យោធាថៃបានហាមពលរដ្ឋខ្មែរនៅឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ភ្ជួរដីដើម្បីអាស្រ័យផលដោយភាគីថៃអះអាងថា ទីតាំងនេះ គឺស្ថិតក្នុងទឹកដីថៃ។ ចំណែកភាគីកម្ពុជាអះអាងថា តំបន់នេះគឺជាទីតាំងប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាអាស្រ័យផលជាយូរណាស់មកហើយ និងជាទីតាំងដែលកម្ពុជាបន្តកាន់កាប់ ក្រោយមានបទឈប់បាញ់បន្ទាន់រវាងកម្ពុជា និងថៃមកម្ល៉េះ។
ជម្លោះព្រំដែនគោករវាងកម្ពុជា និងថៃ កាន់តែរីកធំ និងស្មុគស្មាញទោះបីជាមានបទឈប់បាញ់ ដោយសារយោធាថៃបានបន្តច្បិចយកទឹកដីកម្ពុជាតាមបណ្ដោយព្រំដែនតាមគ្រប់មធ្យោបាយ បន្ទាប់ពីធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានទាំងកម្រោលចំនួនពីរលើក។
កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែឧសភា ទាហានឈុតខ្មៅថៃបានហាមឃាត់ត្រាក់ទ័ររបស់ពលរដ្ឋខ្មែរដែលកំពុងភ្ជួរដីស្រែមួយកន្លែង ស្ថិតក្នុងភូមិសិលាខ្មែរ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដោយទាហានថៃបានអះអាងថា តំបន់នេះគឺស្ថិតក្នុងបូរណភាពទឹកដីថៃ។
នៅក្នុងហេតុការណ៍នេះ ក្រុមឈុតខ្មៅថៃបានជជែកតវ៉ាគ្នាជាមួយទាហានខ្មែរ ដោយទាហានថៃបានទាញឧបករណ៍ចាប់ទីតាំងផែនទី មកបង្ហាញទាហានខ្មែរ និងអះអាងថា តំបន់ដែលពលរដ្ឋខ្មែរកំពុងតែភ្ជួរដីនេះ គឺបានចូលក្នុងទឹកដីថៃហួសពីទីតាំងដែលកម្ពុជាទាមទារស្របតាមផែនទីខ្នាត ១/២០០.០០០ ទៅទៀត។
ជាការឆ្លើយតប ទាហានខ្មែរបានឯកភាពបញ្ឈប់សកម្មភាពភ្ជួរដីបណ្ដោះអាសន្ន ប៉ុន្តែបានបដិសេធលើការអះអាងរបស់ទាហានថៃ និងបានអះអាងថា តំបន់នេះគឺជាទីតាំងប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាអាស្រ័យផលអស់រយៈពេលរាប់សិបឆ្នាំមកហើយ។ ទាហានខ្មែរបានបន្តថា ភាគីកម្ពុជានឹងមិនអាចធ្វើទៅតាមការទាមទាររបស់ភាគីថៃនោះឡើយ ដោយកម្ពុជានឹងរាយការណ៍រឿងនេះទៅកាន់ថ្នាក់លើដើម្បីដោះស្រាយតាមរយៈគណៈកម្មាធិការជំនាញ។
ទីតាំងជម្លោះថ្មីដែលកម្ពុជា និងថៃបានទាមទារនេះ ស្ថិតនៅចន្លោះបង្គោលព្រំដែនលេខ ៤៨ និង៤៩ ក្នុងភូមិសាស្ត្រភូមិសិលាខ្មែរ ដែលជាប់នឹងភូមិអាងសិលា ស្រុកគោកសូង ខេត្តស្រះកែវ របស់ប្រទេសថៃ។
ក្រសួងការពារជាតិបានចេញសេចក្ដីប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែឧសភា ដោយអះអាងថា តំបន់នេះជាទីតាំងដែរប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរបានរស់នៅ និងបង្កបង្កើនផលជាយូរណាស់មកហើយ និងជាទីតាំងដែលកម្ពុជាបន្តកាន់កាប់ ក្រោយបទឈប់បាញ់បន្ទាន់រវាងកម្ពុជា និងថៃបានចូលជាធរមានមកម្ល៉េះ ដោយមានការពិនិត្យលើការគោរព និងការអនុវត្តវិធានការទាំងអស់ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសរួមក្រោយបទឈប់បាញ់ចូលជាធរមានផងដែរ។
ក្រសួងការពារជាតិបានបញ្ជាក់ថា ការងារវាស់វែង និងខណ្ឌសីមាលើដីជាក់ស្ដែងជាសមត្ថកិច្ចដាច់មុខរបស់គណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក (JBC)។ ក្នុងន័យនេះ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធគ្រប់ប្រភេទ រួមទាំងយោធា និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន គ្មានសមត្ថកិច្ចទៅចង្អុលបង្ហាញខ្សែព្រំដែននៅលើដីជាក់ស្ដែងនោះទេ។ ចំណែកការងារផ្ទៀងផ្ទាត់ និងបញ្ជាក់ខ្សែព្រំដែនអន្តរជាតិនៃប្រទេសទាំងពីរនៅលើដីជាក់ស្ដែងវិញ ក្រសួងការពារជាតិបញ្ជាក់ថា គឺជាសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រុមវាស់វែងចម្រុះ (JSTs) ដែលស្ថិតនៅក្រោមរចនាសម្ព័ន្ធរបស់គណៈកម្មការ JBC នៃភាគីទាំងពីរ។
ក៏ប៉ុន្តែកងទ័ពភូមិភាគទី១ របស់ថៃ បានចេញលិខិតតវ៉ានៅថ្ងៃដដែលនោះ ដោយចោទកម្ពុជាថាបានរំលោភលើអនុស្សរណៈ នៃការយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០០ ឬ MOU43 ស្ដីពីការកំណត់អំពីគោលការណ៍រួម និងយន្តការនៃការវាស់វែង និងខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក ដោយពលរដ្ឋខ្មែរបានចូលមកអាស្រ័យផលក្នុងតំបន់ដែលភាគីទាំងពីរបានទាមទារ។
ទោះជាបែបនេះក្ដី ប្រមុខដឹកនាំស្ថាប័នអធិបតេយ្យជាតិព្រំដែន និងអន្តោប្រវេសន៍ នៃរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ ២៣តុលា លោក អ៊ុំ សំអាន ចោទប្រកាន់ថា គឺភាគីថៃទៅវិញទេដែលតែងតែរំលោភលើ MOU43 តាមរយៈសកម្មភាពរាយបន្លាលួស តម្រៀបទូកុងតឺន័រ និងជីកប្រឡាយ រំលោភចូលទឹកដីកម្ពុជានៅតាមតំបន់ព្រំដែន ក្រោយបទឈប់បាញ់ចូលជាធរមាន។ លោកបន្តថា ភាគីថៃតែងតែប្រើប្រាស់អំណាចយោធាដើម្បីបកស្រាយច្បាប់តាមអំពើចិត្ត និងដាក់សម្ពាធលើកម្ពុជា។
លោក អ៊ុំ សំអាន៖ «បង្គោលព្រំដែនលេខ៤៨ និង៤៩នេះ កន្លងមកមានបញ្ហាដែរ ដោយសារប្រជាពលរដ្ឋអះអាងថា បង្គោលព្រំដែននេះមិនស្ថិតនៅក្នុងទីតាំងចាស់នោះទេ គឺថៃបានរំកិលចូលដីយើង ឥឡូវគឺថាបានចូលឈ្លានពានទឹកដីយើងបន្ថែមទៀត»។
ពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះនេះដែរ អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងគោកថៃ លោក វីនថៃ ស៊ូវារី (Winthai Suvari) បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ នៅថ្ងៃនេះ ដោយអះអាងថា តំបន់ជម្លោះស្ថិតក្នុងភូមិសិលាខ្មែរ ដែលថៃហៅថាភូមិអាងសិលា នេះនៅមិនទាន់ច្បាស់លាស់អំពីភាពជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិនៅឡើយទេ ដូច្នេះភាគីថៃបានស្នើផ្អាកសកម្មភាពគ្រប់បែបយ៉ាងនៅក្នុងតំបន់នេះក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន។
យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ ខណៈភាគីថៃបានហាមមិនឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរភ្ជួរដីអាស្រ័យផលនៅភូមិសិលាខ្មែរនោះ នៅឯភូមិជោគជ័យ ឯណេះវិញ យោធាថៃបានដឹកនាំក្រុមពលរដ្ឋថៃចុះវាស់វែង និងចែកដីនៅតំបន់ភូមិជោគជ័យ ក្នុងទីតាំងដែលយោធាថៃឈ្លានពានបានពីពលរដ្ឋខ្មែរ ខណៈពេលកន្លងមក យោធាថៃបានកាត់ឆ្វៀលដីជាច្រើនហិកតារ និងជាច្រើនដង ចែកទៅឱ្យពលរដ្ឋថៃ៕
