សាលាឧទ្ធរណ៍នៅថ្ងៃទី៣០មេសានេះ បានសម្រេចតម្កល់សាលក្រមសាលាដំបូងលើលោក កឹម សុខា ដដែល ដោយរក្សាទោសជាប់ពន្ធនាគារ ២៧ឆ្នាំដដែល ក្រោមបទចោទប្រកាន់ពីបទ «ក្បត់ជាតិ»។
តាមសាលក្រមរបស់សាលាឧទ្ធរណ៍ថ្មីនេះ លោក កឹម សុខា បន្តត្រូវឃុំខ្លួននៅក្នុងផ្ទះ មិនអាចធ្វើសកម្មភាពនយោបាយ និងត្រូវហាមឃាត់មិនឲ្យចាកចេញពីប្រទេសរយៈពេល ៥ ឆ្នាំបន្ថែម។
សេចក្តីសម្រេចនេះ មិនត្រឹមតែជាបញ្ហានយោបាយក្នុងស្រុកប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែបានបង្កឲ្យមានប្រតិកម្មយ៉ាងខ្លាំង ទាំងពីរសហគមន៍អន្តរជាតិ និងសង្គមកម្ពុជាផ្ទាល់។ ស្ថានទូតបរទេសជាច្រើននៅភ្នំពេញ បានបង្ហាញការខកចិត្ត និងការព្រួយបារម្ភ។
ស្ថានទូតអង់គ្លេស បានអំពាវនាវឲ្យដោះលែងលោក កឹម សុខា និងស្ដារសិទ្ធិនយោបាយរបស់លោកវិញ។
ស្ថានទូតអាល្លឺម៉ង់ បានបញ្ជាក់ថា សាលក្រមនេះ មិនអាចបំបាត់ការព្រួយបារម្ភដែលមានជាយូរមកហើយចំពោះករណីនេះបានឡើយ។ ខណៈស្ថានទូតអូស្ត្រាលី បានពិពណ៌នាលទ្ធផលនេះថា គួរឲ្យខកចិត្តយ៉ាងខ្លាំង និងអំពាវនាវឲ្យមានការបើកទូលាយលំហនយោបាយ។ អង្គការសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិដូចជា Human Rights Watch និង Amnesty International បានអះអាងថា ករណីនេះមានលក្ខណៈនយោបាយ ខណៈអង្គការសហប្រជាជាតិ បានលើកឡើងពីបញ្ហានីតិវិធី និងការពន្យាពេលយូរនៃសវនាការ។ ចំណែកក្រុមអ្នកច្បាប់អន្តរជាតិពី International Commission of Jurists ក៏បានពិពណ៌នាថា ប្រព័ន្ធតុលាការកម្ពុជា ត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាឧបករណ៍នយោបាយ។
លោក កឹម សុខា ត្រូវបានលោក ហ៊ុន សែន បញ្ជាអោយចាប់ខ្លួនកាលពីឆ្នាំ ២០១៧ ហើយបន្ទាប់មក គណបក្សប្រឆាំងធំបំផុតត្រូវបានរំលាយ មុនការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០១៨ ដែលបានបង្កឲ្យមានការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងពីអន្តរជាតិថា ខ្វះការប្រកួតប្រជែងពិតប្រាកដ។
នៅក្នុងសង្គមកម្ពុជា ប្រតិកម្មចំពោះសាលក្រមនេះ បង្ហាញពីភាពបែងចែកយ៉ាងច្បាស់។
មនុស្សមួយចំនួន ដែលមានទស្សនៈគាំទ្ររដ្ឋាភិបាល យល់ថា នេះជាការអនុវត្តច្បាប់ធម្មតា និងបង្ហាញថា «គ្មាននរណា ធំជាងច្បាប់»។ ពួកគេអះអាងថា ករណីនេះទាក់ទងនឹងសន្តិសុខជាតិ មិនមែនជាបញ្ហានយោបាយនោះទេ ហើយការរិះគន់ពីបរទេស គឺជាការជ្រៀតជ្រែកក្នុងអធិបតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជា។
ផ្ទុយទៅវិញ អ្នកគាំទ្របក្សប្រឆាំង និងសកម្មជននយោបាយ បានបង្ហាញការខកចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ដោយចាត់ទុកសាលក្រមនេះថា ជាការបន្តបិទលំហនយោបាយ និងខ្វះយុត្តិធម៌។ ពួកគេបានអំពាវនាវឲ្យដោះលែងលោក កឹម សុខា និងស្ដារសិទ្ធិនយោបាយវិញ ដើម្បីបង្កើតការប្រកួតប្រជែងពិតប្រាកដក្នុងប្រទេស។
អ្នកវិភាគឯករាជ្យ និងក្រុមសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួន បានបញ្ជាក់ថា ករណីនេះ មានន័យលើសពីបុគ្គលម្នាក់ ព្រោះវាពាក់ព័ន្ធទៅនឹងស្ថានភាពប្រជាធិបតេយ្យទូទៅ។ ពួកគេព្រមានថា ប្រសិនបើមេដឹកនាំប្រឆាំងមិនអាចចូលរួមនយោបាយបាន នោះការបោះឆ្នោតអនាគត អាចខ្វះភាពជឿជាក់ពីសាធារណៈ និងសហគមន៍អន្តរជាតិ។
នៅលើបណ្ដាញសង្គម ក៏មានប្រតិកម្មយ៉ាងច្រើនផងដែរ។ ក្នុងនោះ ការបង្ហោះរបស់លោក Hong Lim បានបង្ហាញការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំង ដោយសរសេរថា «អរគុណសន្តិភាព អរគុណសម្តេចពុក អរគុណសម្តេចកូន អរគុណសម្តេចចៅ! ឈាមស្រែក ស្បែកហៅ ព្រោះគ្មានអ្វីអាចស្រោចស្រង់ត្រកូលហ៊ុនបានទេ!»។
ខណៈអ្នកវិភាគនយោបាយ លោក សេង វណ្ណលី បានលើកឡើងថា ករណីនេះ មិនមែនត្រឹមតែជាបញ្ហាច្បាប់ទេ ប៉ុន្តែជាបញ្ហានយោបាយ ហើយបង្ហាញពីការព្រួយបារម្ភអំពីភាពយុត្តិធម៌ និងឯករាជ្យភាពតុលាការ។
ជាមួយគ្នានេះ ចលនាខ្មែរដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ ហៅកាត់ថា KMD ដែលមានមូលដ្ឋាននៅសហរដ្ឋអាមេរិក ក៏បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថ្កោលទោសយ៉ាងខ្លាំង។ KMD បានពិពណ៌នាសាលក្រមនេះថា ជា «ការសម្លាប់យុត្តិធម៌ និងការបំផ្លិចបំផ្លាញលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ» ហើយអះអាងថា ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌កម្ពុជា បានក្លាយជាឧបករណ៍នយោបាយ។
KMD ក៏បានព្រមានថា សេចក្តីសម្រេចនេះ អាចប៉ះពាល់ដល់បរិយាកាសនយោបាយ មុនការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០២៧ និង ២០២៨ និងអំពាវនាវឲ្យសហគមន៍អន្តរជាតិ ចាត់វិធានការម៉ឺងម៉ាត់ និងដាក់សម្ពាធលើអ្នកពាក់ព័ន្ធ។ ពួកគេក៏បានប្ដេជ្ញាថា នឹងបន្តតស៊ូមតិ ដើម្បីទាមទារយុត្តិធម៌ និងអំពាវនាវឲ្យពលរដ្ឋខ្មែរ ឈរឡើងប្រឆាំងនឹងអំពើអយុត្តិធម៌។
សារចុងក្រោយរបស់ KMD គឺ៖ «យុត្តិធម៌ត្រូវតែមាន! លោក កឹម សុខា ត្រូវតែមានសេរីភាព!»
ជាសរុប សេចក្តីសម្រេចរបស់សាលាឧទ្ធរណ៍លើលោក កឹម សុខា បានបង្កប្រតិកម្មយ៉ាងទូលំទូលាយ និងបង្ហាញពីភាពបែងចែកយ៉ាងច្បាស់ទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស៕
