ប្រពន្ធលោក ថាច់ សេដ្ឋា និង សាច់ញាតិអ្នកទោសនយោបាយ និងមនសិការទទូចឱ្យរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដោះលែងគ្រួសាររបស់ពួកគេ និង បើកលំហសេរីភាពពេញលេញ នៅមុនការបោះឆ្នោតខាងមុខ ដើម្បីឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិជឿជាក់លើការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាល ដែលបានសន្យាអំពីការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស។ សង្គមស៊ីវិលលើកឡើងថា កាលៈទេសៈនេះ គួរតែដល់ពេលហើយ ដែលរដ្ឋាភិបាលត្រូវបង្ហាញការប្រតិបត្តិឆន្ទៈកែលម្អឱ្យមានដំណោះស្រាយសមស្រប ដើម្បីទទួលបានការជឿទុកចិត្ត ពីដៃគូអន្តរជាតិ។
ប្រពន្ធលោក ថាច់ សេដ្ឋា និងសាច់ញាតិអ្នកទោសមនសិការ លើកឡើងថា ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាល នៅតែមិនព្រមដោះលែងគ្រួសារពួកគាត់ ឱ្យមានសេរីភាពពេញលេញទេ នោះសហគមន៍អន្តរជាតិមិនជឿជាក់លើការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២៧ និងឆ្នាំ ២០២៨ខាងមុខនេះឡើយ។ ពួកគាត់ថា ការបន្តធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើសកម្មជននយោបាយ អ្នកនយោបាយក្រៅរដ្ឋាភិបាល និង ពលរដ្ឋ នឹងធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាលប្រឈមសម្ពាធបន្ថែមទៀត ទាំងមុននិង ក្រោយពេលបោះឆ្នោត។
ប្រពន្ធលោក ថាច់ សេដ្ឋា គឺលោកស្រី ថាច់ សុខបូរ៉ានី ខកចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ដែលរដ្ឋាភិបាល មិនព្រមបន្ធូរបន្ថយទោសដល់ប្ដីលោកស្រី អ្នកទោសនយោបាយ និងអ្នកទោសមនសិការ។ លោកស្រីថា ជារឿងឈឺចាប់បំផុត ដែលដាក់អ្នកទោសនយោបាយ និងអ្នកទោសមនសិការក្នុងពន្ធនាគារ រហូតដល់គ្រប់រយៈពេលកំណត់ ទើបដោះលែង ប៉ុន្តែបែរកាត់បន្ថយទោស និងផ្ដល់សេរីភាពឱ្យអ្នកទោសជួញដូរគ្រឿងញៀនធំៗ ជាបន្តបន្ទាប់ទៅវិញ។.
លោកស្រីប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី០៧ ខែសីហាថា កន្លងមក មេធាវីការពារក្ដី ធ្លាប់ស្នើសុំឱ្យដោះលែងប្ដីលោកស្រីដែរ ប៉ុន្តែតុលាការបដិសេធហើយប្រាប់ថា ប្ដីលោកស្រី នឹងត្រូវដោះលែង បន្ទាប់ពីអនុវត្តទោសគ្រប់ចំនួនកំណត់ នៅឆ្នាំ២០២៧។
លោកស្រី ថាច់ សុខបូរ៉ានី៖ «រដ្ឋាភិបាល ថ្នាក់ដឹកនាំរាល់ថ្ងៃហ្នឹង មិនថាប្ដីខ្ញុំ មិនថាបងប្អូនសផ្សេងៗ ដែលពួកគាត់អត់មានកំហុសអី ដោះលែងចេញមក ដើម្បីបម្រើជាតិ ដោយសារតែជិតបោះឆ្នោតហើយ ឱ្យពួកគាត់ចេញមក ដើម្បីធ្វើការទាំងអស់គ្នា ដើម្បីបម្រើជាតិទៅមុខទាំងអស់គ្នាអ៊ីចឹង។ មិនថាប្ដីខ្ញុំ មិនថាគ្រួសារដ៏ទៃទៀត ចេញមកទាំងអស់ឱ្យមានសេរីភាព ដោយសារពួកគាត់អត់មានខុសអីទេ»។
ចំណែកឯប្រពន្ធមន្ត្រីគណបក្សកម្លាំងជាតិលោក ខឿន វីរ៉ាត់ គឺលោកស្រី ថាច់ ចន្ធូ តែងតែបង្ហោះរូបថត និងសារលើបណ្ដាញសង្គមដោយទាមទារឱ្យតុលាការតុលាការដោះលែងប្តី ដើម្បីបានជួបជុំគ្រួសារឡើងវិញ ពីព្រោះប្ដីលោកស្រី បាត់បង់សិទ្ធិសេរីភាព ៤ខែហើយ គិតត្រឹមថ្ងៃទី៧ ខែសីហានេះ។
ខណៈគ្រួសារអ្នកទោសនយោបាយ អ្នកទោសមនសិការ និងសង្គមស៊ីវិល ស្នើម្ដងហើយម្ដងទៀតឱ្យដោះលែងជនរងគ្រោះ ដែលកំពុងជាប់ពន្ធនាគារ ដោយហេតុផលនយោបាយ និងការអនុវត្តការងារមនសិការនោះ រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត តែងតែឆ្លើយតបបែបចំអក និងផ្គើន ដោយរដ្ឋាភិបាលស្នើឱ្យលើកលែងទោសដល់ឧក្រិដ្ឋជនធំៗទៅវិញ។
ជាក់ស្ដែង កាលពីខែឧសភា លោក ហ៊ុន សែន ក្នុងតួនាទីជាប្រមុខរដ្ឋស្តីទី បានសម្រេចលើកលែងទោស ដល់បុរសជនជាតិបែលហ្ស៊ិកម្នាក់ឈ្មោះ តង់ហ្គី អេដឌី ជេ តាល់ឡែរ (Tanguy Eddie J. Taller) ដែលត្រូវបានតុលាការកម្ពុជា ផ្ដន្ទាទោសដាក់ ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត ពាក់ព័ន្ធនឹងបទជួញដូរគ្រឿងញៀនឆ្លងដែន តាមសំណើរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត។ ការលើកលែងទោសឱ្យមេគ្រឿងញៀនរូបនេះធ្វើឡើងខណៈអ្នកទោសនយោបាយ និងអ្នកទោសមនសិការ ជាង ១០០នាក់ ជាប់ពន្ធនាគារយ៉ាងអយុត្តិធម៌។
អ្នកឃ្លាំមើលលើកឡើងថា បើរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត យកចិត្តទុក ដាក់នឹងប្រជាពលរដ្ឋ និង ប្រទេសជាតិ រដ្ឋាភិបាលត្រូវផ្ដោតលើការបើកសេរីភាព ដល់ក្រុមអ្នកដែលការពារប្រយោជន៍ជាតិ ដោយមនសិការរបស់ពួកគេ។
ប្រពន្ធសកម្មជនមាតាធម្មជាតិ លោក ថុន រដ្ឋា គឺលោកស្រី ប៉ាត់ រស្មី លើកឡើងថា គិតដល់បច្ចុប្បន្ន ប្ដីលោកស្រី បាត់បង់សេរីភាពជាង ២ឆ្នាំហើយ ក្នុងបុព្វហេតុការពារបរិស្ថានជាតិ សម្រាប់ជាប្រយោជន៍ដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទូទៅ។ លោកស្រីថាមានតែការផ្ដល់សេរីភាពឱ្យអ្នកទោសមនសិការទាំងអស់ទេ ទើបធ្វើឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិ ចាប់អារម្មណ៍ជួយប្រទេសកម្ពុជា ដោយលោកស្រីថា អន្តរជាតិដឹងច្បាស់ អំពីឆន្ទៈ និងសកម្មភាពស្មោះត្រង់ របស់អ្នកទោសមនសិការ ចំពោះផលប្រយោជន៍ជាតិ។
លោកស្រី ប៉ាត់ រស្មី ប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី៧ ខែសីហា ថា បើរដ្ឋាភិបាលនៅតែបន្តធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើសកម្មជនបរិស្ថាន សកម្មជនសង្គម សកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស និង សកម្មជននយោបាយ នោះនឹងធ្វើឲ្យអាប់ឱនកេរ្តិ៍ឈ្មោះកម្ពុជា កាន់តែខ្លាំង នៅលើឆាកអន្តរជាតិ ខណៈកម្ពុជាកំពុងរងការរិះគន់លើបញ្ហាជាច្រើនស្រាប់ទៅហើយ ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន។
លោកស្រី ប៉ាត់ រស្មី៖ «បើសិនជាដោះលែងពួកគាត់នៅមុនការបោះឆ្នោត អាចនិយាយបានថា ទី១ រដ្ឋាភិបាលចាប់ផ្ដើមមានការផ្សះផ្សាជាតិ ហើយបើសិនជា មិនដោះលែងពួកគាត់ឱ្យមានសេរីភាពទេ យើងមើលឃើញថា វាអត់ចំណេញដល់ រាជរដ្ឋាភិបាលទេ ព្រោះអីយើងដឹងហើយថា សកម្មភាពពួកគាត់ ការពារធនធាន ធម្មជាតិហ្នឹង ដើម្បីប្រយោជន៍រួម ដើម្បីប្រទេសជាតិយើងទាំងមូល។ អ៊ីចឹង ការនៅ តែបន្តឃុំខ្លួនគាត់ហ្នឹង ធ្វើឱ្យអាប់ឱនដល់មុខមាត់រាជរដ្ឋាភិបាល នៅលើឆាកអន្តរជាតិ»។
ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី មិនអាចសុំការអត្ថាធិប្បាយ ពីប្រធានអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោកប៉ែន បូណា បានទេ នៅថ្ងៃទី៧ ខែសីហា។
ប្រធានសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក លោក នី សុខា ប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី៧ ខែសីហាថា អង្គការសង្គមស៊ីវិលក្នុងស្រុក នៅតែបន្តទទូចឱ្យរដ្ឋាភិបាល ផ្ដល់សេរីភាពដល់អ្នកទោសមនសិការ ដូចអនុសាសន៍របស់អ្នករាយការណ៍ពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ នាពេលថ្មីៗនេះ។ លោកថា កាលៈទេសៈនេះ គួរតែដល់ពេលហើយ ដែលរដ្ឋាភិបាលត្រូវបង្ហាញការប្រតិបត្តិឆន្ទៈកែលម្អឱ្យមានដំណោះស្រាយសមស្រប ក្នុងការបន្ធូរបន្ថយស្ថានភាពនយោបាយ ឱ្យប្រសើរឡើងវិញ ដើម្បីទទួលបានការជឿទុកចិត្ត ពីដៃគូអន្តរជាតិ។
លោក នី សុខា៖ «គេនឹងផ្ដល់ការយកចិត្តទុកដាក់បន្ថែមទៀត ក្នុងដំណើរការ បោះឆ្នោតយើងនៅពេលខាងមុខនេះ ប៉ុន្តែបើសិនរាជរដ្ឋាភិបាលមិនមានការផ្លាស់ ប្ដូរក្នុងការរៀបចំដោះលែងអ្នកទាំងអស់ហ្នឹងទេ ហើយស្ថានភាពសិទ្ធិសេរីភាព នៅតែមានការរួមតូចអ៊ីចឹង។ ខ្ញុំគិតថានេះ វាអាចជះឥទ្ធិពលមិនល្អដល់រូបភាព នៃការបោះឆ្នោតខាងមុខដែរ»។
អ្នករាយការណ៍ពិសេស របស់អង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា លោក ថម អេនឌ្រូ (Tom Andrews) បានជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បើកទូលាយលំហសេរីភាពសង្គមស៊ីវិល និងធានាការគោរពសិទ្ធិនយោបាយ ខណៈប្រទេសកំពុងឈានទៅរកការបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំ២០២៧ និង២០២៨។ លោក ថម អេនឌ្រូ ថែមទាំងបានរំឭករដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែតចំៗអំពីការរងគ្រោះរបស់មនុស្សជាង១០០ នាក់ ដែលកំពុងជាប់ពន្ធនាគារនៅកម្ពុជា ដោយសារការប្រើប្រាស់សិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ និងការជួបជុំ ដោយសន្តិវិធី និងសិទ្ធិបង្កើតសមាគម៕
