ប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាលោក ហ៊ុន សែន បានប្រាប់អ្នករាយការណ៍ពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំកម្ពុជា លោក ថម អេនឌ្រូ (Tom Andrews) ថា កម្ពុជាបើកចំហឱ្យមានការបញ្ចេញមតិ និងការរិះគន់ក្នុងន័យស្ថាបនា ប៉ុន្តែការអនុវត្តសិទ្ធិត្រូវស្ថិតក្រោមច្បាប់។ ការលើកឡើងនេះ ត្រូវបានក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលឆ្លើយតបថា ស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សគួរតែវាយតម្លៃតាមការអនុវត្តជាក់ស្តែង មិនមែនត្រឹមការអះអាងរបស់រដ្ឋាភិបាលនោះទេ។
អ្នកនាំពាក្យប្រធានព្រឹទ្ធសភា លោក ជា ធីរិទ្ធ ថ្លែងនៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានថា នៅក្នុងជំនួប ជាមួយអះអាងថា សិទ្ធិរស់រានមានជីវិត សន្តិភាព និងស្ថិរភាព គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់ការធានាសិទ្ធិ និងសេរីភាពផ្សេងៗ រួមទាំងសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ។
លោក ជា ធីរិទ្ធ អះអាងថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានបើកទូលាយ ឱ្យមានការបញ្ចេញមតិ និងការរិះគន់ក្នុងន័យស្ថាបនា ប៉ុន្តែការអនុវត្តសិទ្ធិទាំងអស់ ត្រូវស្ថិតនៅក្នុងក្របខ័ណ្ឌរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងច្បាប់ជាធរមាន។ លោក ថា ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា សង្ឃឹមថា អ្នករាយការណ៍ពិសេសរូបនេះ នឹងបន្តកិច្ចសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដើម្បីរួមចំណែកលើកកម្ពស់ វឌ្ឍនភាពសិទ្ធិមនុស្ស និងប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា ឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើង។
លោក ជា ធីរិទ្ធ៖ «យ៉ាងណាក៏ដោយ សម្ដេចតេជោ ក៏លើកឡើងដែរថា វាច្បាស់ណាស់ ប្រទេសណានៅលើសកលលោកក៏ដោយ ការអនុវត្តប្រជាធិបតេយ្យ ឬសិទ្ធិមនុស្សនោះ សេរីភាពនៃ ការបញ្ចេញមតិ ដែលជាការលើកឡើងនោះ គឺគ្មានប្រទេសណាមួយដែលអនុវត្តបានល្អឥតខ្ចោះនោះទេ។ វាដែងតែមានចំណុចខ្វះខាត ក៏ប៉ុន្តែ ការខ្វះខាតនោះត្រូវ បានកែតម្រូវ និងបានស្ថាបនាជាបន្តបន្ទាប់»។
លោក ជា ធីរិទ្ធ បានអះអាងថា លោក ថម អេនឌ្រូ បានអរគុណចំពោះការទទួលជួបនេះ និងចាត់ទុកថា ជាសញ្ញាបង្ហាញពីការបើកចំហចំពោះកិច្ចសន្ទនាអំពីសិទ្ធិមនុស្ស។ លោក ថម អេនឌ្រូ បានប្រៀបធៀបថា ក្នុងអំឡុងពេលបំពេញតួនាទីជាអ្នករាយការណ៍ពិសេសសម្រាប់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា លោកមិនធ្លាប់មានឱកាសជួបថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលដូចនៅកម្ពុជានោះទេ។
ប៉ុន្តែ ប្រធានអង្គការប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរ ដែលមានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសអូស្ត្រាលី លោក ស៊ឹង សែនករុណា បានប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរីថា ការលើកឡើងរបស់លោក ហ៊ុន សែន ត្រឹមត្រូវតែមួយផ្នែកប៉ុណ្ណោះ។ លោក ថា ការវាយតម្លៃសិទ្ធិមនុស្ស គួរតែគ្របដណ្តប់លើសិទ្ធិពលរដ្ឋ នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងវប្បធម៌ ដែលជាសិទ្ធិទាក់ទងគ្នា និងមិនអាចបំបែកចេញពីគ្នាបានហើយសេរីភាពបញ្ចេញមតិ និងសិទ្ធិនយោបាយនៅតែជាបញ្ហាដែលគួរឱ្យព្រួយបារម្។
លោកបានបន្ថែមថា ស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សមិនអាចវាយតម្លៃតាមការប្រកាស ឬការលើកឡើងរបស់រដ្ឋាភិបាលតែមួយមុខបានទេ ប៉ុន្តែត្រូវឆ្លុះបញ្ចាំងតាមការអនុវត្តជាក់ស្តែង និងការអនុវត្តកាតព្វកិច្ចដែលកម្ពុជាបានទទួលយកក្រោមសន្ធិសញ្ញាសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ។ លោក ជឿជាក់ថា អ្នករាយការណ៍ពិសេសរបស់ UN នឹងបំពេញបេសកកម្មដោយឯករាជ្យ និងផ្អែកលើការវាយតម្លៃវិជ្ជាជីវៈ មិនមែនតាមការណែនាំ ឬសម្ពាធពីរដ្ឋាភិបាលណាមួយឡើយ។
លោក ស៊ឹង សែនករុណា៖ «ខ្ញុំជឿជាក់ថា អ្នករាយការណ៍ពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិ គេមិនស្តាប់ តាមការណែនាំរបស់មេដឹកនាំនៃប្រទេសមួយៗទេ គេមើលតាមអ្វីដែលជាស្ថានភាពជាក់ស្តែង ទៅតាមចំណេះជំនាញ និងវិជ្ជាជីវៈរបស់គេ។ អញ្ចឹង គេមានឯករាជ្យភាពរបស់គេ ក្នុងការវាយតម្លៃទៅលើស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្ស មួយៗហ្នឹងឯង។ អញ្ចឹង ទោះបីមានការលើកឡើងក្នុងន័យ រឹតត្បិត គំរាមកំហែងជាមុនអីក៏ដោយ ក៏ខាងអ្នកជំនាញគេនឹងធ្វើការរបស់គេ តាមវិជ្ជាជីវៈដដែលទេ»។
ទាក់ទងនៅនឹងបញ្ហានេះដែរ នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ LICADHO លោក អំ សំអាត បានប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី ថា អង្គការសង្គមស៊ីវិល សង្ឃឹមថាអ្នករាយការណ៍ពិសេសនៃក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្ស អង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំកម្ពុជា លោក ថម អេនឌ្រូ នឹងបំពេញ ការងារ និងភារកិច្ចរបស់ខ្លួនបានល្អ និងមានកិច្ចសហការជាមួយ រាជរដ្ឋាភិបាល និងភាគីពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីកែលម្អបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា ឱ្យកាន់តែមានភាពល្អប្រសើរ។
លោក ថម អេនឌ្រូ កំពុងធ្វើទស្សនកិច្ចផ្លូវការនៅកម្ពុជា ចាប់ពីថ្ងៃទី២០ ដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ដើម្បីប្រមូលព័ត៌មាន និងវាយតម្លៃស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្ស រួមទាំងបញ្ហាពាក់ព័ន្ធនឹងការជួញដូរមនុស្ស ជម្លោះព្រំដែន សេរីភាពបញ្ចេញមតិ សិទ្ធិបង្កើតសមាគម និងសិទ្ធិជួបប្រជុំដោយសន្តិវិធី។ លោកក៏នឹងជួបជាមួយមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន តំណាងសង្គមស៊ីវិល ជនរងគ្រោះ និងភាគីពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត។
កន្លងទៅ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន ធ្លាប់បានគំរាមថា លោកនឹងបន្តកម្ទេចក្រុមប្រឆាំងឥតឈប់ឈររហូតទាល់តែអស់ពីទឹកដីខ្មែរ ហើយថ្មីៗនេះ លោកក៏បានគំរាម «ងើបមួយវាយមួយ» ទៅលើពលរដ្ឋ និងក្រុមនយោបាយណាដែលហ៊ានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់គ្រឹះនៃអំណាចដឹកនាំរបស់គ្រួសារត្រកូលហ៊ុនទៀតផង។
តាមអង្គការលីកាដូ គិតមកដល់ពេលនេះ មានពលរដ្ឋ អ្នកសារព័ត៌មាន អ្នកការពារបរិស្ថាន សកម្មជនសង្គម និងនយោបាយ សរុបជាង១០០នាក់ហើយកំពុងជាប់ឃុំដោយសារការប្រើប្រាស់សេរីភាពបញ្ចេញមតិអំពីបញ្ហាសង្គម៕
