

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា ច្រានចោលសម្ភីរបស់ប្រធានចារកម្មថៃ ដែលចោទមកលើកម្ពុជាថាត្រៀមសម្រាប់ការផ្ទុះអាវុធលើកទី៣ ថា ជារឿងមិនត្រឹមត្រូវ និងគ្មានមូលដ្ឋាន។ កម្ពុជាគ្មានបំណងផ្ទុះអាវុធជាលើកទី៣ជាមួយថៃ ដោយអនុវត្តតាមបទបញ្ជារបស់រដ្ឋាភិបាល និងកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពរវាងកម្ពុជា និងថៃ ក្នុងការរក្សាសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងសន្តិសុខតាមបណ្តោយព្រំដែន។
អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា អ្នកស្រី ម៉ាលី សុជាតា ប្រកាសច្រានចោល ការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃនៅថ្ងៃទី២៤ មីនា ដែលបានដកស្រង់សម្តីរបស់ប្រធានចារកម្មថៃ ដែលចោទមកលើកម្ពុជាថាត្រៀមសម្រាប់ការផ្ទុះអាវុធលើកទី៣ គឺជារឿងមិនត្រឹមត្រូវ និងជាការអះអាងដោយគ្មានមូលដ្ឋាន។
អ្នកស្រី ម៉ាលី សុជាតា បន្ថែមថា កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ ប្រកាន់ខ្ជាប់យ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់នូវការគោរពសេចក្តីប្រកាសរួមនៃកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី៣ នៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅកម្ពុជា-ថៃ(GBC) នៅថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្ដីពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពរវាងកម្ពុជា និងថៃ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ និងកិច្ចព្រមព្រៀងពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត ព្រមទាំងអនុវត្តតាមបទបញ្ជារបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការរក្សាសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងសន្តិសុខតាមបណ្តោយព្រំដែន។
នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ សារព័ត៌មានថៃ Khaosod English បានចុះផ្សាយ ដោយដកស្រង់សម្ដីប្រធានចារកម្មកងទ័ពថៃ លោក ធីរ៉ាណាន់ ណាន់ថាខ្វាង (Thiranan Nuntakhwang) ថា ការផ្ទុះអាវុធជុំទី៣ ជាមួយកម្ពុជាអាចនឹងកើតមានឡើង ដោយលោកបានលើកឡើងអំពីការទិញអាវុធទ្រង់ទ្រាយធំពីអឺរ៉ុបខាងកើតរបស់កម្ពុជា និងជំរុញឲ្យមានការតាមដានយ៉ាងដិតដល់ក្នុងរយៈពេលពី៤ ទៅ ៥ខែទៀតនៅក្រោយរដូវវស្សា។
លោកបានបញ្ជាក់ថា ស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ននៅតាមបណ្តោយព្រំដែនថៃ-កម្ពុជា ហាក់ដូចជាកំពុងងាកចេញពីការប្រឈមមុខដាក់គ្នាខាងយោធាដោយផ្ទាល់ ដោយភាគីកម្ពុជាបែរមកផ្តោតកាន់តែខ្លាំងលើយុទ្ធសាស្ត្រផ្លូវច្បាប់ ក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិ និងការព្យាយាមកៀរគរសម្ពាធជាសកលមកលើប្រទេសថៃវិញ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោកបានកត់សម្គាល់ថា ការវិវឌ្ឍទាំងនេះត្រូវបានគ្របដណ្ដប់ដោយសារភាពតានតឹងជាសកលកាន់តែធំ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងសហរដ្ឋអាមេរិក អ៊ីស្រាអែល និងអ៊ីរ៉ង់។
ជុំវិញរឿងនេះ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត បានប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរីកន្លងមកថា ករណីផ្ទុះអាវុធនៅតាមតំបន់ព្រំដែននេះ អាចនឹងក្លាយជារងើកភ្លើងដុតបញ្ឆេះឱ្យមានសង្គ្រាមធំកើតឡើង ខណៈភាគីថៃ ដែលមានកម្លាំងយោធាធំជាងកម្ពុជា។ លោកជំរុញឱ្យមេដឹកនាំកម្ពុជាប្រញាប់ប្រើប្រាស់យន្តការច្បាប់អន្តរជាតិ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឈ្លានពានរបស់យោធាថៃ ដែលជាវិធីអាចជៀសវាងពីការផ្ទុះសង្គ្រាមសាជាថ្មី។
លោក ម៉ែន ណាត៖ «យើងរម្លឹកឡើងវិញថា មេដឹកនាំកម្ពុជាខ្សោយ មិនទាន់ហ៊ានតដៃជាមួយថៃវិញ បន្ទាប់ពីមានសង្គ្រាមជាមួយថៃចំនួនពីរលើកហ្នឹង។ ហើយយន្តការការទូតហ្នឹង ក៏ខ្សោយនៅឡើយដែរ មិនទាន់បានទាក់ទាញទំនុកចិត្តពីអន្តរជាតិ។ ដើម្បីបញ្ចៀសអំពីហិង្សា គឺត្រូវតែរៀបចំឯកសារប្ដឹងថៃ ឱ្យបានដាច់ស្រេច ទៅតុលាការអន្តរជាតិទាំងពីរ ទាំង ICC និងICJ»។
ទាក់ទងទៅនឹងបញ្ហា្នេះ ប្រធានគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា លោក កែវ រ៉េមី បានសរសេរនៅលើបណ្តាញសង្គមរបស់លោកថា ថៃគ្មានគម្រោងធ្វើសង្គ្រាមជាមួយខ្មែរជាលើកទី៣ នោះទេ។ លោកក៏ធ្លាប់បានអះអាងតាំងតែពីដំបូងមកម្ល៉េះ មុនពេលការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិរបស់ថៃ ថាគ្មានរលកទី៣នោះទេ។ អ្វីដែលមេទាហានថៃប្រតិកម្មតាមសារព័ត៌មានថៃ គឺគ្រាន់តែជាការស្ទាបស្ទង់ចង់ដឹងប្រតិកម្មពីកម្ពុជាតែប៉ុណ្ណោះ។ នេះជាសង្គ្រាមចិត្តសាស្ត្រមួយ ដោយគ្រាន់តែបោះដុំថ្មមួយដុំទៅក្នុងទឹកបឹងចង់ឃើញរលកតែប៉ុណ្ណោះ។
ជុំវិញជម្លោះព្រំដែនខ្មែរ-ថៃ កាសែតអាមេរិក The New York Editorial បានចុះផ្សាយអត្ថបទស៊ើបអង្កេតមួយថា ថៃបានបំពានច្បាប់អន្តរជាតិ ប្រើប្រាស់កម្លាំងទ័ពជ្រុលហួសហេតុ មិនសមមាត្រនឹងកម្លាំងកម្ពុជា ហើយថៃបានប្រើប្រាស់សព្វាវុធធុនធ្ងន់ជាច្រើន ដូចជាយន្តហោះចម្បាំង F-16 ដើម្បីវាយប្រហារមកលើកម្ពុជា។ ភាគីថៃ បានប្រើប្រាស់អាវុធខុសច្បាប់ ដូចជាគ្រាប់បែកចង្កោម វាយប្រហារកម្ពុជា រហូតធ្វើឲ្យក្មេងប្រុសម្នាក់ អាយុ១០ឆ្នាំ នៅខេត្តព្រះវិហារបាត់បង់ជីវិត។ ថៃបើកការវាយប្រហារទៅលើកម្ពុជា បន្ទាប់ពីមានករណីទាហានថៃ តែម្នាក់ប៉ុណ្ណោះដែលបានរងរបួសដោយសារជាន់មីន។
សារព័ត៌មាន The New York Editorial ថែមទាំងគូសបញ្ជាក់ទៀតថា យោធាថៃ បានប្រើវិធីរំខានចិត្តសាស្ត្រ ដោយការចាក់សំឡេងទ្រហោរយំដូចខ្មោចមកបន្លាចកុមារកម្ពុជា ដែលរស់នៅក្នុងភូមិជាប់តំបន់ជម្លោះជាមួយថៃ។ លើសពីនេះ ថៃបានប្រើប្រាស់ជម្លោះព្រំដែនខ្មែរ និងថៃ មកកេងចំណេញនយោបាយ នៅក្នុងការបោះឆ្នោតជាតិថៃ កាលពីដើមខែកុម្ភៈ។
ចាប់តាំងពីមានបទឈប់បាញ់ដែលបានចូលជាធរមាន កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥មក កងទ័ពថៃនៅតែបន្តចូលមករាយបន្លាលួស ដាក់ទូរកុងតឺន័រ ទន្ទ្រានយកទឹកដីខ្មែរជារៀងរាល់ថ្ងៃដែលធ្វើឱ្យទឹកដីខ្មែរថៃដណ្តើមកាន់កាប់បានកើនឡើងរហូតដល់៤៥ទីតាំង។ រីឯរដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនបានប្រើកម្លាំងទប់ស្កាត់ទៅនឹងការបន្តឈ្លានពានទឹកដីពីសំណាក់ភាគីថៃនោះទេ ក្រៅតែពីអង្គុយធ្វើការថ្កោលទោសថៃ។
យ៉ាងណាក៏ដោយ គណបក្សប្រឆាំង បានរកឃើញថា ក្នុងសង្គ្រាម២១ថ្ងៃកន្លងទៅ គឺកម្ពុជា បានបាត់បង់ទឹកដីរហូតដល់ជាង ៤៥ទីតាំង ដែលបណ្តាលឱ្យប្រជាជនខ្មែរជាង ១១ម៉ឺននាក់ បាត់បង់ដីធ្លី ទ្រព្យសម្បត្តិ និងផ្ទះសម្បែង ជាច្រើនកន្លែង៕









