ពលករខ្មែរដែលរស់នៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ចោទមន្ត្រីស្ថានទូតខ្មែរប្រចាំប្រទេសកូរ៉េថា មានការរើសអើង មិនព្រមធ្វើឯកសារឬលិខិតឆ្លងដែនឲ្យពលករដែលមាននិន្នាការផ្ទុយរដ្ឋាភិបាល។ ការរិះគន់នេះ គឺក្រោយពេលពលករមួយចំនួនបានស្នើសុំឲ្យមន្ត្រីស្ថានទូតខ្មែរធ្វើលិខិតឆ្លងដែនឬប៉ាស្ព័រឲ្យពួកគេ ប៉ុន្តែមន្ត្រីស្ថានទូត ទាមទារពិនិត្យមើលគណនីហ្វេសប៊ុករបស់ពួកគេជាមុនសិន។
ពលករជាច្រើនប្រតិកម្មខ្លាំងចំពោះមន្ត្រីស្ថានទូតខ្មែរប្រចាំប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងថា មិនបានបំពេញតួនាទីរបស់ខ្លួនឲ្យបានត្រឹមត្រូវតាមវិជ្ជាជីវៈ និងរំលោភលើឯកជនភាពរបស់ពលករ ក្រោយមន្ត្រីស្ថានទូតស្នើសុំគណនីហ្វេសប៊ុករបស់ពួកគេ ជាថ្នូរនឹងការផ្តល់សេវាកម្មណាមួយជូនពលករ។
ពលករ និងជាសមាជិកសភាពលរដ្ឋខ្មែរនៅក្រៅប្រទេសដែលទើបឈ្នះឆ្នោតថ្មី លោក សាន សាម៉ៃ ប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរីថា ពលករជាច្រើន ជាពិសេសអ្នកដែលចូលរួមសកម្មភាពសង្គម ដូចជាការចូលរួមសកម្មភាពតវ៉ាទាមទារលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា ចូលរួមសកម្មភាពនយោបាយ សង្គមនានា បង្ហោះវីដេអូ ឬចូលរួមចែករំលែកវីដេអូមានលក្ខណៈប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាតាមរយៈបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក នោះមន្ត្រីស្ថានទូតមិនធ្វើលិខិតឆ្លងដែន (Passport) ឬបន្តសុពលភាពលិខិតឆ្លងដែនឲ្យពួកគេនោះទេ បន្ទាប់ពីឆែកគណនីរបស់ពួកគេរួច។ លោកថា ពលករជាច្រើនត្រូវបន្តរស់នៅខុសច្បាប់ក្នុងប្រទេសកូរ៉េ ដោយសារមន្ត្រីស្ថានទូតខ្មែររើសអើងមិនផ្តល់សេវ៉ាកម្មជនពួកគេ។
លោកចាត់ទុកទង្វើរបស់មន្ត្រីស្ថានទូតខ្មែរប្រចាំប្រទេសកូរ៉េថា ជាការគំរាមកំហែង និងគាបសង្កត់មកលើពលករ។
លោក សាន សាម៉ៃ ទទូចឲ្យមន្ត្រីស្ថានទូតអនុវត្តការងារឲ្យស្មើភាពគ្នា បញ្ឈប់ការតាមដានសកម្មភាពរបស់ពលករនៅប្រទេសកូរ៉េ និងប្រើប្រាស់រូបភាពនានាគំរាមកំហែងលើពលករដែលចូលរួមឈឺឆ្អាលបញ្ហាប្រទេសជាតិ ហើយបំពេញតួនាទីរបស់ខ្លួនឲ្យបានត្រឹមត្រូវក្នុងនាមជាមន្ត្រីដែលបម្រើរាស្ត្រពិតប្រាកដ។
«ខ្ញុំយល់ឃើញថា នេះជាការគំរាមកំហែងទៅលើអឺឯកជនភាពរបស់ពលករយើង។ ថ្វីត្បិតតែគាត់និយាយថា រឿងនេះជារឿងការបំពេញអឺកាតព្វកិច្ចមិនរើសអើងមែន ប៉ុន្តែទង្វើរបស់ពួកគាត់ គឺសម្តែងទៅលើការរើសអើងទៅលើអឺប្រជាពលករយើង ដែលគាត់ស្រឡាញ់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងសង្គម»។
លោក សាន សាម៉ៃ
ពលកររស់នៅប្រទេសកូរ៉េមួយរូបទៀត ឈ្មោះ អន ចាន់ថន បានបង្ហោះវីដេអូឃ្លីបនៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុករបស់លោក កាលពីថ្ងៃទី០៥ វិច្ឆិកា បញ្ជាក់ថា រឿងដែលមន្ត្រីទូតមិនធ្វើលិខិតឆ្លងដែន ឬបន្តសុពលភាពលិខិតឆ្លងដែននេះជារឿងពិត។ លោកទទួលស្គាល់ថា ដំបូងឡើយមន្ត្រីទាំងនោះរួសរាយរាក់ទាក់មកលើលោក និងជួយផ្តល់សេវាកម្មធ្វើឯកសារនានា តែបន្ទាប់ពីពួកគេបានពិនិត្យគណនីរបស់លោកហើយ មន្ត្រីទាំងនោះក៏បានបដិសេធមិនធ្វើលិខិតឆ្លងដែនឲ្យលោកនោះទេ។ លោកថា មន្ត្រីនៅស្ថានទូតបានឆ្លើយមកលោកថា លិខិតឆ្លងដែនរបស់លោកនៅពេលបញ្ជូនទៅដល់ប្រទេសកម្ពុជា មន្ត្រីដែលនៅក្នុងប្រទេសមិនអនុញ្ញាតឲ្យធ្វើជូនលោកនោះទេ ដោយហាក់ចង់សំដៅលើរដ្ឋាភិបាល ហើយមន្ត្រីទាំងនោះសុំមិនបញ្ជាក់ពីមូលហេតុនៃការបដិសេធនេះទេ។
«ហើយដោយសារតែលោក ដែលមិនមែនជាអ្នកចេញមុខដោយផ្ទាល់ដូចជាពួកខ្ញុំ អស់លោកមិនដែលជួបប្រទះដូចជាពួកខ្ញុំទេ ហើយអស់លោកមួយចំនួនចេះតែ តែៗ ស្ករៗ អញ្ចឹងទៅណា ចេះតែ តែៗ ស្ករៗ។ ខ្ញុំសុំឲ្យខ្មែរចេះស្វែងរកការពិត ដូចករណីយើងលើកឧទាហរណ៍មួយណា ប្រជាពលរដ្ឋស្រែកថា បាត់ដីនៅតំបន់នេះ បាត់ដីនៅតំបន់នោះ ហេតុអីអស់លោកមិនទៅមើលដោយផ្ទាល់ថា វាបាត់មែនអត់? ម៉េចក៏ចេះតែ តែៗ ស្ករៗ តាមគេណា? បើសិនជារឿងព្រំដែនណា បងប្អូនធ្វើអញ្ចឹងដែរ ចេះស្វែងរកទៅមើលទៅអីអញ្ចឹងដែរណា បងប្អូនមិនគេ គេបោកបងប្អូនមិនកើតទេ»។
អន ចាន់ថន
រីឯពលករមួយរូបទៀត និងជាទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់របស់ចលនាប្រជាធិបតេយ្យសង្គ្រោះជាតិប្រចាំប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង គឺលោក ស សុខេម អះអាងថា លោកជាអ្នកជូនពលករមួយចំនួនទៅធ្វើឯកសារផ្ទាល់ ហើយពួកគេពិតជាជួបរឿងអយុត្តិធម៌ទាំងនេះមែន។ លោកថា ពលករភាគច្រើនប្រឈមបញ្ហាលិខិតឆ្លងដែនផុតសុពលភាព ខណៈវីសាការងារនៅមានកំណត់ ដែលតម្រូវឲ្យពួកគេស្នើសុំសេវាកម្មពីខាងស្ថានទូតខ្មែរ។ លោកបន្តថា ចំពោះពលករ ដែលមិនបានចូលរួមសកម្មភាពតវ៉ា ឬគ្រាន់តែស៊ែចែករំលែកសកម្មភាពប្រឆាំងនានា មន្ត្រីស្ថានទូតទាមទារឲ្យពលករលុបវីដេអូទាំងនោះចេញទាំងអស់ ទើបព្រមធ្វើឯកសារ ឬសេវាកម្មនានាជូនពួកគេ។ លោកថ្លែងថា លិខិតឆ្លងដែន និងអត្តសញ្ញាណប័ណ្ឌ គឺសំខាន់បំផុតសម្រាប់ពលករដែលរស់នៅប្រទេសកូរ៉េ ដែលពួកគេមានតម្រូវការខ្ពស់ក្នុងការប្រើប្រាស់លិខិតឆ្លងដែនសម្រាប់វេរលុយផ្ញើជូនគ្រួសារដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
លោក ស សុខេម ថា មន្ត្រីស្ថានទូតមានការរើសអើងលើពលករខ្មែរជាពិសេសសកម្មជននយោបាយដោយពួកគេពិបាកក្នុងការស្នើសុំធ្វើឯកសារនានាជាមួយមន្ត្រីស្ថានទូត។ លោកថ្លែងថា មន្ត្រីស្ថានទូតបានប្រព្រឹត្តទង្វើខុសឆ្គងធ្ងន់ធ្ងរក្នុងនាមជាមន្ត្រី ហើយបានកុហកបោកប្រាស់រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េ ក្នុងការបម្រើសេវាកម្មជូនពលករតែបែរជាធ្វើការបម្រើបក្សកាន់អំណាចទៅវិញ។
«សុំឲ្យយើងគិតជាប្រយោជន៍ជាតិជាធំ កុំគិតរឿងបក្សណា ហើយយើងណាធ្វើអ្វី គឺយើងត្រូវផ្តល់កិត្តិយសទៅដល់ប្រទេស គេដែលគេសហការជាមួយយើង ក្នុងនាមរដ្ឋ និងរដ្ឋ។ អញ្ចឹងយើងកុំយកាគីឡូគណបក្ស យកទៅលេងជាមួយគេ យើងគួរតែយកគីឡូរដ្ឋ ទៅលេងជាមួយគេ គឺមន្ត្រីស្ថានទូតត្រូវតែដើរតួជាអ្នកតំណាងរដ្ឋ ហើយបម្រើកិច្ចការជូនប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ នៅក្នងប្រទេសកូរ៉េហ្នឹង គឺអត់មានរើសអើង និន្នាការគណបក្សទេ ព្រោះយើងមិនមែនជាមន្ត្រីបម្រើបក្ស យើងជាមន្ត្រីបម្រើរដ្ឋ អញ្ចឹងណា។»
លោក ស សុខេម
ជុំវិញករណីនេះ ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរីមិនអាចទាក់ទងឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រចាំសាធារណរដ្ឋកូរ៉េលោក ឃួន ផុនរតនៈ បានទេ នៅថ្ងៃទី៦ ខែវិច្ឆិកានេះ។
កន្លងមក ពលកររស់នៅប្រទេសកូរ៉េក៏ធ្លាប់រិះគន់ពីបញ្ហាការស្នើសុំធ្វើលិខិតឆ្លងដែននេះ មានការលំបាកច្រើនក្នុងការស្នើសុំធ្វើឯកសារ និងការចំណាយខ្ពស់លើការបន្តសុពលភាពលិខិតឆ្លងដែនជាដើម។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ពលករដែលចូលរួមសកម្មភាពនយោបាយ ត្រូវរងការគំរាមកំហែង បំភិតបំភ័យ បង្កការលំបាកតាមគ្រប់រូបភាពពីសំណាក់ស្ថានទូតខ្មែរដែលប្រចាំការនៅទីនោះផងដែរ។
ប្រធានអង្គការប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរ នៅប្រទេសអូស្ត្រាលី លោក ស៊ឹង សែនករុណា មានប្រសាសន៍ថា ប្រសិនបើពិតជាមានបញ្ហាទាំងអស់នេះកើតឡើងនោះ វាជារូបភាពនៃការគំរាមកំហែងឆ្លងដែនពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាល ទៅលើពលករដែលគាំទ្រលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។ លោកថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាតែងប្រើកលល្បិច និងអំពើទុច្ចរិតក្នុងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញមកលើពលរដ្ឋស្លូតត្រង់ ពលករ សកម្មជននយោបាយ ទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស។ លោកទទូចឲ្យពលករដែលរងគ្រោះទាំងនោះប្រមូលភស្តុតាង ដាក់ជូនរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េឲ្យជួយអន្តរាគមន៍ចំពោះករណីទាំងនេះ។
«ខ្ញុំយល់ថា រដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្ន គួរតែបញ្ឈប់នូវអំពើធ្វើទុក្ខបុកម្នេញរបៀបហ្នឹងទៅ ការឆ្លង អំពើឆ្លងដែនរបៀបហ្នឹងទៅ ព្រោះការប៉ះពាល់ មិនមែនប៉ះពាល់ទៅលើតែពលករដែលជាពលរដ្ឋខ្លួនឯងទេ រដ្ឋាភិបាលខ្លួនឯងហ្នឹងក៏មានភាពស្អុយឈ្មោះនៅក្នុងសហគមន៍អន្តរជាតិដែរ ជាពិសេសប្រទេសសាមី កូរ៉េ ប្រទេសកូរ៉េតែម្តង ហើយនិងប្រទេសដែលផ្សេងៗដែលត្រូវរងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ គំរាមកំហែងឆ្លងដែនអីទាំងអស់ហ្នឹង។ ខ្ញុំយល់ថា បើកាលណារដ្ឋាភិបាលធ្វើលើផ្លូវត្រូវ ច្បាស់ណាស់ទាំងខ្ញុំទាំងគេ នឹងមានការគាំទ្រហើយ មិនចាំបាច់ទៅគំរាមកំហែងធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ ទៅលើសកម្មជនខាងក្រៅដែលគេរិះគន់ទេ»។
លោក ស៊ឹង សែនករុណា
កាលពីដើមឆ្នាំ២០២៤ រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ធ្លាប់បញ្ជាឱ្យមន្ត្រីក្រោមឱវាទ ផ្ដល់សេវាលិខិតឆ្លងដែនដោយផ្ទាល់នៅស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ដើម្បីជួយសម្រួលដល់ពលករកុំឲ្យពិបាកក្នុងការចូលមកស្នើសុំធ្វើនៅកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែយន្តការធ្វើលិខិតឆ្លងដែននេះ ក៏ត្រូវបានបិទបញ្ចប់ទៅវិញ នៅអំឡុងខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ ដោយគ្មានការពន្យល់ហេតុផលណាមួយឡើយ បន្ទាប់ពីមានចលនាពលរដ្ឋខ្មែរទូទាំងពិភពលោក រួមទាំងនៅកូរ៉េខាងត្បូងផង បានធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងគម្រោង CLV ព្រមទាំងទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលស្ដារលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងការគោរពសិទ្ធិមនុស្សនៅប្រទេសកម្ពុជាឡើងវិញ។
ទោះរងការគាបសង្កត់ គំរាមកំហែង ឬបង្កការលំបាកក្នុងការស្នើសុំឯកសារណាមួយពីស្ថានទូត ឬរដ្ឋាភិបាលក្តី ក៏ពលករទាំងនោះប្តេជ្ញាបន្តសកម្មភាពរបស់ខ្លួនបន្តទៀត ដើម្បីឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា គោរពសិទ្ធិមនុស្ស លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ការពារបូរណភាពទឹកដី និងទាមទារឲ្យមានការដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយ មនសិការទាំងអស់ឲ្យមានសេរីភាពវិញ៕
