត្ថា តែងប្រើប្រាស់ស្ថាប័នតុលាការចេញលិខិតប្រកាសគាំទ្រការដឹកនាំរបស់លោក ហ៊ុន សែន និងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ជាបន្តបន្ទាប់ ព្រមទាំងតែងបរិច្ចាគលុយរាប់ម៉ឺនដុល្លារដល់កាកបាទក្រហមកម្ពុជារបស់អ្នកស្រី ប៊ុន រ៉ានី និងតាមការរៃអង្គាសលុយម្តងៗពីសំណាក់លោក ហ៊ុន សែន។ បន្ថែមពីនេះ លោក សេង ស៊ីវុត្ថា ក៏ជាសមាជិកជាន់ខ្ពស់គណបក្សកាន់អំណាច និងតែងចុះពង្រឹងបក្សជាមួយលោក កើត រិទ្ធ ដែរ។
ជុំវិញការពន្យាពេលចូលនិវត្តន៍នេះទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី មិនទាន់អាចទាក់ទងសុំការឆ្លើយតបពីលោក សេង ស៊ីវុត្ថា បាននៅឡើយទេ។
ប្រធានអង្គការប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរ លោក ស៊ឹង សែនករុណា ថ្លែងថា ការពន្យារពេលចូលនិវត្តន៍ម្តងហើយម្តងទៀតរបស់ប្រធានសាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញនេះ គឺជាគំរូអាក្រក់សម្រាប់មន្ត្រីរាជការតាមស្ថាប័នផ្សេងទៀត និងធ្វើឲ្យបាត់បង់ឱកាសឡើងកាន់តំណែងរបស់ចៅក្រមជំនាន់ក្រោយដែលគ្មានបណ្ដាញទំនាក់ទំនងជាមួយអ្នកកាន់អំណាចកំពូល។ លោកបន្ថែមថា នៅពេលប្រធានសាលាឧទ្ធរណ៍ ដែលជាស្ថាប័នកាត់សេចក្តីជាន់ខ្ពស់ទី២នៃប្រទេស បន្តកាន់តំណែងតាមបែបពុករលួយ និងបំពានច្បាប់បែបនេះ ក៏នឹងធ្វើឲ្យសាធារណជនបាត់ទំនុកចិត្តលើឯករាជ្យភាពនៃតុលាការ។
លោក ស៊ឹង សែនករុណា៖ «ការបន្តក្រាញកាន់តួនាទីឬក៏អំណាច ខ្ញុំយល់ថា ជាការគប់គិតគ្នា និងបក្ខពួកនិយម ។ គួរគប្បីផ្តល់ឱកាសដល់អ្នកជំនាន់ក្រោយដែលគេមានចំណេះជំនាញមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីធ្វើការបម្រើទៅដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ឬបម្រើដល់សង្គមជាតិ។ ព្រោះជូនកាលគាត់ធ្វើបានល្អជាងអ្នកមុនៗទៀត។យើងមើលឃើញហើយប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌កម្ពុជា អ្នកដែលមានតួនាទីទាំងអស់នេះភាគច្រើន ប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយ បក្ខពួកនិយម បម្រើនូវផលប្រយោជន៍របស់អ្នកមានអំណាចអីជាដើម»។
អ្នកឃ្លាំមើលយល់ថា ប្រសិនបើចៅក្រម ឬប្រធានតុលាការ អាចពន្យារពេលចូលនិវត្តន៍តាមចិត្តចង់ឬអាស្រ័យលើអ្នកកាន់អំណាច នោះច្បាប់ស្ដីពីលក្ខន្តិកៈចៅក្រម នឹងក្លាយទៅជាក្រដាសស្នាមដែលគ្មានតម្លៃឡើយ ហើយពលរដ្ឋ ក៏គ្មានសង្ឃឹមចំពោះការទទួលបានយុត្តិធម៌ពីការសម្រេចក្តីរបស់បុគ្គលដែលជំពាក់គុណ”ម្ចាស់អំណាច”បានដែរ។
កាលពីឆ្នាំ២០២៥ អង្គការគម្រោងយុត្តិធម៌ពិភពលោក (World Justice Project) បានដាក់ចំណាត់ថ្នាក់ប្រទេសកម្ពុជា នៅជិតបាតតារាង គឺជាប់លេខ១៤១ ក្នុងចំណោម ១៤៣ប្រទេសដែលមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះអសោចខាងការមិនគោរព និងរំលោភប្រព័ន្ធនីតិរដ្ឋ។ អង្គការអន្តរជាតិមួយនេះ បញ្ជាក់ថា ចំណាត់ថ្នាក់អាក្រក់នេះដោយសារតែអំពើពុករលួយ និងមានការជ្រៀតជ្រែកពីរដ្ឋាភិបាលរបស់ត្រកូល”ហ៊ុន”៕
