អ្នកជំនាញភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងមន្ត្រីបក្សប្រឆាំងថា ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់មេដឹកនាំ វៀតណាម មកកម្ពុជា ជាឱកាស ដែលប្រធានព្រឹទ្ធសភាលោក ហ៊ុន សែន នឹងរឹតចំណង «សាមគ្គីភាពមនោគមវិជ្ជា» ជាថ្មី ដើម្បីប៉ះប៉ូវនូវ «កំហុសយុទ្ធសាស្ត្រ» ក្នុងជម្លោះ ជាមួយថៃ។ ក៏ប៉ុន្តែ ពួកគាត់ថា វត្តមានមេដឹកនាំវៀតណាមនេះ ពុំផ្ដល់ផលចំណេញអ្វី ដល់ប្រជាជនកម្ពុជានោះទេ ផ្ទុយទៅវិញ កម្ពុជានឹងត្រូវ បាត់បង់ទឹកដីបន្ថែមទៀត ប្រសិនបើ កម្ពុជាពឹងពាក់វៀតណាម ឱ្យជួយដោះស្រាយបញ្ហា ព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងថៃ ជាថ្នូរនឹងការដោះដូរផ្សេងៗ។
នេះជាលើកដំបូង នៅដើមឆ្នាំ២០២៦ ដែលអគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាម លោក តូ ឡឹម (To Lam) នៅថ្ងៃទី៦ ខែមករា បានមកទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជា ស្របពេលកម្ពុជា កំពុងតែមានជម្លោះរកាំរកូស រឿងព្រំដែន ជាមួយថៃ ខណៈ ពលរដ្ឋហាក់ ពុំសូវ សប្បាយចិត្តសោះ ជាមួយដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់មេដឹកនាំវៀតណាម ព្រោះថា វៀតណាម មានជម្លោះប្រវត្តិសាស្ត្រ ដ៏ជូរចត់ជាមួយកម្ពុជា ដោយសារទឹកដីជាច្រើន ត្រូវបានវៀតណាម រំលោភ ដូចជា កម្ពុជាក្រោមជាដើម។
អ្នកជំនាញភូមិសាស្ត្រនយោបាយ លោក សេង វណ្ណលី ប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរីនៅថ្ងៃទី៦ មករា ថា ទស្សនកិច្ចរបស់មេដឹកនាំវៀតណាមនេះនឹងរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលត្រីភាគីរវាង កម្ពុជា ឡាវ និងវៀតណាម ដើម្បីរឹតចំណង «សាមគ្គីភាពមនោគមវិជ្ជា» និង សន្តិសុខក្នុងតំបន់។ លោកថា ព្រឹត្តិការណ៍នេះ មិនត្រឹមតែជាការផ្លាស់ប្ដូរទស្សនកិច្ចតាមបែបការទូតធម្មតាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែ វាគឺជា ការផ្ញើសារយ៉ាងច្បាស់អំពីការបង្កើត «ខ្សែក្រវាត់ការពាររួម» ក្នុងចំណោមប្រទេសទាំងបី ស្របពេលដែលភូមិសាស្ត្រនយោបាយតំបន់កំពុងមានការប្រែប្រួល និងភាពមិនប្រាកដប្រជា។
លោក សេង វណ្ណលី បន្តថា កម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំកម្រិតខ្ពស់នេះ បង្ហាញពីសមត្ថភាពរបស់ប្រធានគណបក្សកាន់អំណាច លោក ហ៊ុន សែន ក្នុងការដើរតួជាអ្នកសម្របសម្រួលនយោបាយនៅឥណ្ឌូចិន និងជាការប៉ុនប៉ងពង្រឹងជំហរ ឱ្យកាន់តែមានទម្ងន់នៅលើឆាកតំបន់ និងអន្តរជាតិ។ ទន្ទឹមគ្នានោះលោកថា លោក ហ៊ុន សែន ក៏ចង់យកចិត្តវៀតណាមឡើងវិញ ដើម្បីប៉ះប៉ូវនូវ «កំហុសយុទ្ធសាស្ត្រ» ក្នុងជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃ ដែលថៃបានឈ្លានពាន លើដែនអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជា ហើយក៏អាចជាការប្រើប្រាស់ក្បួន «តុល្យភាពអំណាច» ផងដែរ។
បន្ថែមពីលើនោះលោកថា កម្ពុជា ចង់បង្កើនភាពជិតស្និទ្ធជាមួយវៀតណាម ក្នុងដំណាក់កាលនេះ អាចចាត់ទុកថា ជាការបង្កើត «ខ្នងបង្អែកយុទ្ធសាស្ត្រ» ដើម្បីផ្ដល់ជាសម្ពាធផ្លូវចិត្តទៅកាន់ភាគីថៃ ឱ្យប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការចរចាដោយសន្តិវិធី និងជៀសវាងការប្រើប្រាស់កម្លាំងបាយ មកលើកម្ពុជា ទោះបីជាកន្លងទៅ វៀតណាម មិនបានបញ្ចេញសារគាំទ្រ កម្ពុជា ឬថ្កោលទោសថៃជាចំហក្ដី គឺដើម្បីជាការធានាថា បក្សកាន់អំណាច មិននៅឯកោក្នុងករណីមានវិបត្តិសន្តិសុខធ្ងន់ធ្ងរ។
បើទោះជាបែបនេះក្ដី លោក សេង វណ្ណលី បារម្ភថា ការផ្ដេកផ្ដួលពឹងពាក់លើប្រទេស វៀតណាម ខ្លាំងពេក កម្ពុជានឹងរងនូវផលប៉ះពាល់ផ្នែកតុល្យភាពអំណាចមិនស្មើគ្នា ដែលធ្វើឱ្យកម្ពុជា ពិបាកបត់បែន ផ្នែកការទូតអន្តរជាតិ។ ជាមួយគ្នានោះ លោកថា សមាជិកអាស៊ាន ខ្លះដូចជាថៃជាដើម នឹងមិនសប្បាយចិត្ត ហើយចោទកម្ពុជាថា មានគោលបំណង ចង់ទៅស្និទ្ធជាមួយប្លុកឥណ្ឌូចិន ដើម្បី ប្រឆាំងថៃ។ ជាក្ដីកង្វល់ទៀតនោះ លោកថា កម្ពុជា នឹងបាត់បង់ប្រយោជន៍ជាច្រើនទៀត ប្រសិនបើពឹង អាស្រ័យលើវៀតណាមពេក។
លោក សេង វណ្ណលី៖ «ប្រសិនបើកម្ពុជាផ្ដល់នូវសម្បទានច្រើនពេកដើម្បីដោះដូរ ក្នុងទទួលបានការគាំទ្រពី វៀតណាម កម្ពុជានឹងជួបការលំបាកការសម្រេចចិត្តដោយឯករាជ្យ លើបញ្ហាតំបន់នៅពេលអនាគត។ ដូច្នេះយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ល្អ សម្រាប់ការប្រើប្រាស់យន្តការត្រីភាគី គ្រាន់តែជាជម្រើសមួយក្នុងចំណោមជម្រើស ការទូតជាច្រើនទៀត ដោយត្រូវបន្តពង្រីកទំនាក់ទំនងជាមួយមហាអំណាចផ្សេងៗ។ រក្សាជំហរជាអ្នកសម្របសម្រួលតំបន់ដើម្បីធានាថា អធិបតេយ្យជាតិ និងផលប្រយោជន៍ ពិតប្រាក របស់ពលរដ្ឋ មិនត្រូវបានដាក់លើតុចរចា រវាងមហាអំណាច ជិតខាងនោះទេ»។
ប្រតិកម្មនេះធ្វើឡើងក្រោយពី អគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាម លោក តូ ឡឹម កំពុងធ្វើទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី៦ ខែ មករា។ ភ្លាមៗនោះ ប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន បានមកស្វាគមន៍ យ៉ាងអធិកអធមតំណាងឱ្យព្រះមហាក្សត្រ។ ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ថា ទស្សនកិច្ចនេះ ក្នុងគោលដៅពង្រឹង នូវទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជា និងវៀតណាម រួមនឹងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ស្របតាមស្មារតី «ភាពជាអ្នកជិតខាងល្អ មិត្តភាពជាប្រពៃណី កិច្ចសហប្រតិបត្តិការគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និង ស្ថិរភាពយូរអង្វែង»។
បើទោះជាបែបនេះក្ដី គេឃើញថា ការមកដល់របស់មេដឹកនាំវៀតណាម នេះ លោក ហ៊ុន សែន ហាក់បង្ហាញការសប្បាយអរសម្បើមណាស់ រហូតបង្គាប់ឱ្យមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់របស់កម្ពុជាគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ឈរជាជួរ ចាំអបអរស្វាគមន៍មេដឹកនាំវៀតណាម។
បន្ថែមពីនោះ លោក ហ៊ុន សែន ហាក់យកចិត្តយកថ្លើម មេដឹកនាំវៀតណាម សម្បើមណាស់ រហូតបានបង្គាប់ ឱ្យគេដូរឈ្មោះ សាលាបឋមសិក្សា មួយកន្លែងនៅខណ្ឌដង្កោ រាជធានីភ្នំពេញ ដែលមានឈ្មោះថា អនុវិទ្យាល័យ សម្ដេច តេជោ ហ៊ុនសែនដង្កោ ទៅជាសាលា «មិត្តភាពកម្ពុជា-វៀតណាម» ។ ក្រោយមក លោកក៏បាននាំ លោក តូ ឡឹម ទៅចូលរួម ជាអធិបតីក្នុងពិធីបញ្ចុះអគារសិក្សាដែលដូរឈ្មោះនោះ ដែលគេ អះអាងថា ជាជំនួយ របស់ប្រទេសវៀតណាម។
ទោះជាបែបនេះក្ដី ក្រោយពីដូរ ឈ្មោះសាលារដ្ឋនេះមក អ្នកប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមជាច្រើនបាននាំគ្នា រិះគន់យ៉ាងខ្លាំង ដោយប្រៀបកម្ពុជា ជាប្រទេស វៀតណាម ខណៈអគាររដ្ឋមួយចំនួន សឹងតែគ្រប់ខេត្ត ក្រុង បានដូរឈ្មោះថាជា អគារ មិត្តភាពវៀតណាម ជាបណ្ដើរៗ។
ជុំវិញរឿងនេះ ប្រមុខដឹកនាំស្ថាប័ន អធិបតេយ្យជាតិ ព្រំដែន និងអន្តោប្រវេសន៍ នៃរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ ២៣តុលា លោក អ៊ុំ សំអាន ដែលតែងតែរិះគន់ លោក ហ៊ុន សែន និងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ថាជាអាយ៉ងរបស់វៀតណាម មិនសំចៃមាត់ នោះ លោកហាក់គ្មានសុទិដ្ឋិនិយម សោះ ថាទស្សនកិច្ច របស់មេដឹកនាំវៀតណាម មកកម្ពុជា ក្នុងគោលដៅ ដើម្បីផលប្រយោជន៍ពលរដ្ឋកម្ពុជា ក្រៅតែពីរបៀប «ហុតទឹកសម្លឹងកាក់»។ ទន្ទឹមគ្នានោះលោកថា វៀតណាម មកជួបលោក ហ៊ុន សែន និងមេដឹកនាំឡាវ គឺដើម្បីពង្រឹងចំណងមិត្តភាពម៉ឺនឆ្នាំ របស់ប្រទេសឡាវ និងកម្ពុជា ឱ្យក្លាយទៅជាប្រទេសដែលស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងអចិន្ត្រៃយ៍របស់វៀតណាម។
លោកបន្ថែមថា វត្តមាន មេដឹកនាំវៀតណាម មកកម្ពុជាម្ដងៗ គ្មានអ្វី ក្រៅតែពីបង្ខំឱ្យ លោក ហ៊ុន សែនឆាប់ផ្ដល់សញ្ជាតិដល់ប្រជាជនវៀតណាម ដែលកំពុងតែ រស់នៅក្នុងប្រទេស កម្ពុជាដោយខុសច្បាប់ និង ការបង្ខំឱ្យកម្ពុជា ពន្លឿន ការបោះបង្គោលព្រំដែន ជាមួយវៀតណាម ដែលនៅ សល់ ១៦% នោះទេ។ លោកថា ការបោះបង្គោលព្រំដែននេះ កម្ពុជានឹងបន្តបាត់បង់ទឹកដី បន្ថែមទៀតដូចដែល លោក ហ៊ុន សែន ធ្លាប់បានធ្វើកន្លងមក។
លោក អ៊ុំ សំអាន៖ «ប្រសិនបើកម្ពុជាពឹងវៀតណាមឱ្យជួយក្នុងជម្លោះជាមួយកម្ពុជា និងថៃទៀត ប្រាកដជាវៀតណាមទារសគុណ ទៀតហើយ ។ មានន័យថៃអ្នកឯងត្រូវកាត់ដី ឱ្យខ្ញុំបន្ថែមទៀត ដីដែលរស់១៦% ត្រូវបោះបង្គោល កាត់ឱ្យ វៀតណាមទៀត ហើយផ្ដល់សញ្ជាតិ ប័ណ្ណស្នាក់ នៅអចិន្ត្រៃយ៍ដល់ជនជាតិវៀតណាម នៅកម្ពុជា ហើយបញ្ជូនជនជាតិវៀតណាមមកបន្ថែម ។ អាហ្នឹងមានគោលបំណង អ៊ីចឹង របៀបហុតទឹក សម្លឹងកាក»។
ជុំវិញដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់មេដឹកនាំកំពូលវៀតណាមមកកាន់កម្ពុជានេះដែរ កាលពីថ្ងៃទី០៣ ខែកុម្ភៈ អង្គការសមាគមខ្មែរកម្ពុជាក្រោម បានដាក់ញត្តិ ទៅកាន់ស្ថានទូតវៀតណាម ប្រចាំនៅទីក្រុងភ្នំពេញ ដើម្បីទាមទារឱ្យ រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម បញ្ឈប់នូវរាល់ការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស សិទ្ធិជនជាតិដើម និងត្រូវតែដោះលែង ព្រះសង្ឃ និងសកម្មជនខ្មែរក្រោម ឱ្យមានសេរីភាពឡើងវិញ។
ការស្នើសុំនេះ ស្របពេល គេតែងតែសង្កេតឃើញថា នៅពេលដែលមេដឹកនាំវៀតណាម មកទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជាម្ដងៗ តែងតែស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា គិតគូរពី ប្រជាជនវៀតណាមរស់នៅ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ក៏ប៉ុន្តែ បើងាកទៅមើលពលរដ្ឋកម្ពុជាក្រោម វិញ គេមិន ដែលឮ មេដឹកនាំ កម្ពុជាស្នើឱ្យវៀតណាម គិតគូរ ពីទុក្ខលំបាក របស់ពលរដ្ឋកម្ពុជាក្រោមនោះឡើយ ខណៈពលរដ្ឋកម្ពុជាក្រោម រស់នៅដោយការលំបាក ព្រោះតែអាជ្ញាធរវៀតណាម ទុក្ខបុកម្នេញសព្វបែបយ៉ាង៕
