

យោធាថៃបានបបួលកម្ពុជាចូលតុចរចាដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែន និងបញ្ឈប់ការឆ្លើយឆ្លងតាមរយៈប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ បន្ទាប់ពីកម្ពុជាបានតវ៉ាចំពោះមេដឹកនាំថៃ ដែលចូលទៅកាន់ដែនអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជាដោយខុសច្បាប់ ក្នុងខេត្តព្រះវិហារ។ អ្នកឃ្លាំមើលលើកឡើងថា ការការបបួលចរចារបស់យោធាថៃ គឺគ្រាន់តែជាវោហារសាស្ត្រដើម្បីសម្ដែងឱ្យអន្តរជាតិមើល ខណៈភាគីថៃខ្លួនឯងក៏មិនបានគោរពតាមកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានស្រាប់ទៅហើយ។
អគ្គមេបញ្ជាការរងកងទ័ពអាកាសថៃ លោក ប្រាក់ផាត សនចៃឌី (Praphas Sonjaidee) ដែលមានតួនាទីជានាយកមជ្ឈមណ្ឌលព័ត៌មានអំពីស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ បានលើកឡើងថា ដល់ពេលហើយដែលភាគីកម្ពុជាត្រូវជ្រើសរើសថា តើត្រូវកសាងសន្តិភាពតាមរយៈការចរចាទ្វេភាគីដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែន ឬបន្តចោប្រកាន់ឆ្លើយឆ្លងគ្នាតាមរយៈប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។
ថ្លែងកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា មេទ័ពអាកាសថៃរូបនេះ បានលើកឡើងទៀតថា ប្រទេសថៃមិនចង់ធ្វើសង្គ្រាម ឬឈ្លានពានប្រទេសដទៃនោះឡើយ ប៉ុន្តែការដាក់ពង្រាយកងទ័ពនៅលើទឹកដីកម្ពុជានៅតាមព្រំដែន គឺធ្វើឡើងទៅតាមកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ ដែលភាគទាំងពីរបានឯកភាពគ្នាកាលពីចុងឆ្នាំ២០២៥។ លោកបន្តថា ភាគីថៃបានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេច ដើម្បីចូលតុចរចាជាមួយកម្ពុជា ក៏ប៉ុន្តែការចរចានោះអាចកើតឡើងទៅបានលុះត្រាតែបរិយាកាសនយោបាយ និងស្ថានភាពនៅតាមព្រំដែនមានភាពធូរស្រាល ដោយភាគីទាំងសងខាងត្រូវបញ្ឈប់ការញុះញង់ និងវាយប្រហារគ្នានៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។
ប្រតិកម្មរបស់អគ្គមេបញ្ជាការរងកងទ័ពអាកាសថៃរូបនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា បានចេញលិខិតតវ៉ាប្រឆាំងនឹងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អានុទីន ចាន់វីរៈគុល (Anutin Chanvirarkul) ដែលបានដឹកនាំក្រុមមន្ត្រី និងយោធាទៅកាន់តំបន់អានសេះ ស្ថិតក្នុងខេត្តព្រះវិហារ កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា។ ភាគីកម្ពុជាបានលើកឡើងថា ដំណើរទស្សនកិច្ចដែលគ្មានការអនុញ្ញាតនេះ គឺជាការប៉ុនប៉ងដោយចេតនាដើម្បីអះអាងទាមទារដោយខុសច្បាប់ ក្នុងដែនដីអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជា ដែលត្រូវបានយោធាថៃចូលឈ្លានពាន និងកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់ក្នុងអំឡុងជម្លោះព្រំដែន។
ឆ្លើយតបទៅនឹងការតវ៉ារបស់កម្ពុជានេះ អគ្គមេបញ្ជាការរងកងទ័ពអាកាសថៃ លោក ប្រាក់ផាត សនចៃឌី បានលើកឡើងថា ការលើកឡើងរបស់ភាគីកម្ពុជាតាមរយៈប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ គឺមិនអាចយកមកធ្វើជាអំណះអំណាងដើម្បីកំណត់ព្រំដែនជាផ្លូវការបានឡើយ។ លោកបន្តថា មានតែការចរចាទ្វេភាគីប៉ុណ្ណោះ ទើបអាចដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនបាន ព្រោះកម្ពុជា និងថៃគឺជាប្រទេសជិតខាងគ្នា ហើយចង់ឬមិនចង់ភាគីទាំងពីរក៏មិនអាចលើកប្រទេសផ្ដាច់ចេញពីគ្នាបាននោះឡើយ។
ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី មិនអាចទាក់ទងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ អ្នកស្រី ម៉ាលី សុជាតា ដើម្បីសុំការបកស្រាយជុំវិញរឿងនេះបានទេ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា។
ខណៈយោធាថៃបានលើកឡើងពីការចរចាដើម្បីសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជានោះ នៅតាមតំបន់ព្រំដែនក្នុងភូមិសាស្ត្រភូមិជោគជ័យ ភូមិព្រៃចាន់ នឹងតំបន់បឹងត្រកួន ដែលស្ថិតនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ឯណោះវិញ យោធាថៃបានបន្តវាស់វែងដីដែលឈ្លានពានបានពីពលរដ្ឋខ្មែរ យកទៅអង្កន់ចែកទៅឱ្យពលរដ្ឋថៃដើម្បីបង្កបង្កើនផល។ ចំណែកតំបន់ព្រំដែនមួយចំនួនដែលស្ថិតនៅខេត្តព្រះវិហារ និងឧត្តរមានជ័យ វិញ យោធាថៃបានអភិវឌ្ឍទីតាំងប្រាសាទបុរាណខ្មែរ និងមូលដ្ឋានយោធាខ្មែរ ទៅជាតំបន់ទេសចរណ៍ និងដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងផែនទីដែលថៃបានបង្កើតឡើងដោយខ្លួនឯង។
ជុំវិញរឿងនេះ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត យល់ឃើញថា ការបបួលចរចារបស់យោធាថៃ គឺគ្រាន់តែជាវោហារសាស្ត្រដើម្បីសម្ដែងឱ្យអន្តរជាតិមើល ខណៈភាគីថៃខ្លួនឯងក៏មិនបានគោរពតាមកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ ចំនួនពីរលើករួចមកហើយ។ លោកបន្តថា ប្រសិនបើកម្ពុជាចរចាទ្វេភាគីជាមួយថៃនោះ កិច្ចចរចានេះក៏នឹងគ្មានភាពស្មើគ្នានោះឡើយ ហើយភាគីថៃនឹងយកប្រៀបលើកម្ពុជា តាមរយៈការប្រើប្រាស់អំណាចយោធាដែលប្រទេសថៃកំពុងមានប្រៀបជាងកម្ពុជា។
លោក ម៉ែន ណាត៖ «បើថៃបបួលចូលតុចរចា គឺត្រូវចិត្តរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលលោកបានអង្វរគេ ដើម្បីចូលតុចរចា ដើម្បីវាស់វែងខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនជាហូរហែ។ ចូលតុចរចាក៏ចូលទៅ ក៏ប៉ុន្តែ កុំធ្វើសេចក្តីសម្រេចណាមួយ ព្រមព្រៀងតាមការចង់បានរបស់ថៃ។ បើចូលតុចរចា ត្រូវតែធ្វើឱ្យមានតម្លាភាព ប្រាកដនិយម ហើយត្រូវវាស់វែងផ្ទៀងផ្ទាត់ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនតាមយន្តការ ឯកសារនិយាមកា សន្ធិសញ្ញារវាងបារាំង-សៀម ១៩០៤-១៩០៧»។
យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ កន្លងមករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ លោក ស៊ីហាសាក់ ភួងកេតកែវ (Sihasak Phuangketkeow) បានអះអាងពីការបិទផ្លូវចរចាព្រំដែនគោកជាមួយកម្ពុជាដោយមិនកំណត់ពេលនោះឡើយ ដោយសារភាគីថៃមិនពេញចិត្តចំពោះកម្ពុជា ដែលបានប្រើប្រាស់យន្តការផ្សះផ្សាដោយបង្ខំ ក្រោមអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីពីច្បាប់សមុទ្រ (UNCLOS) ឆ្នាំ១៩៨២ ដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះដែនសមុទ្រជាមួយប្រទេសថៃ។
ការលើកឡើងរបស់ប្រមុខការទូតថៃរូបនេះ ហាក់មានខ្លឹមសារផ្ទុយគ្នាទៅនឹងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់យោធាថៃ ដែលបបួលកម្ពុជាចូលតុចរចាទ្វេភាគី ខណៈកន្លងមកកម្ពុជាបានស្នើឱ្យមានការចរចាជាច្រើនលើករួចមកហើយ ក៏ប៉ុន្តែត្រូវភាគីថៃបដិសេធរហូត៕







