សាលាដំបូងខេត្តកំពង់ចាមបានផ្តន្ទាទោសសកម្មជនគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ ឱ្យ ជាប់ពន្ធនាគារ ១៥ ខែ ក្រោមបទ «ញុះញង់» ពាក់ព័ន្ធនឹងការបញ្ចេញមតិ រឿង បញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។ សង្គមស៊ីវិល និងគណបក្សឆន្ទៈខ្មែ ទទូចឱ្យតុលាការ ទម្លាក់បទចោទ ហើយដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយ និង អ្នកទោសមនសិការទាំងអស់ ដើម្បីបញ្ចៀសសម្ពាធកាន់តែខ្លាំង ពីសហគមន៍អន្តរជាតិនៅមុនការបោះឆ្នោត។
សកម្មជនគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ លោក ជិន សេងឃាង គ្រោងនឹងឈរឈ្មោះ ជា បេក្ខជនរបស់គណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សា ឃុំ/សង្កាត់ ឆ្នាំ២០២៧ ដែលនឹងខិតជិតមកដល់។ ប៉ុន្តែ សកម្មជនរូបនេះ ត្រូវបានចៅក្រមសាលាដំបូងខេត្តកំពង់ចាម ផ្តន្ទាទោសកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា ឱ្យជាប់ ពន្ធនាគារ១៥ ខែពីបទ «ញុះញង់បង្កឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម»។
បច្ចុប្បន្នលោក ជិន សេងឃាង ជាប់ឃុំ នៅពន្ធនាគារខេត្តកំពង់ចាម។ លោក ជិន សេងឃាង ត្រូវបានកម្លាំងអាជ្ញាធរខេត្តកំពង់ចាម ចាប់ខ្លួន កាលពីចុង ខែឧសភា នៅផ្ទះរបស់លោក ក្នុងឃុំត្រពាំងព្រះ ស្រុកព្រៃឈរ បន្ទាប់ពីលោក បានបញ្ចេញមតិរិះគន់អ្នកដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលគ្រួសារត្រកូលហ៊ុន នៅលើទំព័រហ្វេស ប៊ុករបស់គណបក្សកាន់អំណាច ជុំវិញបញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។
អត្ថបទខ្លីរបស់អង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ ចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី២៩ ខែតុលា ឱ្យដឹងថា សកម្មជនគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ លោក ជិន សេងឃាង ធ្លាប់ត្រូវបានរដ្ឋបាលឃុំត្រពាំងព្រះ កោះហៅឲ្យទៅជួបពីរដងរួចហើយ ដោយសារតែលោកសកម្ម ក្នុងការលើកឡើងនូវមតិរិះគន់រដ្ឋាភិបាល។ បន្ថែមលើនេះ លោកបានបដិសេធសំណើរបស់ភ្នាក់ងារគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលបញ្ចុះបញ្ចូលលោកឱ្យចុះចូលគណបក្សកាន់អំណាចនេះ។
នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ (LICADHO) លោក អំ សំអាត ប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី២៩ ខែតុលា ថា ការបន្តផ្ដន្ទាទោសសកម្មជនបក្សក្រៅរដ្ឋាភិបាល មិនមែនជាស្ថានភាពល្អ សម្រាប់បរិយាកាសនយោបាយនៅកម្ពុជានោះទេ ជាពិសេស នៅមុនការបោះឆ្នោត។ លោកថា អង្គការសិទ្ធិមនុស្សជាតិ និង សហគមន៍អន្តរជាតិ រួមទាំង អង្គការសហប្រជាជាតិ កំពុងព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង អំពីផលប៉ះពាល់ដល់ការអនុវត្តសិទ្ធិមូលដ្ឋានរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរ និង ការធ្លាក់ចុះសេរីភាពសារព័ត៌មាន ជាពិសេស ការរួមតូចនៃសេរីភាពប្រកួតប្រជែងនយោបាយ។
«អង្គការជាតិ អង្គការអន្តរជាតិ ក៏ដូចជាអង្គការសហប្រជាជាតិ បានទទូចស្នើសុំថា ឱ្យកម្ពុជាបើកលំហនយោបាយ លំហសេរីភាពជាមូលដ្ឋានរបស់ពលរដ្ឋ លំហសារព័ត៌មានជាដើម ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាឱ្យបរិយាកាស បោះឆ្នោតក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់ ឆ្នាំ២០២៧ និងការបោះឆ្នោតជាតិនៅឆ្នាំ២០២៨ មានបរិយាកាសល្អ ប្រព្រឹត្តទៅដោយសេរី ត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌។ អ៊ីចឹង ការបន្កចាប់ខ្លួន ការផ្ដន្ទាទោសទៅលើសកម្មជនបក្សប្រឆាំងបន្តបន្ទាប់ គឺធ្វើឱ្យមានការរិះគន់ថា លំហសេរីភាពនយោបាយមានការធ្លាក់ចុះ»។
លោក អំ សំអាត
កាលពីចុងខែ កក្កដា អ្នករាយការណ៍ពិសេស ទទួលបន្ទុកផ្នែកសិទ្ធិមនុស្ស របស់ អង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំកម្ពុជា លោក ថម អេនឌ្រូ (Tom Andraws) បានដាស់តឿន លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ឱ្យដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយ និងអ្នក ទោសមនសិការ ជាង ១០០ នាក់ ខណៈការបោះឆ្នោតក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់ ឆ្នាំ២០២៧និងការបោះឆ្នោតជាតិឆ្នាំ២០២៨ ខិតជិតមកដល់។
ជុំវិញរឿងនេះ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ លោក គង់ មុនីកា ប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី នៅថ្ងៃទី២៩ ខែតុលា ថា បញ្ហាជាតិជាទូទៅ និងរឿងព្រំដែន សុទ្ធតែជាកង្វល់របស់ពលរដ្ឋ។ លោកថា ការបញ្ចេញមតិរបស់ពលរដ្ឋ មិនគួរចាត់ទុកជាទង្វើញុះញង់ ឬ អំពើក្បត់ជាតិនោះទេ ពីព្រោះប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ គឺជាម្ចាស់ជោគវាសនាប្រទេសជាតិ ស្របតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។
លោក គង់ មុនីកា យល់ឃើញថា រដ្ឋាភិបាលមិនគួរណា បង្ហាញប្រតិកម្មរសើបពេក ក្នុងការឆ្លើយតបនឹងរាល់ការបញ្ចេញមតិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលខ្វល់ខ្វាយរឿងទឹកដីជាតិឡើយ ហើយគួរដោះស្រាយតាមវិធីយោគយល់ និងផ្សះផ្សាផ្ទៃក្នុងជាតិ។
«បរិយាកាសនៅមុនការបោះឆ្នោត អំឡុងពេលបោះឆ្នោត និងក្រោយការបោះឆ្នោត នឹងមានការវាយតម្លៃថា តើការបោះឆ្នោតហ្នឹង វាសេរី ត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌ កម្រិតណា? ដូច្នេះហើយការរឹតត្បិត ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញទៅ ដល់សកម្មជននយោបាយ ក៏ដូចជាអ្នកនយោបាយមុនការបោះឆ្នោតនេះ គឺបង្ហាញការរួមតូច នៃលំហប្រជាធិបតេយ្យ និងសេរីភាពនៃការធ្វើសកម្មភាពនយោបាយ ស្របតាមច្បាប់ជាធរមានហើយ។ យើងក៏ទទូចឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាល ពិនិត្យមើល ឡើងវិញ អំពីការអនុវត្តនូវសិទ្ធិសេរីភាពផ្នែកនយោបាយ ដែលត្រូវបានធានា ដោយរដ្ឋធម្មនុញ្ញប្រទេសកម្ពុជាហ្នឹង»។
លោកគង់ មុនីកា
គណបក្សកម្លាំងជាតិ គណបក្សភ្លើងទៀន និងគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ គឺជាគណបក្សប្រឆាំង ដែលរងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ និងមានសកម្មជន រហូតដល់អ្នកនយោបាយជាន់ខ្ពស់ រងការប្ដឹងផ្ដល់ទៅតុលាការ និងជាប់ពន្ធនាគារច្រើនជាងគេ បន្ទាប់ពីការរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧។
អ្នកឃ្លាំមើលលើកឡើងថា ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញរបស់បក្សកាន់អំណាចមកលើពលរដ្ឋ និងអ្នកនយោបាយបក្សប្រឆាំង នឹងមិនធ្វើកម្ពុជាមានស្ថិរភាពនយោបាយយូរអង្វែង និងផ្តល់ផលចំណេញដល់ប្រទេសជាតិនោះឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាអាចរឹតតែធ្វើឱ្យ ពលរដ្ឋខ្មែរកាន់តែច្រើនចេញមុខយុត្តិធម៌សង្គមដែលពលរដ្ឋកំពុងរងការគាបសង្កត់៕
