

សហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសសម្ពន្ធមិត្តចំនួន ១២ទៀតបានរួមគ្នាចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ស្ដីពីគោលការណ៍ប្រយុទ្ធប្រឆាំងឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកតាមអនឡាញ និងមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ អាស៊ីបូព៌ា និងប៉ាស៊ីហ្វិក។ ទោះបីកម្ពុជា ជាទីតាំងស្នូលមួយរបស់បណ្ដាញឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកក៏ដោយ ក៏កម្ពុជាគ្មានឈ្មោះក្នុងចំណោមប្រទេសទាំង ១៣ ដែលដឹកនាំដោយអាមេរិក ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកតាមអនឡាញនេះឡើយ។ អ្នកឃ្លាំមើលវាយតម្លៃថា រដ្ឋាភិបាលត្រកូល ហ៊ុន ទំនងជាបដិសេធមិនចូលរួមដោយសារបារម្ភពីសម្ពាធ និងលក្ខខណ្ឌរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងសម្ពន្ធមិត្ត ដែលតម្រូវឱ្យបង្ក្រាបមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់គ្រាក់ៗ និងឧកញ៉ាមានឥទ្ធិពល ដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកតាមអនឡាញនៅកម្ពុជា។
សហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងរួមដៃជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្ត និងសហការជាមួយប្រទេសដៃគូក្នុងតំបន់អាស៊ី ដោយដាក់ចេញនូវគោលការណ៍ម៉ឺងម៉ាត់ និងមិនធ្លាប់មានពីមុនមក ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកតាមអនឡាញ និងរុះរើបណ្ដាញមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។
សេចក្ដីប្រកាសរបស់ក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិកកាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា ឱ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសជាសមាជិកក្រុមទំនាក់ទំនងស្ដីពីការប្រយុទ្ធប្រឆាំងការឆបោកតាមអនឡាញ និងមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ អាស៊ីបូព៌ា និងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ស្ដីពីគោលការណ៍រួមមួយ ដើម្បីបញ្ជាក់ពីការប្ដេជ្ញាចិត្តក្នុងការបង្ក្រាប និងរុះរើបណ្ដាញឧក្រិដ្ឋជនឆបោកតាមអនឡាញ។
សហរដ្ឋអាមេរិកគឺជាអ្នកដឹកនាំ និងបានបង្កើតក្រុមទំនាក់ទំនងនេះ កាលពីខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ក្នុងគោលបំណងប្រមូលផ្ដុំសម្ព័ន្ធមិត្ត និងប្រទេសដៃគូ ដើម្បីចាត់វិធានការកម្ទេចអង្គការឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែននៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលបានឆបោកលុយពីពលរដ្ឋអាមេរិកក្នុងមួយឆ្នាំៗរាប់សិបពាន់លានដុល្លារ។ ប្រទេសជាសមាជិកនៃក្រុមទំនាក់ទំនងប្រឆាំងនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មនេះ រួមមាន សហរដ្ឋអាមេរិក អូស្ត្រាលី កាណាដា ឥណ្ឌូណេស៊ី ជប៉ុន ម៉ាឡេស៊ី នូវែលហ្សេឡង់ ហ្វីលីពីន សាធារណរដ្ឋកូរ៉េ សិង្ហបុរី ថៃ ចក្រភពអង់គ្លេស និងវៀតណាម។
សហរដ្ឋអាមេរិកបញ្ជាក់ថា ក្រុមប្រទេសទាំងនេះបានប្ដេជ្ញាសហការគ្នាបង្ក្រាបបណ្ដាញឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកឆ្លងដែន តាមរយៈការផ្ដល់អាទិភាពដល់ការស៊ើបអង្កេត និងចោទប្រកាន់មេខ្លោង ព្រមទាំងអ្នកជួយសម្រួលមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកតាមអនឡាញ។ ក្រៅពីនេះ វិធានការផ្សេងទៀតរួមមាន ការបង្ក្រាបរុះរើមជ្ឈមណ្ឌលឆបោក ការចែករំលែកព័ត៌មានសម្ងាត់ ការសម្របសម្រួលប្រតិបត្តិការរួម និងការដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច ឬហាមឃាត់បុគ្គលពាក់ព័ន្ធមិនឱ្យចូលប្រទេស។
ថ្វីត្បិតកម្ពុជា ជាទីតាំងមូលដ្ឋានប្រតិបត្តិការដ៏សំខាន់មួយរបស់បណ្ដាញឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកក៏ដោយ ក៏កម្ពុជាគ្មានឈ្មោះក្នុងចំណោមប្រទេសទាំង ១៣ ដែលដឹកនាំដោយអាមេរិក ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកតាមអនឡាញនេះឡើយ។ ទោះជាយ៉ាងណា សេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិកមិនបានបញ្ជាក់ពីមូលហេតុដែលកម្ពុជាមិនមានឈ្មោះក្នុងក្រុមទំនាក់ទំនងនេះទេ ហើយក៏មិនបានបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាត្រូវបានដកចេញ ឬបដិសេធមិនចូលរួមក្នុងក្រុមប្រទេសទាំងនេះដែរ។
អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ ២៣ តុលា លោក គឹម សុខ ជឿជាក់ថា សហរដ្ឋអាមេរិកមិនមែនមិនបញ្ចូលកម្ពុជាធ្វើជាសមាជិកនៃក្រុមប្រទេសចំនួន ១២ ដើម្បីប្រឆាំងនឹងអង្គការឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកតាមអនឡាញឡើយ។ លោកយល់ថា កម្ពុជាគ្មានវត្តមានជាសមាជិក គឺដោយសារតែរដ្ឋាភិបាលនៃក្រុមគ្រួសារត្រកូល ហ៊ុន បារម្ភអំពីសម្ពាធកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ និងមិនអាចធ្វើតាមលក្ខខណ្ឌរបស់អាមេរិក និងសម្ពន្ធមិត្ត ដើម្បីប្រឆាំងនឹងអំពើពុករលួយ និងចាប់ខ្លួនមន្ត្រីឧកញ៉ាគ្រាក់ៗដែលពាក់ព័ន្ធនឹងឧស្សាហកម្មឆបោកតាមអនឡាញនៅកម្ពុជា។
«ការណ៍ដែលសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេស ១២ ផ្សេងទៀត គេចងជាសម្ព័ន្ធក្នុងគោលដៅកម្ចាត់ឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកអនឡាញ ហើយអត់មានវត្តមានរបស់កម្ពុជាហ្នឹង អាចមានហេតុផលពីរ។ ហេតុផលទីមួយ ប្រទេសទាំង ១៣ ដែលចងសម្ព័ន្ធភាពហ្នឹង យល់ឃើញថា រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មន្ត្រីជាច្រើន ពួកឧកញ៉ានៅជុំវិញក្រុមគ្រួសារត្រកូល ហ៊ុន គឺជាជនសង្ស័យ ជាមេបណ្ដាញឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកដ៏ធំទៅហើយ។ ហើយប្រទេសទាំងអស់នោះគេកំពុងតែតាមចាត់វិធានការ។ ចំណុចទីពីរ អាចដោយសារតែមិនមែនគេមិនហៅរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ចូលទេ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ខ្លួនឯងអាចនឹងមិនហ៊ានចូលរួមជាមួយនឹងគេតែម្ដង ពីព្រោះកាលណាចូលរួមជាមួយគេ ខ្លាចលក្ខខណ្ឌតម្រូវនៅក្នុងសម្ព័ន្ធភាពហ្នឹង ឱ្យត្រូវតែធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការចាប់មនុស្សដែលសហគមន៍អន្តរជាតិដាក់នៅក្នុងបញ្ជីរបស់គេ»។
លោក គឹម សុខ
អ្នកវិភាគនៅមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាយុទ្ធសាស្ត្រ និងអន្តរជាតិ (CSIS) បានលើកឡើងថា សហគមន៍អន្តរជាតិនៅតែគ្មានជំនឿ និងសង្ស័យចំពោះតម្លាភាពនៃប្រតិបត្តិការបង្ក្រាបមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកដោយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ជាពិសេសកង្វះព័ត៌មានអំពីការស៊ើបអង្កេត និងការទទួលខុសត្រូវមុខច្បាប់របស់បុគ្គលមានអំណាចដែលអាចពាក់ព័ន្ធនឹងឧស្សាហកម្មឆបោកតាមអនឡាញ។
សេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមរបស់អាមេរិក និងប្រទេសជាសមាជិកចំនួន ១២ ក៏សង្កត់ធ្ងន់ លើការប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយដោយតម្រូវឱ្យចាត់វិធានការលើមន្ត្រី និងអ្នកមានអំណាចដែលឃុបឃិតជាមួយអង្គការឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ដើម្បីនាំខ្លួនឱ្យទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់។ សហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសជាសមាជិកក៏ប្ដេជ្ញាពង្រឹងកិច្ចសហការជាមួយស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា និងក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍ ដើម្បីតាមដានលំហូរសាច់ប្រាក់ និងបង្ក្រាបប្រតិបត្តិការឆបោក ព្រមទាំងអំពើលាងលុយកខ្វក់។
សហរដ្ឋអាមេរិកឱ្យដឹងថា កាលពីឆ្នាំ២០២៥ ពលរដ្ឋអាមេរិកបានខាតបង់លុយជិត ២១ពាន់លានដុល្លារពីបណ្ដាញឆបោកតាមអនឡាញនៅក្រៅប្រទេស។ ក្នុងនោះ ក្រុមឧក្រិដ្ឋជនឆបោកដែលមានមូលដ្ឋាននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលភាគច្រើនដំណើរការដោយអង្គការឧក្រិដ្ឋកម្មចិនបានបោកប្រាស់ជនជាតិអាមេរិកនៅទូទាំងរដ្ឋទាំង ៥០ និងបាត់បង់លុយជាង ១៨ពាន់លានដុល្លារ។
ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរីបានព្យាយាមទាក់ទងប្រធានគណៈកម្មការចំពោះកិច្ចប្រយុទ្ធប្រឆាំងការឆបោកតាមអនឡាញលោក ឆៃ ស៊ីណារិទ្ធ និងស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា ដើម្បីសាកសួរបន្ថែមជុំវិញរឿងនេះ ប៉ុន្តែពុំមានការឆ្លើយតបនៅឡើយគិតត្រឹមម៉ោងផ្សាយនេះ។
នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលពិសេសអាស៊ាន-អាមេរិក (ASEAN-US Special Summit) នៅទីក្រុងម៉ានីល (Manila) ប្រទេសហ្វីលីពីន (Philippines) កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា អាស៊ាន និងអាមេរិក ក៏បានអនុម័តលើគោលការណ៍សំខាន់ៗ ១០ចំណុចដែលភាគីទាំងពីរបានប្រកាសប្ដេជ្ញាអនុវត្ត ដើម្បីប្រឆាំងនឹងបណ្ដាញឆបោកទាំងនេះ។ ក្នុងនោះរួមមាន ការពង្រឹងកិច្ចសហការឆ្លងកាត់ព្រំដែន ចែករំលែកព័ត៌មានសម្ងាត់អំពីសកម្មភាពឆបោក ការស៊ើបអង្កេតលើបណ្ដាញឧក្រិដ្ឋជន និងមេខ្លោងដែលនៅពីក្រោយ ការផ្ដល់ជំនួយផ្នែកច្បាប់ដល់ជនរងគ្រោះ ការតាមដានលំហូរសាច់ប្រាក់របស់ក្រុមឧក្រិដ្ឋជន និងការស្វែងរកវិធីសាស្ត្រស្ដារទ្រព្យសម្បត្តិជនរងគ្រោះដែលបាត់បង់ត្រឡប់មកវិញ។
ទាក់ទងនឹងកិច្ចសហការរវាងអាស៊ាន និងអាមេរិក ប្រធានកម្មវិធីផ្នែកស្រាវជ្រាវ និងតស៊ូមតិនៃសមាគមបណ្ដាញយុវជនកម្ពុជា លោក វណ្ណ ប៊ុនណា លើកឡើងថា សហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្ត និងមិនដកដៃក្នុងការប្រឆាំងនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកតាមអនឡាញឡើយ។
«ដោយសារតែឃើញថ្លែងការណ៍អីទាំងអស់នេះ គឺជាការប្ដេជ្ញាចិត្ត វាមិនមែនជាច្បាប់ក្នុងការចងកាតព្វកិច្ចរបស់រដ្ឋមួយៗ។ អ៊ីចឹង ខ្ញុំមើលឃើញថា អ្វីដែលកម្ពុជាមានកាតព្វកិច្ចធ្វើនៅក្នុងហ្នឹង គឺអនុវត្តក្នុងសេចក្ដីសម្រេច ឬក៏សេចក្តីសន្យារបស់ខ្លួនឱ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួន ជាពិសេសរឿងការចាត់វិធានការទាក់ទងទៅនឹងមេខ្លោងនៅពីក្រោយខ្នង»។
លោក វណ្ណ ប៊ុនណា
មន្ត្រីអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលក្រៅប្រទេស លោក គឹម សុខ លើកឡើងថា ការណ៍ដែលកម្ពុជាគ្មានវត្តមានក្នុងសមាជិកប្រទេសចំនួន ១៣ ដែលដឹកនាំដោយអាមេរិកប្រឆាំងនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកនោះ រដ្ឋាភិបាលត្រកូល ហ៊ុន នៅតែអាចលាក់បាំងព័ត៌មាននៃមេខ្លោងកំពូលៗដែលកាងពីក្រោយ។ ទោះជាយ៉ាងណា លោកថា ការបិទបាំងរបស់ត្រកូល នឹងមិនប៉ះពាល់ដល់ការស៊ើបអង្កេត និងការចែករំលែកព័ត៌មានសម្ងាត់ពីមេខ្លោង និងទីតាំងមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកនៅកម្ពុជាឡើយ ពីព្រោះសហរដ្ឋអាមេរិក ជាពិសេសការិយាល័យស៊ើបអង្កេតសហព័ន្ធ FBI មានរបាយការណ៍ និងភស្តុតាងពេញដៃរួចទៅហើយអំពីទីតាំងមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកនៅកម្ពុជា និងមេខ្លោងដែលជាមន្ត្រីឧកញ៉ាៗដែលស្និទ្ធនឹងរដ្ឋអំណាចនៃក្រុមគ្រួសារត្រកូល ហ៊ុន៕









