ប្រទេសថៃបានប្រកាសពីគម្រោងសាងសង់របងអចិន្ត្រៃយ៍នៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា ជាច្រើនទីតាំងថែមទៀត ក្រោយបញ្ចប់ការសាងសង់របងបេតុងនៅបង្គោលព្រំដែនលេខ៥២ ដល់៥៤ ដែលស្ថិតនៅជាប់នឹងព្រំដែនខេត្តបាត់ដំបង។ ទីតាំងដែលថៃគ្រោងនឹងសាងសង់ជាឯកតោភាគីបន្ថែមទៀតនោះ មានទីតាំងស្ថិតនៅចន្លោះបង្គោលព្រំដែនលេខ៥៥ ដល់៦៦ ដែលជាប់នឹងខេត្តចំនួនពីររបស់កម្ពុជា គឺបាត់ដំបង និងខេត្តប៉ៃលិន។
ថ្មីៗនេះយោធាថៃដែលល្បាតតាមព្រំដែន ក្នុងតំបន់ខេត្តចន្ទបុរី បានប្រកាសពីបច្ចុប្បន្នភាពការសាងសង់របងអចិន្ត្រៃយ៍នៅតាមបណ្ដោយព្រំដែនកម្ពុជា និងគម្រោងសាងសង់របងព្រំដែននៅទីតាំងផ្សេងទៀត។
នាយកដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែនរបស់យោធាថៃ បានអះអាងកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា ថា គិតមកដល់ពេលនេះ ថៃបានសាងសង់របងបេតុងនៅចន្លោះបង្គោលព្រំដែនលេខ៥២ ដល់៥៤ ក្នុងស្រុកពោងណាំរ៉ន ខេត្តចន្ទបុរី ដែលជាប់នឹងស្រុកកំរៀង ក្នុងខេត្តបាត់ដំបង របស់កម្ពុជា បានជាង ៤០ភាគរយហើយ។ យោធាថៃបញ្ជាក់ថា គម្រោងសាងសង់របងព្រំដែន ដែលមានប្រវែងជាង ១ពាន់ ៣រយម៉ែត្រនេះ នឹងត្រូវបញ្ចប់នៅក្នុងខេត្តកក្កដា ខាងមុខនេះ ហើយយោធាថៃក៏នឹងបន្តសាងសង់របងព្រំដែនអេឡិចត្រូនិកបន្ថែមទៀត ចាប់ពីបង្គោលព្រំដែនលេខ៥៥ ដែលមានទីតាំងក្នុងឃុំបឹងរាំង ស្រុកកំរៀង រហូតដល់បង្គោលព្រំដែនដល់លេខ៦៦ ស្ថិតក្នុងសង្កាត់បរយ៉ាខា ក្រុងប៉ៃលិន។
យោធាថៃអះអាងថា របងព្រំដែនអេឡិចត្រូនិកនេះ នឹងត្រូវបំពាក់ប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាត្រួតពិនិត្យឆ្លាតវៃ ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃការស្ទាក់ចាប់ជនអន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់ និងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ដែលយោធាថៃអះអាងថា មានប្រភពនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
បង្គោលព្រំដែនលេខ៥២ ដល់៥៩ ដែលយោធាថៃកំពុងសាងសង់របងបេតុងនេះគឺជាបង្គោលឡាក់បណ្ដោះអាសន្នមានសណ្ឋានជាបន្ទាត់ត្រង់ ដែលកម្ពុជា-ថៃបានឯកភាពគ្នាដាក់បញ្ចូលក្នុងតំបន់គ្មានទំនាស់ និងបានចុះវាស់វែងរួមគ្នាកាលពីជិត២០ឆ្នាំមុន។ ចំណែកបង្គោលព្រំដែនលេខ៦៦ ដែលស្ថិតក្នុងសង្កាត់បរយ៉ាខា ក្រុងប៉ៃលិន ក៏ត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្នុងតំបន់ដែលបានឯកភាពគ្នាផងដែរ។
ទោះជាបែបនេះក្ដី ប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់តំបន់ព្រំដែន បានអះអាងថា ប្រទេសថៃបានរំកិលបង្គោលព្រំដែនចូលទឹកដីកម្ពុជា ជាច្រើនលើកអស់រយៈពេលរាប់សិបឆ្នាំមកហើយ។
ពលរដ្ឋម្នាក់ នៅឃុំបឹងរាំង ស្រុកកំរៀង បានអះអាងប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី ក្នុងលក្ខខណ្ឌមិនបញ្ចេញអត្តសញ្ញាណថា តាំងពីទសវត្សឆ្នាំ៩០មក យោធាថៃបានរំកិលបង្គោលព្រំដែនលេខ៥៥ ស្ថិតនៅជាប់មាត់អូរធម្មជាតិ ដែលជាខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនបណ្ដោះអាសន្ន ចូលក្នុងទឹកដីកម្ពុជាប្រហែល៣០០ម៉ែត្រ ដែលធ្វើឱ្យដីស្រែចម្ការរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរជាច្រើនហិកតារ ត្រូវបាត់បង់ទៅកាន់ប្រទេសថៃ។ លោកបន្តថា ក្រោយមកយោធាថៃបានសាងសង់បង្គោលព្រំដែនលេខ៥៥ ថ្មី ដោយដាំចូលក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ជាច្រើនម៉ែត្របន្ថែមទៀត ខណៈកងកម្លាំងរបស់កម្ពុជាក៏បានទទួលស្គាល់ទីតាំងបង្គោលព្រំដែននេះផងដែរ។
ពលរដ្ឋ៖ «បង្គោលលេខ៥៥ ហ្នឹង គេរំលោភចូលទឹកដីកម្ពុជាមួយសារហើយ។ យើងក៏ព្រមទទួលស្គាល់ប្រហែលជាបីឆ្នាំមុនហ្នឹង ប៉ុន្តែឥឡូវៗហ្នឹងគឺវាវាស់ ឆ្លងចូលពីឡាក់៥៥ហ្នឹង មកខាងបងហ្នឹងវាចូល ១០០០ជាងម៉ែត្រការ៉េ។ ហើយអាជ្ញាធរខាងខ្មែរយើងក៏ព្រមទទួលស្គាល់ទៀតហើយ។ ហើយហៅយើងជាម្ចាស់ដីម្ចាស់អីហ្នឹង ហៅអ្នកភូមិហ្នឹង ទៅប្រជុំអត់ឱ្យនិយាយទេ។ ហើយចេញសំណងបានលុយ ១លានរៀល និងអង្ករមួយបាវ(មួយការ៉ុង»។
ពាក់ព័ន្ធនឹងបង្គោលព្រំដែនលេខ ៦៦វិញ ពលរដ្ឋម្នាក់ រស់នៅភូមិបរតាំងស៊ូ សង្កាត់បរយ៉ាខា ក្រុងប៉ៃលិន ដែលថ្លែងក្នុងលក្ខខណ្ឌមិនបញ្ចេញអត្តសញ្ញាណដែរនោះ បានអះអាងថា បង្គោលព្រំដែនលេខ៦៦ ត្រូវបានយោធាថៃកែច្នៃថ្មី និងរំកិលចូលក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ជាច្រើនគីឡូម៉ែត្រ ដោយមិនមែនជាបង្គោលចាស់ដែលកំណត់ដោយអាជ្ញាធររបស់អាណានិគមបារាំងនោះឡើយ។ លោកស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ត្រូវសើរើទីតាំងបង្គោលព្រំដែនចាស់ ចាប់ពីតំបន់ជ្រលងភ្នំក្បាលដំរី ក្នុងតំបន់បរយ៉ាខា រហូតដល់តំបន់ស្ទឹងកាច់ ស្ថិតក្នុងស្រុកសាលាក្រៅ ឡើងវិញ ដោយលោកអះអាងថា តំបន់ទាំងនេះត្រូវយោធាថៃរំកិលបង្គោលព្រំដែន និងកែប្រែអូរធម្មជាតិ ដែលជាខ្សែបន្ទាត់បណ្ដោះអាសន្ន ចូលក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ជាច្រើនគីឡូម៉ែត្រ។
ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី មិនអាចទាក់ទងអភិបាលខេត្តបាត់ដំបង លោក សុខ លូ និងអភិបាលខេត្តប៉ៃលិន អ្នកស្រី បាន ស្រីមុំ ដើម្បីសុំការបកស្រាយជុំវិញរឿងនេះបានទេ នៅថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា។
ក្រសួងការបរទេស កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែមេសា បានតវ៉ាប្រឆាំងនឹងសកម្មភាពសាងសង់របងព្រំដែនឯកតោភាគីរបស់ភាគីថៃ នៅក្នុងតំបន់ចន្លោះបង្គោលព្រំដែនលេខ ៥២ និង ៥៤។ ក្រសួងការបរទេសបានលើកឡើងថា ការសាងសង់របងព្រំដែនពីសំណាក់ភាគីថៃនេះ គឺផ្ទុយទៅនឹងអាណត្តិរបស់គណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក(JBC) និងបានប៉ះពាល់ទៅលើការដាំបង្គោលព្រំដែនបណ្ដោះអាសន្ន ដែលបានធ្វើឡើងដោយក្រុមវាស់វែងចម្រុះ នៃភាគីទាំងពីរ កាលពីមុនផ្ទុះសង្គ្រាមតាមព្រំដែន។
ជុំវិញរឿងនេះ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត លើកឡើងថា ផ្អែកតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ការសាងសង់របងនៅតាមព្រំដែន អាចធ្វើទៅបាន លុះត្រាតែមានការឯកភាពពីរប្រទេសដែលនៅជាប់ព្រំដែន ហើយប្រសិនបើក្នុងទីតាំងនោះកំពុងមានជម្លោះ ការសាងសង់របងព្រំដែននេះអាចធ្វើទៅបាន លុះត្រាតែមានការដោះស្រាយឱ្យបានដាច់ស្រេចជាមុនសិន។
លោក ម៉ែន ណាត៖ «ភាគីទីបីដូចជាប្រទេសបារាំង ដែលជាម្ចាស់អាណានិគមកម្ពុជាហ្នឹង គេអាចមកធ្វើជាសាក្សីកម្មបាន ពីព្រោះគេជាអ្នកគូសផែនទី គេជាអ្នកជួយបោះបង្គោលព្រំដែនរវាងកម្ពុជា ថៃ ហើយនិងជាម្ចាស់អាណានិគមរបស់កម្ពុជាកាលណោះ។ ដូច្នោះ កម្ពុជាត្រូវស្នើបារាំងមកធ្វើជាសាក្សីកម្ម ដើម្បីវាស់វែងត្រួតពិនិត្យខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនឲ្យបានត្រឹមត្រូវឡើងវិញ តាមគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិ និងតាមសន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀមឆ្នាំ ១៩០៤ ១៩០៧»។
យោងតាមមឯកសាររបស់រដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែន បានបង្ហាញថា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៦មក កម្ពុជា និងថៃ បានចុះវាស់វែង និងស្វែងរកទីតាំងពិតប្រាកដនៃបង្គោលព្រំដែនចំនួន ៧៤ទីតាំង ដែលបានបោះដោយគណៈកម្មការបោះបង្គោលព្រំដែនឥណ្ឌូចិន-សៀម ចន្លោះឆ្នាំ១៩១៩ ដល់ឆ្នាំ១៩២០។ ឯកសារបញ្ជាក់ថា ក្រោយពីបានកំណត់អំពីទីតាំងហើយ ភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នាលើទីតាំងពិតប្រាកដនៃបង្គោលព្រំដែនចំនួន ៤២បង្គោល និងមិនទាន់ឯកភាពគ្នាចំនួន ៣២បង្គោល។
ដោយឡែក យោងទៅតាមផែនទីបោះបង្គោលព្រំដែន តំបន់ដែលកម្ពុជា និងថៃបានឯកភាពគ្នា ភាគច្រើនមានទីតាំងចាប់ពីបង្គោលព្រំដែនលេខ៤៩ ស្ថិតនៅក្នុងក្រុងប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ រហូតដល់បង្គោលព្រំដែនលេខ៧០ ស្ថិតក្នុងស្រុកសំឡូត ខេត្តបាត់ដំបង។ ចំណែកតំបន់បង្គោលព្រំដែន ដែលភាគីកម្ពុជា និងថៃ មិនទាន់ឯកភាពគ្នា ភាគច្រើននៅតាមបណ្ដោយបង្គោលព្រំដែនលេខ១ ក្នុងស្រុកអន្លង់វែង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ រហូតដល់បង្គោលព្រំដែនលេខ៤៨ ក្នុងស្រុកស្វាយចេក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។
ទោះជាបែបនេះក្ដី ក្រោយធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានកម្ពុជាចំនួនពីរលើក កាលពីឆ្នាំ២០២៥ យោធាថៃបានចូលកាន់កាប់ក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ដោយមិនរើសទីតាំងនោះឡើយ ពោលគឺយោធាថៃបានរាយបន្លាលួស តម្រៀបទូកុងតឺន័រ និងជីកប្រឡាយចូលក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ទាំងនៅក្នុងតំបន់បោះបង្គោលព្រំដែនដែលមានការឯកភាពគ្នា និងតំបន់ដែលមិនទាន់ឯកភាពគ្នា រួមទាំងតំបន់ដែលគ្មានជម្លោះ ដែលមានទីតាំងឆ្ងាយពីតំបន់ព្រំដែនជាច្រើនគីឡូម៉ែត្រទៀតផង៕
