ប្រជាពលរដ្ឋដែលរងគ្រោះដោយសារយោធាថៃរំលោភយកដីធ្លី និងផ្ទះសម្បែង នៅតាមបណ្ដោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ពុំទាន់ទទួលបានដំណោះស្រាយណាមួយ ពីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានៅឡើយ ខណៈអាជ្ញាធរបានត្រឹមជូនដំណឹងឱ្យពលរដ្ឋរក្សាភាពអត់ធ្មត់។ អ្នកឃ្លាំមើលថា រដ្ឋាភិបាលត្រូវយកករណីនេះប្ដឹងទៅស្ថាប័នអន្តរជាតិ និងបង្កើនសកម្មភាពការទូតឱ្យខ្លាំង។
មកទល់ពេលនេះផ្ទះសម្បែងរាប់ពាន់ខ្នងរបស់អ្នកភូមិ នៅស្រុកអូរជ្រៅ និងនៅតំបន់បឹងត្រកួន ស្រុកថ្មពួក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ត្រូវបានយោធាថៃ វាយកម្ទេចចោល និងប្លន់យកទ្រព្យសម្បត្តិមានតម្លៃ។ ពលរដ្ឋជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា គួរតែដោះស្រាយបញ្ហានេះ ជូនពលរដ្ឋឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងឆាប់រហ័ស។
ពលរដ្ឋរស់នៅភូមិជោគជ័យ ឃុំអូរបីជាន់ លោកស្រី យ៉ូវ វិញ ប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី៥ ខែមករាថា អ្នកភូមិជោគជ័យស្ទើរតែ ៩៩%ហើយ ដែលត្រូវបានយោធាថៃ វាយកម្ទេច និងដុតចោលរួមទាំងវត្តអារាមផង។ លោកស្រីបន្តថា ផ្ទះសម្បែង របស់អ្នកភូមិព្រៃចាន់ នៅតាមតំបន់ខ្លះ ដែលថៃកាន់កាប់ ក៏ត្រូវបានយោធាវាយកម្ទេចដែរ។ ឥឡូវនេះ ពលរដ្ឋនៅភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ បានភៀសមកនៅវត្តចាន់ស៊ី ឃុំកូប ស្រុកអូរជ្រៅ បណ្ដោះអាសន្ន ដើម្បីរង់ចាំដំណោះស្រាយពីរដ្ឋាភិបាល ប៉ុន្តែមកទល់ពេលនេះ អ្នកភូមិ នៅពុំទាន់ទទួលបានដំណោះស្រាយនៅឡើយ។
លោកស្រី យ៉ូវ វិញ៖ «អត់ទាន់បាននិយាយអីទេ។ គេឱ្យទ្រាំ ជឿជាក់លើរដ្ឋាភិបាល ព្រោះគេកំពុងតែដោះស្រាយ តែចង់ឱ្យដោះស្រាយ បើទោះបីយើងអស់ទ្រព្យក៏ដោយយើងចង់ឱ្យបានដីយើងមកវិញ។ យើងអត់ទៅរស់នៅកន្លែងផ្សេង។ កន្លែងដែលយើងរស់នៅពីដើមមកហើយ។ វានៅជិតរោងចក្រ អ៊ីចឹងទៅយើងមានបានរកស៊ី»។
ចាប់តាំងពីកម្ពុជាបានយល់ព្រមបទឈប់បាញ់ ជាមួយយោធាថៃ កាលពីចុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥មក ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ជាច្រើនគ្រួសាររស់នៅជាប់ព្រំដែនថៃ ក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ឧត្តរមានជ័យ ព្រះវិហារ និងខេត្តពោធិ៍សាត់ ជាដើម បានកើតទុក្ខ ព្រោះមិនដឹងត្រូវធ្វើអ្វីបន្តទៀត ខណៈដីធ្លី និងផ្ទះត្រូវបានយោធាថៃប្លន់យកអស់ ហើយរដ្ឋាភិបាលក៏គ្មានវិធានការជាក់លាក់មកលើសកម្មភាព យ៉ាងគឃ្លើនរបស់យោធាថៃ ទាំងនោះដែរ។
ប៉ុន្មានថ្ងៃចុងក្រោយនេះ គេសង្កេតឃើញថា យោធាថៃ មិនត្រឹមតែព័ន្ធបន្លាលួស យកដីពលរដ្ឋខ្មែរនោះទេ ពួកគេថែមទាំងហាមអ្នកភូមិ មិនឱ្យចូលទៅយកអីវ៉ាន់ និងសម្ភារៈមានតម្លៃ ចេញពីផ្ទះទៀត។ ទន្ទឹមគ្នានោះ យោធាថៃ បានលួចទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកភូមិ មានដូចជាម៉ូតូ ឡាន និងវត្ថុប្រើប្រាស់ជាច្រើន ប្រមូលទៅប្រទេសថៃអស់ ហើយថែមទាំងបង្ហោះវីដេអូសកម្មភាពរបស់ពួកគេ ឌឺដងមកលើពលរដ្ឋខ្មែរ តាមបណ្ដាញសង្គម ដែលបង្ហាញពីភាពព្រៃផ្សៃ និងទង្វើអមនុស្សធម៌។
ចំណែកពលរដ្ឋម្នាក់ទៀត នៅភូមិត្រពាំងសំរោង ស្រុកថ្មពួក ស្ថិតក្នុងតំបន់បឹងត្រកួន បានប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី ក្នុងលក្ខខណ្ឌមិនបញ្ចេញឈ្មោះថា ពលរដ្ឋរស់នៅតំបន់បឹងត្រកួន ដែលរងផលប៉ះពាល់ ចំនួន៤គឺ ភូមិបន្ទាយមានរិទ្ធ ភូមិថ្នល់បំបែក ភូមិសាមគ្គី និងភូមិ ត្រពាំងសំរោង អាជ្ញាធរតម្រូវឱ្យមករស់នៅក្នុងជំរំភៀសសឹកតែមួយ ដែលអាជ្ញាធរបានរៀបចំតង់កៅស៊ូ ជាជួរៗ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ។
លោកស្រីសង្ឃឹមថារដ្ឋាភិបាលនឹងពន្លឿន ដោះស្រាយបញ្ហានេះ ជូនដល់ពលរដ្ឋឱ្យបានឆាប់ ហើយ ពលរដ្ឋដែលបាត់បង់ដីធ្លី និងផ្ទះ រដ្ឋាភិបាលគួរតែ ផ្ដល់ដីកន្លែងណាមួយ សមរម្យដល់អ្នកភូមិជំនួសវិញ ដើម្បីឱ្យពួកគាត់ ឆាប់បានប្រកបមុខរបរចិញ្ចឹមជីវិត ព្រោះថា លោកស្រីពុំមានសង្ឃឹមសោះថា ថៃនឹងប្រគល់ដីដែលពួកគេដណ្ដើមពីកម្ពុជា មកឱ្យកម្ពុជាវិញ ក្នុងពេលឆាប់ៗ។
ពលរដ្ឋថ្លែងលាក់ឈ្មោះ៖ «បើថាឱ្យចូលយកអីវ៉ាន់វិញក៏ហួសហើយ។ លែងចង់ទៅហើយ បើនៅដីបានទៅវិញ តែបើថាឱ្យទៅយកអីវ៉ាន់ហួសពេលហើយ ព្រោះសៀមវាកម្ទេចអស់ហើយ។ វាដឹកយកសព្វគ្រប់សូម្បីតែកងបីមនុស្សចាស់ជរានៅផ្ទាល់មុខផ្ទះខ្ញុំ ក៏វាចូលជិះពេញហ្នឹង។ ខ្ញុំឃើញទៅវាឈឺចាប់ណាស់ ថា វាបាញ់យើងទៅហើយ តែពេលដែលវាទន្ទ្រានរបស់យើងផ្ទាល់នេះវាកាន់តែឈឺចាប់»។
ជុំវិញរឿងនេះទូរទស្សន៍ អាស៊ីសេរីពុំអាចទាក់ទងប្រធានអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លោក ប៉ែន បូណា ដើម្បីឆ្លើយតបជុំវិញរឿងនេះបានទេ នៅថ្ងៃទី៥ ខែមករា។
ទោះជាយ៉ាងណា លោក ប៉ែន ប៉ូណា បានលើកឡើងកាលពីពេលថ្មីៗនេះថា កម្ពុជាពុំទាន់បាត់បង់ដីផ្នែកណាមួយបានទៅថៃនោះឡើយ។ លោកសំអាងថា ទឹកដីរបស់កម្ពុជា មានមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់ និងរឹងមាំ ដែលការពារដោយច្បាប់អន្តរជាតិ និងគ្មានអ្នកណាអាចរំលោភបំពានបានឡើយ ពីព្រោះខ្សែព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ គឺជាខ្សែព្រំដែនអន្តរជាតិ ដែលបន្សល់ទុកដោយគណៈកម្មាធិការព្រំដែនឥណ្ឌូចិន-សៀម ស្របតាម គោលការណ៍អន្តរជាតិ និងឯកសារនិងកិច្ចព្រមព្រៀងនានាដែលភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នា។
បើទោះជាមានការអះអាង បែបនេះក្ដី ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅជាប់ព្រំដែន លើកឡើងថា អ្នកខ្លះ បានត្រឹមតែឈរសម្រក់ទឹកភ្នែក និងឈឺអួលណែនពេញទ្រូង ពេលមើលឃើញយោធាថៃ រាយបន្លាលួស ដាក់កុងទ័រន័រធំៗ ព័ទ្ធយកដី និងដុតផ្ទះ របស់អ្នកភូមិចោល យ៉ាងអនាធិបតេយ្យ ហើយពួកគាត់មិនអាចទៅហាមយោធាថៃបាននោះឡើយ ខណៈរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាពុំទាន់បានប្ដឹងករណីនេះទៅតុលាការអន្តរជាតិ ណាមួយនោះឡើយ។
ចំណែកប្រធានគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ ប្រចាំសង្កាត់អូរស្មាច់ ក្រុងសំរោង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ លោក ញាន សារ៉ុម លើកឡើងថា បច្ចុប្បន្ននេះស្ថានភាពពលរដ្ឋនៅតាមព្រំដែន ដែលបានជម្លៀសទៅកាន់ទីសុវត្ថិភាព កំពុងតែជួបការលំបាកជាខ្លាំង ជាពិសេសបញ្ហាជីវភាព និងការរស់នៅដោយពុំដឹងពីអនាគតច្បាស់លាស់។ ជាមួយគ្នានោះលោកថា ផ្ទះសម្បែងរបស់អ្នកភូមិខ្លះ នៅតំបន់អូរស្មាច់ ត្រូវខូចខាតជាច្រើន ដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ត្រូវប្ដឹងតវ៉ាទៅកាន់ភាគីថៃឱ្យទទួលខុសត្រូវ។
លោក ញាន សារ៉ុម៖ «ឱ្យតែនៅជាយដែន បងប្អូនគាត់ខ្លះ ឈរត្អូញ ពីការបាត់បង់ការងារ និងអាជីពរបស់គាត់ទទួលទានប្រចាំថ្ងៃ គឺគាត់បាត់បង់។ អ៊ីចឹងគាត់មានការសោកស្ដាយណាស់ សម្រាប់បងប្អូន យើងគាត់នៅជាយដែន ហើយក៏ដូចជាសម្រាប់ខ្ញុំផ្ទាល់ក៏វាពិបាកដែរ។ អ៊ីចឹងយើងវាមិនស្រួលទេ»។
ទាក់ទិនរឿងនេះ អ្នកជំនាញផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយ លោក សេង វណ្ណលី ប្រាប់អាស៊ីសេរីថា ករណី ពលរដ្ឋរងគ្រោះនេះ គឺជារឿងដ៏ស្មុគស្មាញ ដែលទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ត្រូវតែមានវិធានការច្បាស់លាស់ ទាំងផ្នែកនយោបាយ ច្បាប់ និងសង្គមកិច្ច។ ក្នុងនោះ រដ្ឋាភិបាលគួរតែធ្វើកិច្ចការអន្តរាគមន៍ ផ្នែកការទូត និងសន្តិសុខព្រំដែន ហើយរដ្ឋាភិបាយត្រូវតែដើរតួនាទី ជាអ្នកការពារអធិបតេយ្យភាព និង សុវត្ថិភាពជូនប្រជាជន យ៉ាងសកម្ម តាមរយៈការចរចាតាមផ្លូវការទូត ដោយប្រើប្រាស់យន្តការគណៈកម្មការចម្រុះកិច្ចការព្រំដែន (JBC) និងត្រូវជំរុញឱ្យភាគីថៃ បោះបង្គោលព្រំដែន ដោយផ្អែកលើផែនទីដែលទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ។
ទន្ទឹមគ្នានោះ លោកថា រដ្ឋាភិបាល គួរតែផ្ដល់ជំនួយសង្គ្រោះបន្ទាន់ និងជម្រកថ្មីសម្រាប់ពលរដ្ឋដែលបាត់បង់ផ្ទះសម្បែង និងមិនអាចត្រឡប់ទៅរស់នៅកន្លែងដើមបានភ្លាមៗ ដូចជា ការរៀបចំដីសម្បទានសង្គមកិច្ច ក្នុងការបែងចែកដីធ្លីថ្មីដែលមានសុវត្ថិភាព ឆ្ងាយពីតំបន់មានជម្លោះ។ លោកថា ការធ្វើបែបនេះ ចំពោះគ្រួសារដែលរងគ្រោះ ដើម្បីឱ្យពួកគាត់មានកន្លែងសង់ផ្ទះ និងបង្កបង្កើនផលឡើងវិញ។ បន្ថែមពីនោះ រដ្ឋាភិបាលត្រូវមានការគាំទ្រផ្នែកជីវភាព និងហិរញ្ញវត្ថុ ដូចជា ផ្ដល់ជាកញ្ចប់ថវិកាជួយដល់ការសាងសង់ផ្ទះឡើងវិញ ឬការទិញសម្ភារៈប្រើប្រាស់ដែលបានបាត់បង់។ រួមនឹងការផ្ដល់ពូជដំណាំ និងបច្ចេកទេសកសិកម្ម ដើម្បីជួយឱ្យពួកគាត់អាចចាប់ផ្ដើម មុខរបរកសិកម្មឡើងវិញបានឆាប់រហ័សនៅលើដីថ្មី៕
