យោធាថៃបានពង្រឹងកម្លាំងការពារព្រំដែន និងបង្កើតគម្រោងសាងសង់ របងធម្មជាតិ នៅតាមព្រំដែនកម្ពុជាក្នុងខេត្តព្រះវិហារ ជាច្រើនតំបន់ ដើម្បីធ្វើជា ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន និងយកធ្វើជាកំពែងទុកការពារក្នុងករណីមានសង្គ្រាម។ ក្រៅពីនេះ នៅតំបន់ព្រំដែនខេត្តបាត់ដំបង ប៉ៃលិន និងឧត្ដរមានជ័យ យោធាថៃ បានបន្តឈូសឆាយទម្លាយព្រៃធ្វើផ្លូវយុទ្ធសាស្ត្រ និងសាងសង់កំពែងនៅ តាមខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនបានរាប់រយម៉ែត្រ ខណៈតំបន់មួយចំនួន ថៃបានកែប្រែអូរធម្មជាតិ ដែលជាខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន រំលោភចូលក្នុងទឹកដីកម្ពុជា។
មន្ត្រីគណបក្សប្រឆាំងលើកឡើងថា សកម្មភាពរបស់យោធាថៃ គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រ ឈ្លានពានដោយមិនផ្ទុះអាវុធ។
ស្របពេលដែលកម្ពុជា និងថៃកំពុងមានភាពចម្រូងចម្រាសរឿងវិវាទដែនសមុទ្រ បន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលថៃបានហែកចោលអនុស្សរណៈ នៃការយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០១ នោះ នៅដែនគោកឯណោះវិញ យោធាថៃនៅតែធ្វើ បន្តច្រឹបយកទឹកដីកម្ពុជានៅតាមព្រំដែន ដោយប្រើប្រាស់រូបភាព អភិវឌ្ឍដើម្បីឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា។
កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែឧសភា នាយសេនាធិការយោធាថៃ លោក ឆាយ៉ាព្រឹក្ស ដួងប្រាក់ផាត (Chaiyapruek Duangprapat) បានប្រកាសពីគម្រោងសាងសង់អាងស្តុកទឹកមួយកន្លែងក្នុងស្រុកកាន់ថាឡាក់ (Kantharalak) ខេត្តស៊ីសាកេត (Sisaket) ជាប់នឹងព្រំដែនប្រាសាទព្រះវិហាររបស់កម្ពុជា ដើម្បីធ្វើជារបងព្រំដែនធម្មជាតិ ខណៈយោធាថៃបានពង្រីកទីតាំងឈរជើងចូលក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ក្បែរទីតាំងប្រាសាទ តំបន់បុស្សស្បូវ និងតាថាវ។ ចំណែកនៅតំបន់ភ្នំទ្រព្យ យោធាថៃបានសាងសង់បន្ថែមនូវលេណដ្ឋានរឹងមាំ ប៉មការពារ និងរបងជញ្ជាំងដើម្បីសន្តិសុខនៅតាមក្រវាត់ភ្នំ។
ដូចគ្នានេះដែរ នៅតំបន់អានសេះ យោធាថៃបានពង្រីកការសាងសង់ផ្លូវបេតុងប្រវែងជាង៣គីឡូម៉ែត្រ តាមក្រវាត់ព្រំដែនក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ដែលយោធាថៃចូលឈ្លានពាននៅតំបន់ភ្នំ៥០០ ខណៈនៅតំបន់មួយចំនួនទៀត ដូចជាជាំតែ និងមុំបី ហាក់មានស្ថានភាពតានតឹងជាងមុន ដោយសារទាហានថៃបានព្យាយាមរាយបន្លាលួស និងដើរល្បាតក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ប៉ុន្តែត្រូវទាហានខ្មែររារាំង រហូតមានទំនាស់ពាក្យសម្ដី និងភ្ជង់កាណុងកាំភ្លើងដាក់គ្នាទៅវិញទៅមកទៀងផង។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់ទាហានខ្មែរម្នាក់ ដែលបានប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរីក្នុងលក្ខខណ្ឌមិនបញ្ចេញអត្តសញ្ញាណ។
ចំពោះខេត្តឧត្តរមានជ័យ យោធាថៃបានឈូសឆាយផ្លូវយុទ្ធសាស្ត្រយោធា ដោយរំលោភចូលដីខ្មែរនៅលើភ្នំ៤២៤ ក្នុងតំបន់ជាំស្រងាំ និងមួយខ្សែទៀត នៅតំបន់ប្រាសាទខ្នារ ក្នុងសង្កាត់អូរស្មាច់។
ជុំវិញរឿងនេះ ប្រមុខដឹកនាំស្ថាប័នអធិបតេយ្យជាតិព្រំដែន និងអន្តោប្រវេសន៍ នៃរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ ២៣តុលា លោក អ៊ុំ សំអាន យល់ឃើញថា សកម្មភាពរបស់យោធាថៃ គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រឈ្លានពានដោយមិនផ្ទុះអាវុធ ដោយសារយោធាថៃដឹងច្បាស់ថា ពីភាពកម្សោយក្នុងវិស័យការពារជាតិរបស់កម្ពុជា។ លោកបន្តថា ប្រសិនបើមេដឹកនាំកម្ពុជានៅតែបណ្ដោយឱ្យយោធាថៃចូលឈ្លានពានកម្ពុជា ទាំងនៅក្នុងអំឡុងធ្វើសង្គ្រាម និងក្រោយសង្គ្រាម នោះនឹងបណ្ដាលឱ្យប្រព័ន្ធដឹកនាំកម្ពុជា មានភាពក្រិនលើសមត្ថភាពយោធា ការទូត និងសក្ដានុពលបូរណភាពទឹកដី។
លោក អ៊ុំ សំអាន៖ «វាមិនទាន់ហួសពេលទេបើយើងប្ដឹងនៅពេលនេះ ប៉ុន្តែបើយើងនៅតែពន្យារពេលបន្តទៀតយូរទៅថៃនឹងប្រើយន្តការ ដេហ្វាក់តូ (De facto ) គឺជាការកាន់កាប់ជាក់ស្ដែង។ មានន័យថាកាន់កាប់យូរទៅ ក្លាយជាទឹកដីរបស់ថៃ អ៊ីចឹងយើងទាមទារវិញក៏មិនបានដែរ អ៊ីចឹងកុំស៊ីពេលយូរពេក។ ដូច្នេះពលរដ្ឋខ្មែរប្រសិនបើបណ្ដោយឱ្យត្រកូលហ៊ុនកាន់អំណាចយូរពេក ទឹកដីនឹងបាត់បង់»។
យោធាថៃបានបន្តឈ្លានពានព្រំដែនខេត្តប៉ៃលិន ដែលស្ថិតនៅជាប់នឹងស្រុកពោងណាំរ៉ន ខេត្តចន្ទបុរី របស់ថៃដោយធ្វើសកម្មភាពឈូសព្រៃជាច្រើនទីតាំង ដើម្បីធ្វើផ្លូវយុទ្ធសាស្ត្រនៅតាមបណ្ដោយជ្រលងភ្នំ និងអូរធម្មជាតិ ដែលភាគីកម្ពុជា និងថៃកំណត់យកធ្វើជាខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនបណ្ដោះអាសន្ន។ យោធាថៃបានចាក់ដីលុបអូរធម្មជាតិ និងកែប្រែផ្លូវទឹកដោយច្បិចយកទឹកដី ខ្មែរក្នុងតំបន់ក្រចកសេះ នៅសង្កាត់បរយ៉ាខា ទីតាំងដីចម្ការរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរមួយកន្លែង នៅឃុំស្ទឹងកាច់ ស្ថិតក្នុងស្រុកសាលាក្រៅ និងនៅក្នុងតំបន់មួយចំនួនទៀត។
ភាគីថៃចោទថា កម្ពុជាបានលួចកែប្រែអូរធម្មជាតិចូលក្នុងទឹកដីថៃ ក៏ប៉ុន្តែពលរដ្ឋខ្មែរនៅតំបន់ភ្នំក្បាលដំរី និងភូមិបរតាំងស៊ូ បានអះអាងថា អូរធម្មជាតិដែលជាខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែននេះ បានប្រែប្រួលទៅតាមដំណើរធម្មជាតិ ដោយតំបន់ខ្លះអូរមួយនេះបានប្រែជាកោងចូលក្នុងទឹកដីថៃ ខ្លះចូលក្នុងទឹកដីកម្ពុជា និងកន្លែងខ្លះមានអូរចំនួនពីរជាន់ទៀតផង។
ដោយឡែក នៅឯព្រំដែនខេត្តបាត់ដំបង ឯណោះវិញ យោធាថៃកំពុងសាងសង់របងជញ្ជាំងអចិន្ត្រៃយ៍ចាប់ពីចំណុចបង្គោលព្រំដែនលេខ ៥២ដល់៥៤ ដែលជាតំបន់ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនត្រង់មានប្រវែងសរុបជាង ១គីឡូម៉ែត្រ(១.៣១០ម៉ែត្រ) ស្ថិតក្នុងស្រុកកំរៀង ខេត្តបាត់ដំបង ជាប់នឹងខេត្តចន្ទបុរី របស់ថៃ។
ទោះជាយ៉ាងណា នៅតំបន់ព្រំដែនស្រុកភ្នំព្រឹក និងស្រុកសំពៅលូន ដែលជាប់នឹងខេត្តស្រះកែវ យោធាថៃបានចាប់ផ្ដើមឈូសឆាយធ្វើផ្លូវ និងរាយបន្លាលួស នៅតាមបណ្ដោយអូរធម្មជាតិដែលមានទីតាំងនៅឃុំបារាំងធ្លាក់ និងតំបន់ភ្នំ៥៣ ភូមិគគីរ ស្ថិតក្នុងឃុំភ្នំព្រឹក ស្រុកភ្នំព្រឹក រហូតដល់តំបន់មួយចំនួនក្នុងស្រុកសំពៅលូន។
ពលរដ្ឋរស់នៅឃុំភ្នំព្រឹកម្នាក់ បានអះអាងប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី ក្នុងលក្ខខណ្ឌមិនបញ្ចេញអត្តសញ្ញាណថា យោធាថៃបានច្រឹបយកដីចម្ការអាស្រ័យផលមួយចំនួនរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរនៅតាមបណ្ដោយអូរធម្មជាតិ ទោះបីជាទាហានខ្មែរធ្លាប់ចេញមករារាំងជាច្រើនដកមកហើយក៏ដោយ។
ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី មិនអាចទាក់ទងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ អ្នកស្រី ម៉ាលី សុជាតា និងអភិបាលខេត្តនៅតាមបណ្ដោយព្រំដែន ដើម្បីសុំការបកស្រាយជុំវិញរឿងនេះបានទេ នៅថ្ងៃទី៧ ខែឧសភា។
គិតមកដល់ពេលនេះ រដ្ឋាភិបាលមិនបានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍អំពីស្ថានភាពនៅតាមព្រំដែនថៃនោះឡើយ ខណៈប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅតាមបណ្ដោយព្រំដែន កំពុងភិតភ័យដោយសារសកម្មភាពឈ្លានពានរបស់យោធាថៃបានចាប់ផ្ដើមកែសម្រួលព្រំដែនតាមទំនើងចិត្ត៕
