មជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជាដើម្បីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ ហៅកាត់ថា CCIM នៅថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា បង្ហាញរបាយការណ៍មួយស្ដីពីការតាមដានឧប្បត្តិហេតុយាយីដល់អ្នកសារព័ត៌មានចំនួន១២ ករណី ចាប់ពីខែមេសា ដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។ មន្ត្រីផ្នែកប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ បារម្ភថា ការបន្តធ្វើទុក្ខបុកម្នេញដល់អ្នកសារព័ត៌មានលើគ្រប់រូបភាព ក្នុងពេលបំពេញការងារបែបនេះ នឹងប៉ះពាល់ដល់មុខមាត់ប្រទេសកម្ពុជាលើឆាកអន្តរជាតិ និងសិទ្ធិសេរីភាពអ្នកសារព័ត៌មានក្នុងការផ្តល់ព័ត៌មានពិតជូនប្រជាពលរដ្ឋ។
មជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជាដើម្បីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ ហៅកាត់ថា CCIM បានបង្ហាញរបាយការណ៍ត្រីមាសទី២ពីខែមេសា ដល់ខែមិថុនា ពាក់ព័ន្ធការយាយីលើអ្នកសារព័ត៌មាន ក្នុងអំឡុងពេលពួកគេបំពេញការងារដែលនាំឱ្យមានការចាប់ខ្លួន ការឃាត់ខ្លួន ការគំរាមកំហែងផ្នែករាងកាយ ការបំភិតបំភ័យ និងការចោទប្រកាន់តាមនីតិវិធីព្រហ្មទណ្ឌជាដើម។ ឧប្បត្តិហេតុ១២ករណី នោះ កើតឡើងលើអ្នកសារព័ត៌មានវិជ្ជាជីវៈចំនួន ៦នាក់ និងអ្នកសារព័ត៌មានប្រជាពលរដ្ឋចំនួន៥នាក់។
របាយការណ៍ បង្ហាញទៀតថា ក្នុងចំណោមឧប្បត្តិហេតុចំនួន១២ មាន១១ករណី ដែលរងការបំភិតបំភ័យ គំរាមកំហែង ពីសំណាក់អាជ្ញាធររដ្ឋ ភាគីទីបី និងជនមិនស្គាល់អត្តសញ្ញាណ ខណៈ១ករណីទៀត ពាក់ព័ន្ធនឹងការយាយី។ ក្នុងចំណោមអ្នកដែលរងផលប៉ះពាល់នោះ មានមនុស្សចំនួន០៨ នាក់ ត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងឃាត់ខ្លួនក្នុងអំឡុងពេល ឬបន្ទាប់ពីការបំពេញសកម្មភាពសារព័ត៌មានរបស់ពួកគេ និង ម្នាក់ទៀត ត្រូវតុលាការ ចោទប្រកាន់ពាក់ព័ន្ធនឹង «ការញុះញង់ឱ្យប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋ ឬបង្កឱ្យមានភាពវឹកវរដល់សន្តិសុខសង្គម» នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ។
CCIM បានលើកយករណីមួយចំនួនមកបង្ហាញ គឺករណីបុរស៣នាក់ ស្លៀកឯកសណ្ឋានយោធាជិះតាមដាន រារាំងនិងប្រើពាក្យសម្តីគំរាមកំហែង លើអ្នកសារព័ត៌មាន កាលពីថ្ងៃទី២០ មិថុនា ២០២៦តាមរយៈវីដេអូមួយដែលបានបង្ហោះនៅលើ Facebook។ យោងតាមវីដេអូ មានរថយន្តម៉ាក Toyota Highlander បានបើកតាមពីក្រោយរថយន្តរបស់ ចាងហ្វាងសារព័ត៌មាន Pan News Online និងបានឈប់នៅពីមុខរថយន្តរបស់គាត់ ខណៈពេលដែលគាត់កំពុងចុះយកព័ត៌មាននៅស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ។ បុគ្គលទាំងនោះបានប្រើកាមេរ៉ាទូរស័ព្ទដៃ ដើម្បីថតអ្នកសារព័ត៌មានហើយបានប្រើពាក្យសម្តីគំរាមកំហែងទៀតផង។
អ្នកសារព័ត៌មានបានរាយការណ៍អំពីហេតុការណ៍នេះទៅកាន់អភិបាលស្រុក និងបានចែករំលែកវីដេអូដែលបង្ហាញពីហេតុការណ៍នេះនៅលើបណ្តាញសង្គម Facebook។ បន្ទាប់មកនៅថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ សាលាដំបូងខេត្តព្រះវិហារ បានចេញដីកាកោះហៅអ្នកសារព័ត៌មាន ឱ្យចូលបង្ហាញខ្លួននៅចំពោះមុខសាលាដំបូងនៅថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ និងត្រូវបានតុលាការចោទប្រកាន់ពាក់ព័ន្ធនឹងបទ«ញុះញង់ឱ្យមានការរើសអើង និងបទគំរាមកំហែង»។
ចំណែក កាលពីថ្ងៃទី១៩ មិថុនា ក្រសួងព័ត៌មានបានដកហូតអាជ្ញាប័ណ្ណសារព័ត៌មានរបស់ Breaking TV Online និងលុបចោលប័ណ្ណសម្គាល់អ្នកសារព័ត៌មានចំនួន ៣ រួមមាន លោក ប៊ុត ពុទ្ធី លោក យ៉ាន់ ឃួនមុនី និងលោក វួរ ពុទ្ធី ក្រោយពីពួកគាត់បានបញ្ឈប់រថយន្តដឹកឈើមួយគ្រឿងនៅក្នុងស្រុកមេមត់ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ។
បច្ចុប្បន្ន អាជ្ញាប័ណ្ណសារព័ត៌មានរបស់ Breaking TV Online នៅតែត្រូវដកហូត ហើយប័ណ្ណសម្គាល់អ្នកសារព័ត៌មានរបស់ពួកគាត់ទាំង ៣ នាក់នៅតែត្រូវលុបចោល។
នាយិកាប្រតិបត្តិនៃមជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជា ដើម្បីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ (CCIM) អ្នកស្រី ឆន សុគន្ធា ប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរីថា ការបន្តធ្វើទុកបុកម្នេញ រឹតត្បិតសេរីភាពអ្នកសារព័ត៌មានបែបនេះ ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់វិជ្ជាជីវៈរបស់អ្នកសារព័ត៌មានអាជីព និងឯករាជ្យមួយចំនួន ដែលហ៊ាននិយាយការពិតពីបញ្ហាសង្គម បញ្ហារស៊ើបៗជាច្រើន ដូចជាករណីស្កេមអនឡាញ អំពើពុករលួយ និងបញ្ហាព្រំដែនជាដើម ត្រូវបានបិទខ្ទប់។
អ្នកស្រីបារម្ភថា នៅពេលស្ថានភាពសេរីភាពអ្នកសារព័ត៌មានបន្តធ្លាក់ចុះ នោះនឹងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់មុខមាត់របស់ប្រទេសកម្ពុជានៅលើឆាកអន្តរជាតិកាន់តែខ្លាំង។
អ្នកស្រីទទូចឲ្យរដ្ឋាភិបាល ជាពិសេសក្រសួងព័ត៌មាន គួរពិនិត្យមើលឡើងវិញ និងជួយសម្រួលដល់អ្នកសារព័ត៌មានជាតិ និងអន្តរជាតិ បើកលំហសេរីភាពឲ្យពួកគាត់អាចចុះរាយការណ៍ព័ត៌មាន ដែលជាចំណុចអវិជ្ជាមានរបស់កម្ពុជា ដើម្បីឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំបានដឹងនិងកែសម្រួលធ្វើយ៉ាងណាឲ្យកម្ពុជាមានការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស គោរពលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ហើយពលរដ្ឋមានសិទ្ធិពេញលេញក្នុងការបញ្ចេញមតិយោបល់ដោយមិនមានការភ័យខ្លាច។
អ្នកស្រី ឆន សុគន្ធា៖ «ស្ថានភាពសេរីភាពសារព័ត៌មាន ឬក៏មានការចាប់ ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញទៅដល់អ្នកសារព័ត៌មានកាន់តែច្រើន យើងធ្វើឲ្យមជ្ឈដ្ឋានជាតិ ហើយនឹងអន្តរជាតិគេមើលឃើញថា ឱ! ស្ថានភាពសេរីភាពសារព័ត៌មាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាហ្នឹង មានការធ្លាក់ចុះដែរ។ វាផ្ទុយទៅនឹងប្រសាសន៍របស់អ្នកដឹកនាំ ក៏ដូចជាជាពិសេសគឺក្រសួង ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធហ្នឹង គឺតែងតែលើកថា អូ..ស្ថានភាពសេរីភាពសារព័ត៌មាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាហ្នឹងមានលក្ខណៈល្អប្រសើរ។ ប៉ុន្តែបើក្រឡេកមើលមកពីការចាប់ ការចង ការចោទប្រកាន់ទៅដល់អ្នកសារព័ត៌មានអី គឺតែងតែមានការចាប់តែទៅលើអ្នកសារព័ត៌មានណាដែលគាត់ហ៊ាននៅក្នុងការរាយការណ៍ព័ត៌មានបែបស៊ើបអង្កេតអី… អាហ្នឹងហើយដែលជាបញ្ហាមួយដែលយើងមើលឃើញថា ទាំង… មានន័យថាមតិជាតិ និងអន្តរជាតិគេមើលឃើញថា វាជាបញ្ហាមួយដែលប្រឈមសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា»។
ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី មិនអាចសុំការអត្ថាធិប្បាយ ពីរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន លោក នេត្រ ភក្ត្រា ដើម្បីបំភ្លឺជុំវិញរឿងនេះបានទេ នៅថ្ងៃទី០៣ ខែកញ្ញានេះ ដោយទូរស័ព្ទចូល ប៉ុន្តែចុចបិទ។
កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែសីហា អង្គការអ្នកកាសែតគ្មានព្រំដែន (RSF) បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ អំពាវនាវដល់អាជ្ញាធរកម្ពុជាឱ្យ ដោះលែងអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា គឺលោក លួត សុផល និងបញ្ឈប់ការរំលោភបំពាន និងប្រើប្រាស់ការចោទប្រកាន់ព្រហ្មទណ្ឌដើម្បីបំបិទមាត់ការរាយការណ៍ឯករាជ្យ។ លោក លួត សុផល ត្រូវបានឃុំខ្លួនតាំងពីថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ បន្ទាប់ពីលោកបានផ្សាយផ្ទាល់ អំពីការរាយការណ៍របស់លោកជុំវិញការខ្វះខាតទឹកស្អាតដែលប៉ះពាល់ដល់កងទ័ពជួរមុខរបស់កម្ពុជា ក្នុងអំឡុងពេលជម្លោះព្រំដែនជាមួយប្រទេសថៃ។ នាយកការិយាល័យប្រចាំតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកនៃអង្គការ RSF លោក សេដ្រិក អាល់វីយ៉ានី (Cédric Alviani ) ជំរុញឱ្យអាជ្ញាធរកម្ពុជាលុបចោលការកាត់ទោសរបស់គាត់ និងដោះលែងគាត់ជាបន្ទាន់ ដោយលោកយល់ឃើញថា អ្នកសារព័ត៌មាន លោក លួត សុផល គ្រាន់តែបំពេញការងាររបស់គាត់ប៉ុណ្ណោះ នៅពេលដែលគាត់បានរាយការណ៍អំពីស្ថានភាពលំបាកដែលកងទ័ពកម្ពុជាបានជួបប្រទះនៅព្រំដែន ហើយការបំបិទមាត់គាត់ពីសំណាក់អាជ្ញាធរកម្ពុជា បានបង្ហាញពីការមើលងាយទាំងស្រុងចំពោះសេរីភាពសារព័ត៌មាន។
ក្រៅពីអង្គការអ្នកកាសែតគ្មានព្រំដែន (RSF) សមាគមសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា ហៅកាត់ថា ខេមបូចា ក៏បានរកឃើញពីការរំលោភលើសេរីភាពសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជាផងដែរ ហើយតួអង្គរដ្ឋ គឺជាអ្នករំលោភបំពានតែម្តង។
កាលពីថ្ងៃទី២៩ មិថុនា ខេមបូចា បានបង្ហាញថា អ្នកកាសែតជាច្រើន ត្រូវបានជំរុញឱ្យទទួលស្គាល់ កំហុស ចេញលិខិតសុំទោស លុបខ្លឹមសារ ឬប្រឈមមុខនឹងសកម្មភាពផ្លូវច្បាប់ ហើយតួ អង្គរដ្ឋ ត្រូវបានចោទប្រកាន់ថា ជាអ្នកទទួលខុសត្រូវ ចំពោះការរំលោភបំពាន។ កាសែតខេមបូចាថា អាជ្ញាធរបន្តប្រើការចោទប្រកាន់ ព្រហ្មទណ្ឌ រួមមានបទញុះញង់ និង បទល្មើសផ្សេងទៀត ជំនួសឲ្យការដោះស្រាយដែល មាននៅក្នុងក្របខណ្ឌច្បាប់សារព័ត៌មានកម្ពុជា។
តាមរបាយការណ៍ CCIM គិតចាប់ពីខែមករា ដល់ខែមិថុនា ឧប្បត្តិហេតុយាយីដល់អ្នកសារព័ត៌មានសរុបចំនួន ២៥ករណីហើយដែលរងផលប៉ះពាល់ក្នុងពេលបំពេញការងារវិជ្ជាជីវៈរបស់ខ្លួន៕
