អ្នកឃ្លាំមើលសង្គមអះអាងថា យុទ្ធនាការរបស់រដ្ឋាភិបាលប្រឆាំងនឹងការឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ មិនទាន់ទទួលបានជោគជ័យពេញលេញនៅឡើយទេ។ ការអះអាងនេះបន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាសម្រេចប្រកាសផ្អាកការភ្នាល់ហ្គេមអនឡាញនៅតាមកាស៊ីណូទូទាំងប្រទេស ចាប់ពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦ ដើម្បីពង្រឹងបន្ថែមទៀតនូវវិធានការបង្ការ ទប់ស្កាត់អំពើឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា និងការចរាចរសាច់ប្រាក់គ្មានប្រភពច្បាស់លាស់។
អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលឯករាជ្យ ២៣ តុលា លោក គឹម សុខ បានប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរីថា ការសម្រេចផ្អាកការភ្នាល់ហ្គេមអនឡាញនៅតាមកាស៊ីណូទូទាំងប្រទេសនេះអាចបង្ហាញថា ការភ្នាល់អនឡាញនៅតាមកាស៊ីណូមានទំនាក់ទំនងជាមួយបញ្ហាឆបោកតាមអនឡាញ ដែលរដ្ឋាភិបាលកំពុងព្យាយាមបង្ក្រាប។ លោកបានអះអាងថា ប្រសិនបើយុទ្ធនាការបង្ក្រាបការឆបោកតាមអនឡាញទទួលបានជោគជ័យពេញលេញ រដ្ឋាភិបាលមិនចាំបាច់សម្រេចប្រកាសផ្អាកហ្គេមភ្នាល់អនឡាញនៅតាមកាស៊ីណូនៅពេលនេះឡើយ។
លោក គឹម សុខ ចាត់ទុកការសម្រេចផ្អាកការភ្នាល់អនឡាញនៅតាមកាស៊ីណូគឺជាផ្នែកមួយអាចឱ្យគេវាយតម្លៃបានថាការបង្ក្រាបការឆបោកតាមអនឡាញរបស់រដ្ឋាភិបាលមិនទាន់មានប្រសិទ្ធភាពនោះទេ។
លោក គឹម សុខ៖ «និយាយឱ្យចំ រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត សព្វថ្ងៃកំពុងតែនិយាយបោកប្រាស់ ប្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ និងសហគមន៍អន្តរជាតិ ថា «កម្ចាត់ការឆបោកអនឡាញបានជោគជ័យ» ផង និងក៏កំពុងតែរកល្បិចកល ដើម្បីដោះខ្លួន ពីឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកអនឡាញ ដែលគ្រប់គ្រងដោយ លោក ហ៊ុន សែន និងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាផង»។
លោក គឹម សុខ បន្ថែមទៀតថា ការបង្ក្រាបការឆបោកតាមអនឡាញមិនអាចចាត់ទុកថាទទួលបានជោគជ័យពេញលេញបានទេ ប្រសិនបើបណ្ដាញឧក្រិដ្ឋកម្ម និងអ្នកដែលត្រូវបានចោទថាជាមេក្លោង មិនត្រូវបានស៊ើបអង្កេត និងចាត់វិធានការតាមច្បាប់យ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។
រដ្ឋមន្ត្រីមហាផ្ទៃ លោក ស សុខា បានឲ្យដឹងកាលពីថ្ងៃទី៦ ខែកញ្ញាថា ការផ្អាកការភ្នាល់ហ្គេមអនឡាញនៅតាមកាស៊ីណូទូទាំងប្រទេស នឹងចាប់ផ្តើមពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦ គឺដើម្បីពង្រឹងបន្ថែមទៀតនូវវិធានការបង្ការ ទប់ស្កាត់អំពើឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា និងការចរាចរសាច់ប្រាក់គ្មានប្រភពច្បាស់លាស់។
លោក ស សុខា បន្ថែមទៀតថា ក្នុងអំឡុងពេលផ្អាកនេះ ក្រសួង និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធត្រូវរៀបចំ និងពង្រឹងក្របខណ្ឌគ្រប់គ្រងល្បែងប្រភេទនេះ រួមទាំងមូលដ្ឋានច្បាប់ លិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្ត ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឌីជីថល និងធនធានមនុស្សជំនាញ មុននឹងពិចារណាអនុញ្ញាតឱ្យដំណើរការឡើងវិញ។
លោក ស សុខា បានព្រមានថា កាស៊ីណូណាដែលល្មើសនឹងគោលការណ៍នេះ ចាប់ពីខែតុលាតទៅ អាចប្រឈមនឹងការដកអាជ្ញាប័ណ្ណ និងវិធានការតាមផ្លូវច្បាប់ផ្សេងទៀត។
លោក ស សុខា បន្ថែមទៀតថា ការស្រាវជ្រាវរបស់សមត្ថកិច្ចបានរកឃើញថា ការភ្នាល់អនឡាញដែលផ្សាយផ្ទាល់ចេញពីកាស៊ីណូ បានបង្កការលំបាកដល់អាជ្ញាធរក្នុងការត្រួតពិនិត្យ និងគ្រប់គ្រងចរាចរសាច់ប្រាក់ដែលមិនអាចបញ្ជាក់ប្រភពបាន។
តាមទិន្នន័យរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ចាប់ពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ អាជ្ញាធរកម្ពុជាបានជួយសង្គ្រោះ និងអនុវត្តនីតិវិធីធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍ជនបរទេសជាង២ម៉ឹននាក់ (២២,០០០) មកពី ៣៨សញ្ជាតិ។ ក្នុងរយៈពេលដូចគ្នា សមត្ថកិច្ចបានកសាង និងបញ្ជូនសំណុំរឿងចំនួន ៤០៨ករណីទៅតុលាការ ពាក់ព័ន្ធនឹងជនត្រូវចោទជាង ៣ពាន់នាក់ (៣,៤៧៧នាក់) មកពី ២៩សញ្ជាតិ។
ក្រសួងក៏បានឱ្យដឹងថា សមត្ថកិច្ចបានចុះស្រាវជ្រាវ និងត្រួតពិនិត្យទីតាំងសង្ស័យចំនួន ៧៩៣ទីតាំង ហើយបានចុះបង្ក្រាបជាក់ស្តែង ៦២៤ទីតាំង និងរំលាយមណ្ឌលឆបោកចំនួន ៨៦ទីតាំង។ ក្នុងប្រតិបត្តិការទាំងនេះ សមត្ថកិច្ចបានឃាត់ខ្លួនមុខសញ្ញាសង្ស័យជិត ៣០,០០០នាក់ មកពី ៣៩សញ្ជាតិ។ កាស៊ីណូចំនួន ២៧ ក៏ត្រូវបានចាត់វិធានការ ដោយអាជ្ញាប័ណ្ណកាស៊ីណូចំនួន ១៨ ត្រូវបានដក និង ៩ទៀតត្រូវបានព្យួរ នេះបើតាមក្រសួងមហាផ្ទៃ។
ទាក់ទងទៅនឹងបទល្មើសឆបោកអនឡាញនេះ អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ Amnesty International បានចេញផ្សាយរបាយការណ៍របស់ខ្លួន កាលពីខែមិថុនា ដោយអះអាងថា ការបង្ក្រាបបទល្មើសឆបោកអនឡាញនៅកម្ពុជាបានបរាជ័យ និងខ្វះតម្លាភាពនៃនីតីវិធីចុះបង្ក្រាប ដោយសារទីតាំងដែលអាជ្ញាធរកម្ពុជាចុះបង្ក្រាបមានចំនួនតិចតួច បើធៀបនឹងទីតាំងធ្វើប្រតិបត្តិការជាក់ស្តែង និងថា អាជ្ញាធរក៏មិនបានខ្វល់ខ្វាយពីកិច្ចការពារជនរងគ្រោះ និងការជួញដូរមនុស្សឡើយ។
Amnesty International បន្ថែមថា អាជ្ញាធរកម្ពុជាមិនបានបង្ហាញព័ត៌មានលម្អិតអ្វីឡើយទាក់ទងទៅនឹងការស៊ើបអង្កេតទីតាំងបទល្មើស ខណៈមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ដែលរត់គេចខ្លួនពីការបង្ក្រាបកំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាសុខភាព គ្មានប្រាក់កាក់ គ្មានកន្លែងស្នាក់នៅត្រឹមត្រូវ និងខ្លះបានបាត់លិខិតឆ្លងដែន៕
