អ្នកឃ្លាំមើលជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បង្ហាញព័ត៌មានលម្អិតចំពោះទីតាំងដែលយោធាថៃបានបើកការវាយប្រហារ ដើម្បីបញ្ជាក់ថា ទីតាំងទាំងនោះ គឺជាតំបន់ជនស៊ីវិល ឬក៏ជាមូលដ្ឋានទាហានខ្មែរ ដូចដែលថៃបានចោទប្រកាន់ ដែរឬក៏អត់។ សំណើនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីយោធាថៃ បានវាយប្រហារមកលើទីតាំងជនស៊ីវិល នៅលើទឹកដីខ្មែរជាច្រើនកន្លែង ដោយប្រើលេសថា ទីតាំងទាំងនោះគឺជាមូលដ្ឋានរបស់កងទ័ពខ្មែរ និងជាទីតាំងប្រតិបត្តិការឆបោកតាមអ៊ីនធឺណិត ដែលធ្វើឱ្យអន្តរជាតិមួយចំនួន មានការយល់ច្រឡំ។
ក្នុងស្ថានភាពសង្គ្រាមព្រំដែន ដែលអូសបន្លាយពេលជាង ១០ថ្ងៃមកនេះ យោធាថៃបានបើកការវាយប្រហារចូលកាន់តែជ្រៅ មកលើកម្ពុជា ដោយមិនលើកលែងសូម្បីតែផ្ទះប្រជាពលរដ្ឋ សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ និងវត្តអារាមនៅឡើយ ដោយយោធាថៃ បានចាត់ទុកទីតាំងនៃការវាយប្រហារទាំងនោះ គឺជាមូលដ្ឋានកងទ័ពខ្មែរ។
ប្រមុខដឹកនាំស្ថាប័ន អធិបតេយ្យជាតិ ព្រំដែន និងអន្តោប្រវេសន៍ នៃរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ ២៣តុលា លោក អ៊ុំ សំអាន ប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ ថា នៅក្នុងការចោទប្រកាន់ និងវាយប្រហាររបស់យោធាថៃ ចូលមកក្នុងទឹកដីកម្ពុជាកាន់តែជ្រៅនេះ មេដឹកនាំកម្ពុជា មិនអាចត្រឹមតែប្រើប្រាស់វោហារសព្ទឆ្លើយឆ្លងគ្នាបាននោះឡើយ ប៉ុន្តែកម្ពុជាត្រូវបង្ហាញភស្តុតាង និងបកស្រាយ ដើម្បីប្រាប់ទៅប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងសហគមន៍អន្តរជាតិថា ភាគីថៃបានវាយប្រហារមកលើទឹកដីកម្ពុជា ដោយប្រើលេសមិនសមហេតុផល។
លោក អ៊ុំ សំអាន៖ «ហើយទម្លាក់គ្រាប់បែកមកលើអាគារ និងកាស៊ីណូរបស់កម្ពុជាហ្នឹង គឺខុសច្បាប់ហើយ ព្រោះរំលោភចូលទឹកដីកម្ពុជា បើចង់បង្ក្រាបបទល្មើសអ្វី ត្រូវសហការជាមួយអាជ្ញាធរកម្ពុជា ដើម្បីបង្ក្រាបបទល្មើសទាំងអស់ហ្នឹង»។
នៅក្នុងការ ប្រយុទ្ធគ្នាជាមួយកម្ពុជា យោធាថៃបានប្រើប្រាស់លេស ដើម្បីពង្រីកសមរភូមិចូល មក ក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ដោយកាលពីផ្ទុះសង្គ្រាមដំបូង យោធាថៃបានបើកការវាយប្រហារនៅ តាមខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន ដោយយោធាថៃបានប្រើលេសថា ជាការប្រើប្រាស់សិទ្ធិដើម្បីការពារខ្លួន។ ក៏ប៉ុន្តែ ផ្ទុយពីការអះអាងនេះ យោធាថៃ បានពង្រីកការវាយប្រហារ ចូលកាន់តែជ្រៅមកក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ថែមទៀត តាមរយៈការប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង មកទម្លាក់គ្រាប់បែកផ្ដាច់ស្ពាន និងកម្ទេចអគារសាធារណៈ និងទីតាំងជនស៊ីវិល នៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ជាច្រើនកន្លែង នៅខេត្តសៀមរាប ព្រះវិហារ បន្ទាយមានជ័យ ឧត្តរមានជ័យ និងពោធិ៍សាត់ ដោយយោធាថៃចោទថា ទីតាំងទាំងនោះ គឺជាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងមូលដ្ឋានរបស់កងទ័ពខ្មែរ។
នៅក្នុងករណីនេះ ភាគីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា មិនបានបង្ហាញភស្តុតាងណាមួយ ដើម្បីបង្ហាញអំពីការវាយប្រហារ របស់យោធាថៃដែលបានរំលោភលើអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជានោះទេ ក្រៅតែពីចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ និងថ្កោលទោស។
យ៉ាងណាមិញ ទំនងដោយសារមើលឃើញពីគោលជំហរទន់ជ្រាយ របស់មេដឹកនាំកម្ពុជា កងទ័ពអាកាសថៃ បានពង្រីកការឈ្លានពាន មកលើដែនអាកាសរបស់កម្ពុជាបន្ថែមទៀត ដោយបានទម្លាក់គ្រាប់បែក លើទីតាំងស៊ីវិល និងអាគារមួយចំនួន នៅក្នុងក្រុងប៉ោយប៉ែត និងតំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រភ្នំកងវ៉ា ស្ថិតក្នុងស្រុកសិរីសោភ័ណ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដោយយោធាថៃ បានចោទថា ជាកន្លែងស្តុកអាវុធរបស់យោធាខ្មែរ និងជាទីតាំងឆបោកតាមអនឡាញ ខណៈពលរដ្ឋដែលរស់នៅតំបន់នោះ បានអះអាងថា ជាទីតាំងជនស៊ីវិល។
ទោះជាយ៉ាងណា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា មិនបានបកស្រាយលម្អិត ដើម្បីលាតត្រដាងអំពីការចោទប្រកាន់របស់យោធាថៃ នេះទេ រហូតធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរបស់អន្តរជាតិមួយចំនួន បានចុះផ្សាយព្រឹត្តិការណ៍នេះ ដោយយោងទៅតាមប្រភពពីភាគីថៃថា យោធាថៃ វាយប្រហារក្រុងប៉ោយប៉ែត ដើម្បីកម្ចាត់ឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកឆ្លងដែនទៅវិញ។
ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី មិនអាចទាក់ទងប្រធានអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា ដើម្បីសុំការឆ្លើយតបជុំវិញបញ្ហានេះបានទេ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ។
ជុំវិញរឿងនេះ ប្រធានអ្នកឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត យល់ឃើញថា ការណ៍ដែលយោធាថៃ អាចពង្រីកការឈ្លានពានមកលើកម្ពុជាបែបនេះ គឺដោយសារពួកគេបានមើលឃើញពីកម្សោយរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ទៅលើវិស័យការពារជាតិ ផ្នែកការទូត ការជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន របស់មេដឹកនាំ និងភាពអន់ថយនៃប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។
លោក ម៉ែន ណាត៖ «គឺជាលេសនយោបាយ គឺជាលេសសង្គ្រាម។ ដូច្នេះហើយមានតែអ្នកសារព័ត៌មានទេ ទាំងភាសាជាតិផង ភាសាបរទេសផង គប្បីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បើកសេរីភាពឱ្យវិញ ហើយអ្នកសារព័ត៌មាន ត្រូវពណ៌នាអំពីស្ថានភាពដែលបានកើតឡើង រួចធ្វើការផ្ទៀងផ្ទាត់ព័ត៌មាន»។
នេះមិនមែនជាលើកទីមួយនោះទេ ដែលប្រជាពលរដ្ឋ និងយោធាខ្មែរ បានរងគ្រោះនៅក្នុងសង្គ្រាមឈ្លានពានរបស់យោធាថៃ។ ជាឧទាហរណ៍ នៅក្នុងសង្គ្រាមរវាងកម្ពុជា និងថៃ តាមបណ្ដោយព្រំដែនលើកទី១ ដែលបានផ្ទុះឡើងចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ រហូតដល់រំលងអធ្រាត្រថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា យោធាថៃបានវាយប្រហារមកលើកងទ័ពខ្មែរ ដោយប្រើប្រាស់អាវុធ ដែលអន្តរជាតិហាមឃាត់ មានដូចជា គ្រាប់បែកចង្កោម និងផ្សែងពុល និងការប្រើឧបាយកលចាប់ទាហានខ្មែរ ធ្វើជាឈ្លើយសឹកជាច្រើននាក់។
ជាថ្មីម្ដងទៀត ចំពោះសង្គ្រាមលើកទី២នេះ ភាគីប្រទេសថៃ បានហែកចោលកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព ដែលមានសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រធានប្ដូរវេនអាស៊ាន ធ្វើជាសាក្សី និងបានបើកការវាយប្រហារកម្ទេចប្រាសាទបុរាណខ្មែរ រួមមានប្រាសាទតាក្របី និងប្រាសាទព្រះវិហារ បណ្ដាលឱ្យបាក់បែកខ្ទេចខ្ទី។
អ្នកឃ្លាំមើលលើកឡើងថា កម្ពុជាត្រូវបង្ហាញយុត្តិធម៌ដល់ពិភពលោកតាមរយៈភស្តុតាង និងការប្រើប្រាស់យន្តការច្បាប់អន្តរជាតិ ដើម្បីបញ្ចប់សង្គ្រាមឈ្លានពានរបស់ក្រុមយោធាថៃ មកលើកម្ពុជា៕
អ្នកឃ្លាំមើលស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលបង្ហាញការខូចខាតទីតាំងស៊ីវិលដែលកងទ័ពថៃបានកម្ទេច ដើម្បីកុំឱ្យអន្តរជាតិយល់ច្រឡំ
អ្នកឃ្លាំមើលជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បង្ហាញព័ត៌មានលម្អិតចំពោះទីតាំងដែលយោធាថៃបានបើកការវាយប្រហារ ដើម្បីបញ្ជាក់ថា ទីតាំងទាំងនោះ គឺជាតំបន់ជនស៊ីវិល ឬក៏ជាមូលដ្ឋានទាហានខ្មែរ ដូចដែលថៃបានចោទប្រកាន់ ដែរឬក៏អត់។ សំណើនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីយោធាថៃ បានវាយប្រហារមកលើទីតាំងជនស៊ីវិល នៅលើទឹកដីខ្មែរជាច្រើនកន្លែង ដោយប្រើលេសថា ទីតាំងទាំងនោះគឺជាមូលដ្ឋានរបស់កងទ័ពខ្មែរ និងជាទីតាំងប្រតិបត្តិការឆបោកតាមអ៊ីនធឺណិត ដែលធ្វើឱ្យអន្តរជាតិមួយចំនួន មានការយល់ច្រឡំ។
ក្នុងស្ថានភាពសង្គ្រាមព្រំដែន ដែលអូសបន្លាយពេលជាង ១០ថ្ងៃមកនេះ យោធាថៃបានបើកការវាយប្រហារចូលកាន់តែជ្រៅ មកលើកម្ពុជា ដោយមិនលើកលែងសូម្បីតែផ្ទះប្រជាពលរដ្ឋ សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ និងវត្តអារាមនៅឡើយ ដោយយោធាថៃ បានចាត់ទុកទីតាំងនៃការវាយប្រហារទាំងនោះ គឺជាមូលដ្ឋានកងទ័ពខ្មែរ។
ប្រមុខដឹកនាំស្ថាប័ន អធិបតេយ្យជាតិ ព្រំដែន និងអន្តោប្រវេសន៍ នៃរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ ២៣តុលា លោក អ៊ុំ សំអាន ប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ ថា នៅក្នុងការចោទប្រកាន់ និងវាយប្រហាររបស់យោធាថៃ ចូលមកក្នុងទឹកដីកម្ពុជាកាន់តែជ្រៅនេះ មេដឹកនាំកម្ពុជា មិនអាចត្រឹមតែប្រើប្រាស់វោហារសព្ទឆ្លើយឆ្លងគ្នាបាននោះឡើយ ប៉ុន្តែកម្ពុជាត្រូវបង្ហាញភស្តុតាង និងបកស្រាយ ដើម្បីប្រាប់ទៅប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងសហគមន៍អន្តរជាតិថា ភាគីថៃបានវាយប្រហារមកលើទឹកដីកម្ពុជា ដោយប្រើលេសមិនសមហេតុផល។
លោក អ៊ុំ សំអាន៖ «ហើយទម្លាក់គ្រាប់បែកមកលើអាគារ និងកាស៊ីណូរបស់កម្ពុជាហ្នឹង គឺខុសច្បាប់ហើយ ព្រោះរំលោភចូលទឹកដីកម្ពុជា បើចង់បង្ក្រាបបទល្មើសអ្វី ត្រូវសហការជាមួយអាជ្ញាធរកម្ពុជា ដើម្បីបង្ក្រាបបទល្មើសទាំងអស់ហ្នឹង»។
នៅក្នុងការ ប្រយុទ្ធគ្នាជាមួយកម្ពុជា យោធាថៃបានប្រើប្រាស់លេស ដើម្បីពង្រីកសមរភូមិចូល មក ក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ដោយកាលពីផ្ទុះសង្គ្រាមដំបូង យោធាថៃបានបើកការវាយប្រហារនៅ តាមខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន ដោយយោធាថៃបានប្រើលេសថា ជាការប្រើប្រាស់សិទ្ធិដើម្បីការពារខ្លួន។ ក៏ប៉ុន្តែ ផ្ទុយពីការអះអាងនេះ យោធាថៃ បានពង្រីកការវាយប្រហារ ចូលកាន់តែជ្រៅមកក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ថែមទៀត តាមរយៈការប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង មកទម្លាក់គ្រាប់បែកផ្ដាច់ស្ពាន និងកម្ទេចអគារសាធារណៈ និងទីតាំងជនស៊ីវិល នៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ជាច្រើនកន្លែង នៅខេត្តសៀមរាប ព្រះវិហារ បន្ទាយមានជ័យ ឧត្តរមានជ័យ និងពោធិ៍សាត់ ដោយយោធាថៃចោទថា ទីតាំងទាំងនោះ គឺជាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងមូលដ្ឋានរបស់កងទ័ពខ្មែរ។
នៅក្នុងករណីនេះ ភាគីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា មិនបានបង្ហាញភស្តុតាងណាមួយ ដើម្បីបង្ហាញអំពីការវាយប្រហារ របស់យោធាថៃដែលបានរំលោភលើអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជានោះទេ ក្រៅតែពីចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ និងថ្កោលទោស។
យ៉ាងណាមិញ ទំនងដោយសារមើលឃើញពីគោលជំហរទន់ជ្រាយ របស់មេដឹកនាំកម្ពុជា កងទ័ពអាកាសថៃ បានពង្រីកការឈ្លានពាន មកលើដែនអាកាសរបស់កម្ពុជាបន្ថែមទៀត ដោយបានទម្លាក់គ្រាប់បែក លើទីតាំងស៊ីវិល និងអាគារមួយចំនួន នៅក្នុងក្រុងប៉ោយប៉ែត និងតំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រភ្នំកងវ៉ា ស្ថិតក្នុងស្រុកសិរីសោភ័ណ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដោយយោធាថៃ បានចោទថា ជាកន្លែងស្តុកអាវុធរបស់យោធាខ្មែរ និងជាទីតាំងឆបោកតាមអនឡាញ ខណៈពលរដ្ឋដែលរស់នៅតំបន់នោះ បានអះអាងថា ជាទីតាំងជនស៊ីវិល។
ទោះជាយ៉ាងណា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា មិនបានបកស្រាយលម្អិត ដើម្បីលាតត្រដាងអំពីការចោទប្រកាន់របស់យោធាថៃ នេះទេ រហូតធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរបស់អន្តរជាតិមួយចំនួន បានចុះផ្សាយព្រឹត្តិការណ៍នេះ ដោយយោងទៅតាមប្រភពពីភាគីថៃថា យោធាថៃ វាយប្រហារក្រុងប៉ោយប៉ែត ដើម្បីកម្ចាត់ឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកឆ្លងដែនទៅវិញ។
ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី មិនអាចទាក់ទងប្រធានអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា ដើម្បីសុំការឆ្លើយតបជុំវិញបញ្ហានេះបានទេ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ។
ជុំវិញរឿងនេះ ប្រធានអ្នកឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត យល់ឃើញថា ការណ៍ដែលយោធាថៃ អាចពង្រីកការឈ្លានពានមកលើកម្ពុជាបែបនេះ គឺដោយសារពួកគេបានមើលឃើញពីកម្សោយរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ទៅលើវិស័យការពារជាតិ ផ្នែកការទូត ការជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន របស់មេដឹកនាំ និងភាពអន់ថយនៃប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។
លោក ម៉ែន ណាត៖ «គឺជាលេសនយោបាយ គឺជាលេសសង្គ្រាម។ ដូច្នេះហើយមានតែអ្នកសារព័ត៌មានទេ ទាំងភាសាជាតិផង ភាសាបរទេសផង គប្បីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បើកសេរីភាពឱ្យវិញ ហើយអ្នកសារព័ត៌មាន ត្រូវពណ៌នាអំពីស្ថានភាពដែលបានកើតឡើង រួចធ្វើការផ្ទៀងផ្ទាត់ព័ត៌មាន»។
នេះមិនមែនជាលើកទីមួយនោះទេ ដែលប្រជាពលរដ្ឋ និងយោធាខ្មែរ បានរងគ្រោះនៅក្នុងសង្គ្រាមឈ្លានពានរបស់យោធាថៃ។ ជាឧទាហរណ៍ នៅក្នុងសង្គ្រាមរវាងកម្ពុជា និងថៃ តាមបណ្ដោយព្រំដែនលើកទី១ ដែលបានផ្ទុះឡើងចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ រហូតដល់រំលងអធ្រាត្រថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា យោធាថៃបានវាយប្រហារមកលើកងទ័ពខ្មែរ ដោយប្រើប្រាស់អាវុធ ដែលអន្តរជាតិហាមឃាត់ មានដូចជា គ្រាប់បែកចង្កោម និងផ្សែងពុល និងការប្រើឧបាយកលចាប់ទាហានខ្មែរ ធ្វើជាឈ្លើយសឹកជាច្រើននាក់។
ជាថ្មីម្ដងទៀត ចំពោះសង្គ្រាមលើកទី២នេះ ភាគីប្រទេសថៃ បានហែកចោលកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព ដែលមានសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រធានប្ដូរវេនអាស៊ាន ធ្វើជាសាក្សី និងបានបើកការវាយប្រហារកម្ទេចប្រាសាទបុរាណខ្មែរ រួមមានប្រាសាទតាក្របី និងប្រាសាទព្រះវិហារ បណ្ដាលឱ្យបាក់បែកខ្ទេចខ្ទី។
អ្នកឃ្លាំមើលលើកឡើងថា កម្ពុជាត្រូវបង្ហាញយុត្តិធម៌ដល់ពិភពលោកតាមរយៈភស្តុតាង និងការប្រើប្រាស់យន្តការច្បាប់អន្តរជាតិ ដើម្បីបញ្ចប់សង្គ្រាមឈ្លានពានរបស់ក្រុមយោធាថៃ មកលើកម្ពុជា៕
