សហព័ន្ធសហជីពចំនួន៧ មានគ្នាប្រមាណ៣០នាក់ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញា បានប្រមូលផ្តុំគ្នានៅមុខសាលាតិចណូ រាជធានីភ្នំពេញ រួចដើរឆ្ពោះទៅក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ដើម្បីស្នើក្រសួងការងារដំឡើងប្រាក់ឧបត្ថម្ភការធ្វើដំណើរដល់កម្មករវិស័យកាត់ដេរឱ្យដល់ ១៥ ដុល្លារក្នុងមួយខែ រួមទាំងអត្ថប្រយោជន៍មួយចំនួនទៀត។ ការប្រមូលផ្តុំគ្នាដាក់ញត្តិនេះ គឺដើម្បីឲ្យក្រសួង លើកយកសំណើរបស់សហជីពតំណាងឲ្យកម្មករទាំងនេះ បញ្ចូលក្នុងរបៀបវារៈកិច្ចប្រជុំពិភាក្សាការចរចាកំណត់ប្រាក់ឈ្នួលកម្មករ ជាមួយក្រុមប្រឹក្សាជាតិប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមា ដែលធ្វើឡើងនាថ្ងៃទី១៤ កញ្ញា ខាងមុខនេះ។
សហព័ន្ធសហជីពចំនួន៧ រួមមាន សហព័ន្ធសហជីពកម្ពុជាឯករាជ្យ (ClTUFED) សហព័ន្ធសហជីពអំណាចយុវជនកម្ពុជា (CYPUF) សហព័ន្ធសហជីពកម្មករនិយោជិតវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជា (CTWUF) និងសហព័ន្ធសហជីពបេះដូងកម្មករ (WHU) ជាដើម បានដាក់ញត្តិទៅរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ លោក ហេង សួរ ដើម្បីស្នើសុំ«ការកែសម្រួលបន្ថែមចំនួន ៨ ដុល្លារអាមេរិក លើប្រាក់ឧបត្ថម្ភការធ្វើដំណើរ ឬស្នាក់នៅ ដែលមានស្រាប់» ទៅក្នុងកិច្ចប្រជុំពិភាក្សាកំណត់ប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមា និងអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដូចការចចារប្រាក់ឈ្នួលកម្មករ សម្រាប់កម្មករនិយោជិតគ្រប់វិស័យ។
ការស្នើសុំនេះ ដោយពួកគេយល់ថា តម្លៃទំនិញនៅលើទីផ្សារ ជាពិសេសតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈ និងថ្លៃស្នាក់នៅបន្តកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ដែលជាបន្ទុកចំណាយរបស់កម្មករនិយោជិតកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។ ពួកគេថា ប្រាក់ឧបត្ថម្ភការធ្វើដំណើរ ឬប្រាក់ស្នាក់នៅបច្ចុប្បន្នចំនួន ៧ (ប្រាំពីរ) ដុល្លារ នៅមានកម្រិតទាប ពុំទាន់ឆ្លើយតប ឬគ្រប់គ្រាន់ទៅនឹងការចំណាយជាក់ស្តែងនាពេលបច្ចុប្បន្ននៅឡើយ។
តំណាងក្រសួងបានអនុញ្ញាតអោយក្រុមសម្ព័នសហជីពទាំងប្រាំពីរចូលក្នុង ដើម្បីដាក់ញត្តិ ហើយមន្ត្រីក្រសួងការងារ លោក និន វណ្ណ: បានចេញមកទទួលញត្តិពីសហជីពតំណាងកម្មករ និងបានសន្យាថា នឹងយកសំណូមពររបស់តំណាងកម្មករទៅប្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំ។
នៅក្នុងញត្តិដាក់ជូនក្រសួងការងារ ក្រុមសហជីពបានលើកយកអំណះអំណាងផ្អែកលើរបាយការណ៍ស្រាវជ្រាវ និងទិន្នន័យគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ដូចជារបាយការណ៍របស់ ប.ស.ស. បានបង្ហាញថា គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ពេលធ្វើដំណើរទៅមកបម្រើការងារ (Commuting Accidents) នៅតែជាមូលហេតុចម្បងនៃគ្រោះថ្នាក់ការងារដោយសារការដឹកជញ្ជូនកម្មករនិយោជិតតាមរថយន្តកែច្នៃគ្មានកៅអីអង្គុយ (រថយន្តទ្រុង) បង្កហានិភ័យធ្ងន់ធ្ងរដល់អាយុជីវិត និងពិការភាព។ ចំណែក របាយការណ៍អង្គការមូលនិធិបង្ការរបួសអាស៊ី (AIP Foundation) បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា មូលហេតុចម្បង ដែលកម្មករនិយោជិត នៅតែបន្តជិះរថយន្តគ្មានសុវត្ថិភាព គឺដោយសារ «កង្វះលទ្ធភាពផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ» ក្នុងការបង់ថ្លៃសេវារថយន្ត ដែលមានកៅអីអង្គុយត្រឹមត្រូវ និងសុវត្ថិភាព។ ការទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភបន្ថែមសរុបចំនួន ១៥ (ដប់ប្រាំ) ដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយខែ នឹងការផ្តល់លទ្ធភាពឱ្យកម្មករនិយោជិតអាចជ្រើសរើស ជិះរថយន្ត ដែលមានសុវត្ថិភាពជាងនេះបាន។
ប្រធានសហព័ន្ធសហជីពកម្ពុជាឯករាជ្យ (ClTUFED) លោក សល់ គឹមសាន ប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរីថា តាមការស្រង់ស្ថិតិរបស់លោក ស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នរបស់កម្មករកំពុងជួបការលំបាកខ្លាំងក្នុងជីវភាពរស់នៅ ដោយសារទំនិញឡើងថ្លៃ ចំណាយច្រើន ហើយប្រាក់ខែនៅមានកម្រិតទាប។ លោកបន្តថា កម្រិតប្រាក់ចំណូលទាប ធ្វើឲ្យកម្មករទ្រាំរស់នៅទាំងត្បិតត្បៀត ហូបចុកមិនគ្រប់គ្រាន់ រហូតឈានដល់ការខ្ចីបំណុលឯកជនឬធនាគារ ដើម្បីបង្គ្រប់ការចំណាយប្រចាំថ្ងៃ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ថ្លៃធ្វើដំណើរដែលកម្មករចំណាយជាក់ស្តែង គឺចន្លោះពី១៥ ទៅជាង២០ដុល្លារ ហើយប្រាក់ឧបត្ថម្ភរបស់រដ្ឋពុំទាន់អាចឆ្លើយតបនឹងការចំណាយរបស់កម្មករបាននៅឡើយ។ លោកអះអាងថា កម្លាំងពលកម្មរបស់កម្មករ គឺជាឆ្អឹងខ្នងនៃសេដ្ឋកិច្ចជាតិ បើគ្មានកម្មករ នោះសេដ្ឋកិច្ចជាតិក៏មិនអាចរីកចម្រើនបានដែរ ហើយរដ្ឋាភិបាលគួរគិតគូរពីបញ្ហាសុខភាព សុវត្ថិភាពរបស់កម្មករឲ្យបានខ្ពស់ជាងនេះ ដោយការដំឡើងប្រាក់អត្ថប្រយោជន៍ជូនកម្មករឲ្យបានសមរម្យជាងនេះ។
លោក សល់ គឹមសាន៖ «បើនិយាយរឿងគាត់បង់ត្រូវធនាគារ ប៉ុន្តែវាខ្វះមុខខ្វះខាត ដល់ខែខ្ចីពីនេះឆក់ពីនោះទៅវិញទៅមក ហើយធ្វើឱ្យគាត់ប្រឹងប្រែងថែមម៉ោង វាអាចលើសពីច្បាប់អញ្ចឹងណា។ ក្រុមហ៊ុនខ្លះគាត់ធ្វើការលើសពីច្បាប់ទៅ អីហើយថ្ងៃបុណ្យ ថ្ងៃអាទិត្យអីហ្នឹង ក៏គាត់ធ្វើការទៀតដើម្បីសន្សំលុយហ្នឹងដោះបំណុល ផ្ញើទៅអ្នកផ្ទះ ទៅអីអញ្ចឹង។ អញ្ចឹងធ្វើឱ្យសុខភាពគាត់ទ្រុឌទ្រោមខ្លាំងណាស់ ដោយសារអី? ដោយសារជីវភាពគាត់ ប៉ុន្តែបើសិនជាប្រាក់ខែរៀងខ្ពស់ រៀងអីបន្តិច អាហ្នឹងគាត់កាត់បន្ថយការថែមម៉ោង គាត់ដេកគ្រប់គ្រាន់ គាត់ហូបចុកឱ្យបានមានជីវជាតិល្អទៅ អាហ្នឹងវានាំឱ្យសុខភាពគាត់ដែរ អញ្ចឹងណា»។
ចំណែក ប្រធានសហព័ន្ធសហជីពបេះដូងកម្មករ (WHU) អ្នកស្រី ម៉ន ចន្នា លើកឡើងថា លោកស្រីស្នើសុំឲ្យក្រសួង ដាក់បញ្ចូលប្រាក់ឧបត្ថម្ភពិសេសថ្លៃធ្វើដំណើរដែលរដ្ឋាភិបាលបានផ្តល់ឲ្យចំនួន ២.៥ដុល្លារ ចូលក្នុងរបៀបវារៈនៃកិច្ចប្រជុំពិភាក្សាកំណត់ប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមារបស់កម្មករ នាពេលខាងមុខ ដើម្បីឲ្យមានភាពច្បាស់លាស់សម្រាប់កម្មករថា គាត់ពិតជាអាចទទួលបានប្រាក់អត្ថប្រយោជន៍នេះមែន ដោយសារនៅតាមរោងចក្រមួយចំនួន មិនបានផ្តល់ជូនកម្មករ ដូចការប្រកាសរបស់រដ្ឋាភិបាលឡើយ។ លោកស្រីបន្តថា ភាពមិនច្បាស់លាស់នៃប្រាក់ឧបត្ថម្ភពិសេស ២.៥ដុល្លារនេះ ធ្វើឲ្យកម្មករជាច្រើនខាតបង់អត្ថប្រយោជន៍របស់ខ្លួន និងមានភាពស្រពិចស្រពិល មិនច្បាស់លាស់ពីប្រាក់ចំណូលរបស់ខ្លួន។
អ្នកស្រី ម៉ន ចន្នា៖ «កម្មករតាមជនបទហ្នឹង គាត់តែងតែក្រោកពីម៉ោង ៣ មកហើយ គាត់មកធ្វើការ ហើយគាត់ជិះលើឡានហ្នឹងឈររហូត។ រហូតមកដល់ក្រុមហ៊ុន ហើយបើមានភ្លៀងទៀត ទោះជាគ្របកៅស៊ូ ហើយក៏នៅតែប៉ើង គឺពិបាកមែនទែន ហើយធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពរបស់គាត់។ ពេលគាត់ចុះមកធ្វើការ មានកម្មករខ្លះអាចនឹងសន្លប់ ឬក៏មានបញ្ហានៅក្នុងរោងចក្រ ហើយពេលដែល ប.ស.ស. ពិនិត្យឃើញ គេចោទថា មិនមែនជាគ្រោះថ្នាក់ការងារទេ ពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រោះថ្នាក់ដោយសារជំងឺខ្លួនឯង។ តាមពិតជាក់ស្តែង គឺគាត់ជិះឡានហ្នឹងឯង ដែលគាត់មានហានិភ័យខ្ពស់។»
កាលពីថ្ងៃទី០១ កញ្ញា ក្រុមប្រឹក្សាជាតិប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមាដែលមានភាគីរដ្ឋាភិបាល តំណាងក្រុមហ៊ុននយោជក និងក្រុមសហជីពដែលតំណាងឲ្យកម្មករ បានបើកកិច្ចប្រជុំ ដើម្បីពិភាក្សាកំណត់ប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមា របស់កម្មករ និយោជិតផ្នែកវាយនភណ្ឌ កាត់ដេរ ផលិតស្បែកជើង និងផលិតផលិតផលធ្វើដំណើរនិងកាបូប សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៧។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនោះ ក្រសួងមិនទាន់បានកំណត់ថ្លៃប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមារបស់កម្មករនៅឡើយ។ ក្រសួង បានកំណត់ឯកភាពរៀបចំកិច្ចប្រជុំបន្ទាប់ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៤ កញ្ញា។
មន្ត្រីឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស សមាគមអាដហុក (Adhoc) លោក យី សុខសាន្ត ដែលបានចូលរួមឃ្លាំមើលការដាក់ញត្តិនោះ មានប្រសាសន៍ថា ក្រុមសហជីពតំណាងកម្មករ ដែលបានឡើងដាក់ញត្តិនៅក្រសួងការងារនេះ ដោយសារពួកគេចាត់ទុកក្រសួងជាអាណាព្យាបាលរបស់ពួកគេ ដូច្នេះក្រសួងគួរពិចារណាលើសំណើរបស់តំណាងកម្មករទាំងអស់នោះ ដែលបានទាមទារប្រាក់ថ្លៃធ្វើដំណើរបន្ថែម ៨ដុល្លារ។ លោកថា កម្មករមានការខ្វះខាតច្រើន ហើយកម្មករមួយចំនួនជួបគ្រោះថ្នាក់ញឹកញាប់ ក៏ជាផ្នែកមួយដែលបណ្តាលមកពីបញ្ហាសុខភាព ហូបចុកមិនគ្រប់គ្រាន់។ លោកថា ប្រាក់អត្ថប្រយោជន៍កន្លងមករបស់កម្មករ មិនអាចឆ្លើយតបនឹងស្ថានភាពរស់នៅបច្ចុប្បន្នរបស់ពួកគេបានទេ។ លោកក៏ទទូចឲ្យក្រុមហ៊ុនគួរមានពេទ្យប្រចាំនៅក្នុងរោងចក្រ ដើម្បីជួយសង្គ្រោះបឋមឲ្យបានទាមពេលវេលា ពេលកម្មករជួបគ្រោះថ្នាក់នៅក្នុងរោងចក្រ៕
