អ្នកជំនាញផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ បន្តទាមទារជាថ្មី ឱ្យរដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត គោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងជំរុញឱ្យអង្គការអន្តរជាតិហ្វ្រង់កូហ្វូនី (OIF) លើកយកបញ្ហាសិទ្ធិពលរដ្ឋ សិទ្ធិនយោបាយ ដើម្បីដាក់សម្ពាធឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដោះលែងសកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិទាំង៥រូប ដែលកំពុងជាប់ឃុំដោយអយុត្តិធម៌ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំហ្វ្រង់កូហ្វូនី។ ការទាមទារនេះ ក្រោយពីតំណាងអង្គការ មូលនិធិប្រ៊ូណូ មែនសឺរ (BMF) និងចលនាមាតាធម្មជាតិ (MNC) បានទៅសុំជួបពិភាក្សា ជាមួយអគ្គលេខាធិការនៃអង្គការអន្តរជាតិហ្វ្រងកូហ្វូនី ប៉ុន្តែពុំបានជោគជ័យ។
តំណាងអង្គការ មូលនិធិប្រ៊ូណូ មែនសឺរ Bruno Manser Fonds (BMF) ចលនាមាតាធម្មជាតិកម្ពុជា (MNC) និងអង្គការតស៊ូមតិសិទ្ធិមនុស្ស និងការងារអាស៊ី (AHRLA ) បានឱ្យដឹងថា ពួកគាត់នៅតែមានសង្ឃឹម និង ប្ដេជ្ញាចិត្តក្នុងការចូលរួមជាមួយអង្គការអន្តរជាតិហ្វ្រង់កូហ្វូនី ដើម្បីស្វែងរកការដោះលែង សកម្មជនមាតាធម្មជាតិទាំង៥ រូប ពីព្រោះ ពួកគាត់ ជឿជាក់ថា អង្គការហ្វ្រង់កូហ្វូនី OIF នឹងរក្សាភាពស្មោះត្រង់ ចំពោះគោលការណ៍ស្នូលក្នុងកិច្ចការ លើកកម្ពស់ លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និង សិទ្ធិមនុស្ស នៅលើពិភពលោក។
នាយកអង្គការតស៊ូមតិសិទ្ធិមនុស្ស និងការងារអាស៊ី (AHRLA)លោក ហ្វីល រ៉ូបឺតសុន (Phil Robertson) ប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរីនៅថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដាថា ជារឿងគួរឱ្យសោកស្ដាយបំផុត ដែលអគ្គលេខាធិការនៃអង្គការអន្តរជាតិហ្វ្រង់កូហ្វូនី (OIF) បានបដិសេធមិនព្រមជួបជាមួយ គណៈប្រតិភូ របស់អង្គការមូលនិធិប្រ៊ូណូ មែនសឺរ និងចលនាមាតាធម្មជាតិកម្ពុជា កាលពីពេលកន្លងទៅនៅ ឯប្រទេសបារាំង ដែលហាក់ដើរផ្ទុយទៅនឹងគោលការណ៍ស្នូលរបស់អង្គការ ក្នុងការលើកកម្ពស់សន្តិភាព ប្រជាធិបតេយ្យ និងសិទ្ធិមនុស្សជាដើម។
លោកសង្ឃឹមថា អង្គការអន្តរជាតិហ្វ្រង់កូហ្វូនី (OIF) នឹងមានការឆ្លើយតបដ៏ល្អជាងនេះ ក្នុងន័យថា អង្គការ OIF នឹងយកករណីសកម្មជនមាតាធម្មជាតិទាំង៥រូប នេះជាអាទិភាព នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលហ្វ្រង់កូហ្វូនី (Francophonie Summit) លើកទី២០ ដែលនឹងធ្វើឡើងនៅពាក់កណ្ដាលខែវិច្ឆិកា នៅឯរាជធានីភ្នំពេញ ជាមួយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងបណ្ដាមេដឹកនាំកំពូលៗ នៅជុំវិញ ពិភពលោក ដែលនិយាយភាសាបារាំង។
លោកបន្តថា អង្គការអន្តរជាតិហ្វ្រង់កូហ្វូនី (OIF) មិនគួរមានការដោះសាណាមួយឡើយ ពីព្រោះការក្រោកឈរឡើងចំពោះករណីបែបនេះ គឺជាធាតុផ្សំស្នូលនៃ អាណត្តិរបស់អង្គការ OIF ដូច្នេះ ប្រសិនបើអង្គការ OIF បរាជ័យក្នុងការជំរុញឱ្យ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដោះលែងសកម្មជនបរិស្ថាន និង អ្នកទោសនយោបាយដទៃទៀត គឺជា បញ្ហាជាមូលដ្ឋានមួយនៅក្នុងអង្គការ OIF ដែលរដ្ឋជាសមាជិក OIF គួរតែ អំពាវនាវឱ្យមានការកែទម្រង់ជាបន្ទាន់។
អ្នកជំនាញផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិរូបនេះ បានបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្ន អង្គការ មូលនិធិប្រ៊ូណូ មែនសឺរ (BMF) និង ចលនាមាតាធម្មជាតិ(MNC) កំពុងមមាញឹកជាខ្លាំង ក្នុងការទាក់ទងរដ្ឋជាសមាជិក OIF ដើម្បីជម្រាបពួកគេ អំពីការបរាជ័យ របស់លេខាធិការដ្ឋានក្នុងការជួបពិភាក្សាអំពីករណីរបស់អ្នកការពារបរិស្ថាន ទាំងប្រាំរូបនៅកម្ពុជា។ ទន្ទឹមគ្នានោះលោកថា អង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិជាច្រើន កំពុងពិចារណាយ៉ាងម៉ត់ចត់ដើម្បីរៀបចំកាលវិភាគជួបពិភាក្សាបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស នៅកម្ពុជា ជាមួយស្ថានទូតនានា ទាំងនៅភ្នំពេញ និងនៅទីក្រុង បាងកក។
លោកបញ្ជាក់ថា ការធ្វើបែបនេះ ក្នុងគោលដៅដើម្បីជំរុញឱ្យ អង្គការ OIF មានការឆ្លើយតបជាវិជ្ជមាន បើមិនដូច្នោះទេ ពួកគាត់នឹង ធ្វើបាតុកម្មជាប្រចាំនៅខាងក្រៅការិយាល័យអង្គការOIF ក្នុងទីក្រុងប៉ារីស រហូតដល់បានចម្លើយជាវិជ្ជមាន។ ជាមួយគ្នានោះ ពួកគាត់ក៏នឹងរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ និងសកម្មភាពផ្សេងៗទៀត នៅពេលដែលកិច្ចប្រជុំកំពូលហ្វ្រង់កូហ្វូនី OIFនឹង ខិតជិតមកដល់។ បន្ថែមពីលើនោះ លោក ហ្វីល រ៉ូបឺតសុន បញ្ជាក់ ទៅកាន់ អង្គការ OIF និង លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ថា កំណត់ត្រាសិទ្ធិមនុស្សរបស់កម្ពុជា នៅមានកម្រិតទាបគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ។
លោក ហ្វីល រ៉ូបឺតសុន បានថ្លែងនៅក្នុងសម្ដីដើមថា «កម្ពុជាត្រូវតែចាត់វិធានការកែលម្អ ដើម្បីគោរពសិទ្ធិមនុស្សឡើងវិញ ហើយនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត គួរតែដោះលែងសកម្មជនមាតាធម្មជាតិទាំង៥រូប ជាបន្ទាន់ និងដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ ដោយទទួលស្គាល់ថា ពួកគេគឺជាសកម្មជនសន្តិវិធីដែលអាចដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការការពារបរិស្ថាន និងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនៅក្នុងប្រទេស។» លោកបន្តថា «សកម្មជនមាតាធម្មជាតិទាំង៥រូប មិនបានធ្វើអ្វីខុសដែលត្រូវជាប់ពន្ធនាគារនោះទេ ហើយនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត គួរតែទទួលស្គាល់រឿងនេះ និងដោះលែងពួកគេ ជាបន្ទាន់»។
ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី ពុំអាចទាក់ទងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក សេង ឌីណា និងប្រធានអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា ដើម្បីឆ្លើយតបជុំវិញរឿងនេះបានទេ នៅថ្ងៃទី២៤ ខែ កក្កដា ដោយហៅទូរស័ព្ទចូលតែគ្មានអ្នកទទួល។
សកម្មជនបរិស្ថានទាំង៥រូប ដែលអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ កំពុងតែទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដោះលែងនោះរួមមាន កញ្ញា ឡុង គន្ធា, លោក លី ចាន់ដារ៉ាវុធ កញ្ញា ភួន កែវរស្មី លោក ថុន រដ្ឋា និងលោក យីម លាងហ៊ី។ សកម្មជន ទាំងនេះ ត្រូវបានតុលាការឯកបក្ស កាត់ទោសឱ្យជាប់ពន្ធនាគារម្នាក់ៗ ចន្លោះ ពី៦ ដល់៨ ឆ្នាំពីបទ «រួមគំនិតក្បត់» និង «ប្រមាថអង្គព្រះមហាក្សត្រ» ក្រោយពីពួកគាត់ បានប្រើប្រាស់ សិទ្ធិសេរីភាព ការពារធនធានធម្មជាតិ ដែលកំពុងរងការបំផ្លាញ នៅកម្ពុជា។
នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ លោក អំ សំអាត យល់ថាការទាមទារជាថ្មីរបស់អង្គការអន្តរជាតិឱ្យមានការដោះលែងសកម្មជនបរិស្ថានគឺជារឿងដែលត្រូវហើយ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា គួរតែ ពិចារណា ដោះលែង ជាបន្ទាន់ ព្រោះការបន្តឃុំខ្លួនសកម្មជនបរិស្ថាន និងអ្នកទោសនយោបាយដទៃ ទៀត គ្មានផលចំណេញ ដល់ប្រទេសជាតិនោះឡើយ។
លោក អំ សំអាត៖ «សកម្មភាពដែលបានធ្វើហ្នឹង គ្រាន់តែជាការអនុវត្តសេរីភាព ជាមូលដ្ឋាន ឬក៏សេរីភាពនៅក្នុងការបញ្ចេញមតិ ដែលស្របទៅតាមបទដ្ឋានអន្តរជាតិក៏ដូចជារដ្ឋធម្មនុញ្ញ បាទ»។
ប្រទេសកម្ពុជា នឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលនៃប្រទេសនិយាយភាសាបារាំងហ្វ្រង់កូហ្វូនី នៅរាជធានីភ្នំពេញ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកាខាងមុខនេះ។ កិច្ចប្រជុំកំពូលនេះ នឹងមានវត្តមានចូលរួមពីប្រធានាធិបតីបារាំង លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង (Emmanuel Macron) នាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដា លោក ម៉ាក់ ខានីយ (Mark Carney)រួមទាំងមេដឹកនាំប្រទេសប្រើប្រាស់ភាសាបារាំងជាច្រើនរូបទៀត។
អង្គការអន្តរជាតិ ហ្វ្រង់កូហ្វូនី មានប្រទេសនិងរដ្ឋាភិបាលជាសមាជិកចំនួន៩៣ ។ មាត្រា១នៃគោលការណ៍ របស់អង្គការអន្តរជាតិ នេះចែងថា ការលើកកម្ពស់ប្រជាធិបតេយ្យ ការគាំទ្រដល់នីតិរដ្ឋ និងសិទ្ធិមនុស្ស គឺជាចំណុចស្នូលដែលរដ្ឋជាសមាជិកត្រូវតែគោរព។ កាលពីដើមខែកក្កដា នាយកប្រតិបត្តិ នៃ អង្គការអន្តរជាតិ Bruno Manser Fonds លោក ឡូហ្គាស ស្ត្រូម៉ាន់ លើកឡើង ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរួមថា សកម្មភាពការទូតដ៏រឹងមាំរបស់អង្គការអន្តរជាតិហ្វ្រង់កូហ្វូនី (OIF) និង រដ្ឋាភិបាលបារាំង គឺ មានសារសំខាន់បំផុតក្នុងការធ្វើឱ្យមានការផ្លាស់ប្ដូរ សម្រាប់សកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា ដូចជាការដោះលែង សកម្មជនមាតាធម្មជាតិទាំង៥នាក់ ដែលត្រូវបានឃុំខ្លួនដោយខុសច្បាប់៕
