មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ ២៣ តុលា អះអាងថា ប្រសិនបើតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) បើកការស៊ើបអង្កេតតាមសំណើរបស់ខ្លួន លើមេដឹកនាំនិងមេយោធាថៃដែលបញ្ជាឱ្យលើកទ័ពឈ្លានពានកម្ពុជា នោះអ្នកទាំងនេះអាចប្រឈមការចោទប្រកាន់ពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ និងអាចត្រូវបានចាប់ខ្លួនផងដែរ។
ប្រមុខដឹកនាំស្ថាប័នអធិបតេយ្យជាតិព្រំដែន និងអន្តោប្រវេសន៍ នៃរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ ២៣តុលា លោក អ៊ុំ សំអាន បានប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរីថា ប្រសិនបើតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) បើកការស៊ើបអង្កេតតាមសំណើរបស់រដ្ឋាភិបាល២៣តុលា មេដឹកនាំថៃ និងមេយោធាថៃ អាចប្រឈមការចោទប្រកាន់ពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិចំនួន៣ប្រភេទរួមមាន ឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ ឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាម និងឧក្រិដ្ឋកម្មឈ្លានពាន។
លោក អ៊ុំ សំអាន អះអាងថា ការចោទប្រកាន់នោះ ដោយសារតែភាគីថៃបានទម្លាក់គ្រាប់បែកមកលើទីតាំងស៊ីវិលរបស់កម្ពុជា ដូចជាលំនៅឋានរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ សាលារៀន និងមន្ទីរពេទ្យ ដែលបណ្ដាលឱ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរស្លាប់ជាង ៣០ នាក់ រងរបួសជិត ១០០ នាក់ និងបង្កឱ្យមានប្រជាពលរដ្ឋភៀសខ្លួនរហូតដល់ទៅជាង ៦០ ម៉ឺននាក់។ ក្រៅពីនោះ យោធាថៃក៏បានប្រើប្រាស់គ្រាប់បែកចង្កោម ឧស្ម័នពុល ដែលជាអាវុធត្រូវបានហាមឃាត់ដោយច្បាប់អន្តរជាតិ និងអនុសញ្ញាអន្តរជាតិផងដែរ។
ប្រមុខដឹកនាំស្ថាប័នអធិបតេយ្យជាតិព្រំដែន អះអាងថា ថៃក៏បានទម្លាក់គ្រាប់ និងផ្លោងចូលទៅក្នុងទីតាំងបោកប្រាស់តាមអនឡាញ ដែលមានជនស៊ីវិលនៅទីនោះ ធ្វើឱ្យស្លាប់ជនស៊ីវិល មានទាំងខ្មែរ និងបរទេស ដែលនេះជាបទឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងនឹងមនុស្សជាតិ និងបទឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមផងដែរ។
លោក អ៊ុំ សំអាន៖ «រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនហ៊ានប្ដឹងប្រទេសថៃទៅកាន់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) ហ្នឹង ខ្ញុំយល់ថា ដោយសារតែខ្លាចថៃខឹងទៅ ថៃអាចនឹងធ្វើសង្គ្រាមលើកទី៣ទៅ ទម្លាក់ត្រកូលហ៊ុនពីអំណាច។ អញ្ចឹង ប៉ះពាល់ទៅដល់ការកាន់អំណាចតពូជរបស់ត្រកូលហ៊ុន ទើបមិនហ៊ានប្ដឹងប្រទេសថៃទៅកាន់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC)»។
លោក អ៊ុំ សំអាន អះអាងថា បើគិតពីច្បាប់អន្តរជាតិ ភាគីកម្ពុជា ក៏ប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងនឹងមនុស្សជាតិដែរ ដោយសារតែ មិនបានជម្លៀសជនស៊ីវិលចេញពីទីតាំងបោកប្រាស់តាមអនឡាញ ទោះបីជាដឹងថា ថៃត្រូវវាយប្រហារ និងបានព្រមានជាមុនក៏ដោយ ដែលលោកយល់ថានេះអាចជាចំណុចខ្សោយរបស់រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនហ៊ានប្ដឹងថៃទៅកាន់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC)។
ការអះអាងនេះបន្ទាប់ពី រដ្ឋអាជ្ញានៃតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) បានកោះហៅតំណាងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ២៣តុលានិងមេធាវីអន្តរជាតិអោយទៅជួបនៅចុងខែសីហាឆ្នាំ២០២៦ នៅទីស្នាក់ការតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) នៅទីក្រុងឡាអេ ប្រទេសហូឡង់អំពីបណ្តឹងរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ២៣តុលា ដែលបានប្តឹងមេដឹកនាំថៃនិងមេដឹកនាំយោធាថៃទៅ ICC ស្ដីពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមដែលយោធាថៃបានទម្លាក់គ្រាប់បែកលើជនរងគ្រោះខ្មែរ ផ្ទះសម្បែង ប្រាសាទខ្មែរនិងសាលារៀន ជាដើម។
កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈកន្លងទៅ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ២៣ តុលា សម្រេចដាក់បណ្តឹងជាផ្លូវការទៅតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ(ICC) ដើម្បីទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលថៃ និងរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ទទួលខុសត្រូវលើឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមនាពេលកន្លងមក។ ការដាក់បណ្តឹងទៅតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិកាលនោះ ធ្វើឡើងតាមរយៈមេធាវីអន្តរជាតិ។រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ២៣តុលា បញ្ជាក់ថា ចំពោះរដ្ឋាភិបាល និងកងទ័ពថៃ ត្រូវទទួលខុសត្រូវលើបទឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាម ដែលប្រព្រឹត្តដោយកងទ័ពថៃ ដូចជាការវាយប្រហារលើគោលដៅជនស៊ីវិល និងទៅលើគោលដៅយោធាដែលបង្កការខូចខាតដល់ជនស៊ីវិលច្រើនលើសលប់។ បន្ថែមពីនេះ កងទ័ពថៃ ត្រូវទទួលខុសត្រូវលើការប្រើប្រាស់អាវុធធន់ធ្ងន់ គ្រាប់បែកចង្កោម និងអាវុធគីមី ដែលបំពានអនុសញ្ញាអន្តរជាតិ ហើយបានបង្កមហន្តរាយធ្ងន់ធ្ងរដល់ជីវិត និងសុខភាពរបស់កងទ័ពកម្ពុជា និងជនស៊ីវិល រួមទាំងកុមារផង បំផ្លាញផ្ទះសម្បែងពលរដ្ឋ អាគារសាធារណ: សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ និងប្រាសាទបុរាណខ្មែរដូចជាប្រាសាទព្រះវិហារ និងប្រាសាទតាក្របីជាដើម។
ថ្លែងនៅក្នុងពិធីបិទសមាជរដ្ឋសភា និងព្រឹទ្ធសភា កាលពីខែមិថុនា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានប្រកាសជាថ្មីពីការព្យាយាមសម្របសម្រួល ដោះស្រាយវិវាទទ្វេភាគីជាមួយថៃ លើបញ្ហាព្រំដែន តែបើមិនឯកភាពគ្នា លោកថា កម្ពុជា នឹងប្តឹងជាឯកតោភាគី ទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ICJ។
អ្នកឃ្លាំមើលសង្គមមួយចំនួន លើកឡើងថា ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាជឿថា អំពើដែលអាចចាត់ទុកជាឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ ហើយមានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់ ការមិនស្វែងរកយន្តការច្បាប់អន្តរជាតិ អាចធ្វើឱ្យមានការចោទសួរអំពី ការអនុវត្តមិនត្រឹមត្រូវរបស់រដ្ឋាភិបាល។ ពួកគេយល់ថា ការបញ្ជូនសំណុំរឿងទៅស្ថាប័នអន្តរជាតិ អាចជាវិធីមួយដើម្បីស្វែងរកការទទួលខុសត្រូវតាមផ្លូវច្បាប់។
ទោះជាយ៉ាងណា ការបាត់បង់ទឹកដីខ្មែរ រូបភាពខ្លោចផ្សារ ការព្រាត់ប្រាសសាច់ញាតិ និងការបាត់បង់ជីវិតកងទ័ព និងប្រជាជនខ្មែរដោយសារតែសង្គ្រាមវាយប្រហារឈ្លានពានរបស់ថៃនេះរដ្ឋាភិបាលត្រកូល ហ៊ុន មិនបានរៀបចំពាក្យបណ្ដឹងឱ្យភាគីថៃទទួលខុសត្រូវតាមយន្តការអន្តរជាតិជាពិសេសតាមរយៈតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ និងតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិឡើយ។ ក្រុមមន្ត្រីបក្សប្រឆាំងជឿជាក់ថា ការព្រងើយកន្តើយរបស់រដ្ឋាភិបាលត្រកូល ហ៊ុន មិនប្ដឹងភាគីថៃទាមទារទឹកដីតាមយន្តការអន្តរជាតិនោះ ទីតាំងទឹកដីកម្ពុជាដែលយោធាថៃកំពុងឈរជើងនឹងត្រូវបានបាត់បង់ជារៀងរហូតដែលបន្សល់ការឈឺចាប់សម្រាប់ប្រជាជនខ្មែរ ហើយរដ្ឋាភិបាលក្រុមគ្រួសារ លោក ហ៊ុន សែន នឹងជាប់ឈ្មោះ ជនជាតិក្បត់ជាតិតជំនាន់៕
