អ្នកឃ្លាំមើលថា ចំណូលបានពីពន្ធនៃធនធានរ៉ែច្រើនលើសលុប ប៉ុន្តែផលប្រយោជន៍ទាំងនោះ មិនបានដល់ពលរដ្ឋក្រីក្រនៅតាមមូលដ្ឋាន ដោយសារអំពើពុករលួយ និងបក្ខពួកនិយម ដែលបង្កើតឡើងដោយបក្សកាន់អំណាច។ ការលើកឡើងនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពី ក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល អះអាងថា ពន្ធបានពីការធ្វើអាជីវកម្មរ៉ែ គឺបានយកទៅប្រើប្រាស់អភិវឌ្ឍន៍តាមមូលដ្ឋាន ក្នុងខេត្តចំនួន ១០ទូទាំងប្រទេស។
អ្នកឃ្លាំមើលលើកឡើងថា ប្រាក់ចំណូលបានពីការបង់ពន្ធ នៃអាជីវកម្មរ៉ែបានច្រើនលើសលុប ប៉ុន្តែការប្រមូលពន្ធទាំងនោះមិនបានជួយទៅដល់ប្រជាពលរដ្ឋក្រីក្រពិតប្រាកដនៅតាមមូលដ្ឋាននោះឡើយ ដោយសារសួយសារអាកទាំងនោះ បានហូរទៅចូលក្នុងគណបក្សកាន់អំណាច និងបក្ខពួករបស់ពួកគេ។ ក្រៅពីនោះ ប្រជាពលរដ្ឋនៅតាមមូលដ្ឋានបន្តជាប់បំណុលធនាគារ និងកាន់តែក្រីក្រ ដោយសារប្រព័ន្ធដឹកនាំរដ្ឋមានអំពើពុករលួយច្រើនលើសលុប។
អ្នកតាមដានភូមិសាស្ត្រនយោបាយតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងប៉ាស៊ីហ្វិក លោក សេង វណ្ណលី បានប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដាថា ប្រាក់ចំណូលដែលបានពីការបង់ពន្ធ ក្នុងវិស័យរ៉ែមានច្រើនលើសលុប ប៉ុន្តែលុយទាំងនោះមិនបានយកទៅជួយពលរដ្ឋក្រីក្រនៅតាមមូលដ្ឋាននោះទេ ផ្ទុយទៅវិញលុយទាំងនោះ គឺធ្លាក់ទៅលើក្រុមអ្នកគ្រប់គ្រងអំណាច និងបក្ខពូករបស់ពួកគេ ចំណែកពលរដ្ឋទទួលបានតិចតួចបំផុត។ លោកថា ការប្រមូលពន្ធ និងការចាត់ចែងផលប្រយោជន៍ទាំងនោះមិនមានតម្លាភាពនោះទេ ដោយសារតែអំពើពុករលួយនៅកម្ពុជា បានចាក់ស្រេះតាំងពីថ្នាក់មូលដ្ឋានរហូតដល់ថ្នាក់ជាតិ។
លោក សេង វណ្ណលី៖ «ភាពផ្ទុយគ្នាយ៉ាងខ្លាំងរវាងភាពសំបូរបែបនៃធនធានធម្មជាតិរបស់ខ្មែរ និងជីវភាពរស់នៅដ៏កររបស់ប្រជាពលរដ្ឋគឺជារបួសស្នាមដល់ជ្រៅមួយទាក់ទងពីប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងដ៏ទន់ខ្សោយ និងខ្វះតម្លាភាព ខ្ញុំគិតថាផលប្រយោជន៍ពីការទាញយកពីធនធានរ៉ែកម្រទាំងនេះភាគច្រើនត្រូវបានធ្លាក់ក្នុងដៃក្រុមបក្ខពួកនិយម និងមន្ត្រីមានអំណាចថ្នាក់លើ ជាជាងបែកចែងទៅក្នុងថវិកាជាតិដើម្បីអភិវឌ្ឍសង្គមទាំងមូល មូលហេតុចម្បងគឺការរីករាលដាលអំពើពុករលួយជាប្រព័ន្ធដែលធ្វើឲ្យកិច្ចព្រមព្រៀងសម្បទាន និងផ្តល់អាជ្ញាប័ណ្ណរុករករ៉ែផ្សេងៗត្រូវបានធ្វើទ្បើងដោយសម្ងាត់ ដោយគ្មានការត្រួតពិនិត្យពីស្ថាប័នឯករាជ្យ ឬការចូលរួមចំណែកដល់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចិរភាព ពីមតិសាធារណជន»។
ចំណែកអ្នកស្រាវជ្រាវ និងឃ្លាំមើលធនធានធម្មជាតិនៅកម្ពុជា លោក សេង សុខហេង លើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលត្រូវតែបង្ហាញព័ត៌មានឲ្យបានទូលំទូលាយ ពាក់ព័ន្ធនឹងប្រាក់ចំណូល និងការចំណាយ ដើម្បីបង្ហាញអំពីតម្លាភាព និងយុត្តិធម៌។ លោកថា ប្រសិនបើអាជ្ញាធរបន្តលាក់បាំងនូវប្រាក់ចំណូលដែលបានពីការបង់ពន្ធ នៃអាជីវកម្មរ៉ែ ពលរដ្ឋនឹងចោទមន្ត្រីថា ជាប់ពាក់ព័ន្ធអំពើពុករលួយ។
លោក សេង សុខហេង៖ «ដូច្នេះការកង្វះការចែកចាយព័ត៌មានឬបង្ហាញព័ត៌មានមិនពិតទៅដល់សាធារណជនវា បង្ហាញ ឬក៏ធ្វើឲ្យសាធារណជនមានការមន្ទិលសង្ស័យ អំពីកាពិតបែងចែកផលប្រយោជន៍ នៅតែមានអារម្មណ៍ថា មានភាពមិនប្រក្រតីជាច្រើនទៅលើគម្រោងវិនិយោគធនធានរ៉ែ»។
ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរីមិនអាចទាក់ទងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងរ៉ែ និងថាមពលរដ្ឋ លោក អ៊ឹង ឌីប៊ូឡា ដើម្បីសុំការឆ្លើយតបបានទេ នៅថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដា។ ទោះជាយ៉ាងណា កាសែតក្នុងស្រុកបានចុះផ្សាយ ដោយដកស្រង់សម្ដីអ្នកនាំពាក្យក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល លោក អ៊ឹង ឌីប៊ូឡា ដោយអះអាងថា ក្នុងរយៈពេល៦ខែ នៅដើមឆ្នាំ២០២៦ ក្រសួងបានប្រមូលពន្ធសួយសារពីវិស័យរ៉ែទូទាំងប្រទេសបានជិត១០០លានដុល្លារ ប៉ុន្តែលោកមិនបានបញ្ជាក់នោះទេ ថា លុយទាំងនោះ រដ្ឋាភិបាលយកទៅប្រើប្រាស់ទៅលើអ្វីខ្លះនោះទេ។
ដោយឡែក កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា ក្រសួងរ៉ែ និងថាមពលបានចេញសេចក្ដីប្រកាសមួយ ដោយអនុវត្តគម្រោងមូលនិធិទ្រទ្រង់កិច្ចអភិវឌ្ឍន៍សហគមន៍មូលដ្ឋាន ក្នុងឆ្នាំ២០២៦ ដោយក្នុងសេចក្ដីប្រកាសនោះ លើកឡើងថា ទឹកប្រាក់ជិត១០លានដុល្លារ ត្រូវអនុញ្ញាតឲ្យយកទៅប្រើប្រាស់សម្រាប់អភិវឌ្ឍន៍ក្នុងខេត្តចំនួន១០ រួមមាន ខេត្ត ព្រៃវែង កំពង់ចាម កណ្ដាល កំពង់ស្ពឺ កោះកុង និងខេត្តកំពតជាដើម។ នៅក្នុងលិខិតដដែលបញ្ជាក់ទៀតថា ប្រាក់ទាំងនេះ គឺមិនរាប់បញ្ចូលជាមួយ ប្រាក់បង់សួយសារនៃអាជីវកម្មរ៉ែនោះទេ គឺក្រុមហ៊ុនអាជីវកម្មរ៉ែត្រូវបង់មូលនិធិផ្សេងទៀត។
អ្នកឃ្លាំមើល ជំរុញឲ្យរដ្ឋាភិបាលត្រូវគ្រប់គ្រង និងប្រើប្រាស់ថវិកាឲ្យមានតម្លាភាព និងយុត្តិធម៌ មិនត្រូវឃុបឃិតគ្នាយកលុយទាំងនោះទៅប្រើប្រាស់សម្រាប់ប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ឬក្រុមបក្ខពួករបស់ខ្លួននោះឡើយ។ ពួកគាត់ថា អស់ជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ក្រុមមេដឹកនាំកេងប្រវ័ញ្ចយកទ្រព្យសម្បត្តិជាតិ ទុកធ្វើជាទ្រព្យសម្បត្តិបុគ្គល ចំណែកពលរដ្ឋរស់នៅវេទនា ក្នុងភាពក្រីក្រ រីឯបំណុលបរទេសបែរជាកើនឡើងទៅវិញ៕
