សង្គមស៊ីវិល ព្រមទាំងសហជីពជាតិនិងអន្តរជាតិអំពាវនាវឲ្យរដ្ឋាភិបាល ពង្រឹងឲ្យបានតឹងរ៉ឹង នូវការអនុវត្តច្បាប់និងបទបញ្ជា ពាក់ព័ន្ធនឹងការដឹកជញ្ជូនកម្មករ ដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពកម្មករនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ លើសពីនេះ ពួកគេក៏ជំរុញឲ្យនិយោជក និងសមាគមនិយោជក ប្រតិបត្តិកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួន ក្នុងការដោះស្រាយហានិភ័យជាប្រព័ន្ធ។
អង្គការសង្គមស៊ីវិល និង សហព័ន្ធសហជីពចម្រុះជាតិ និងអន្តរជាតិ ប្រមាណ៥០ សម្ដែងការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង លើគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ដ៏រន្ធត់ ដែលសម្លាប់កម្មករច្រើននាក់ នៅលើដងផ្លូវ ក្នុងពេលថ្មីៗនេះ និង បានអំពាវនាវឲ្យអាជ្ញាធរកម្ពុជា និងភាគីពាក់ព័ន្ធ ចាត់វិធានការបន្ទាន់ ដើម្បីធ្វើកំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនសម្រាប់កម្មករ ឱ្យមានសុវត្ថិភាព និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។
ការអំពាវនាវនេះ បន្ទាប់ពីកម្មករកាត់ដេរ ១៤នាក់ស្លាប់ និង រងរបួសចំនួន ៧៩នាក់ ដោយសារគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ដ៏រន្ធត់ នៅក្នុងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង និងខេត្តស្វាយរៀង នៅថ្ងៃទី២៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦។ អ្នករងគ្រោះ ភាគច្រើនជាស្ត្រី។ ហេតុការណ៍ដ៏អាក្រក់ទាំងនេះ មិនមែនជាទម្រង់ដាច់ដោយឡែកឡើយ ប៉ុន្តែជាភស្តុតាងនៃបញ្ហាដែលកើតមានទ្បើងជាបន្តបន្ទាប់ និងប្រកបដោយគ្រោះថ្នាក់ ក្នុងការដឹកជញ្ជូនកម្មករ និងការការពារសុវត្ថិភាពកម្មករ នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ នេះបើតាមការសង្កេតរបស់សង្គមស៊ីវិល។
សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់សង្គមស៊ីវិលកត់សម្គាល់ថា ទិន្នន័យផ្លូវការ បានបង្ហាញពីភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃគ្រោះថ្នាក់ដែលកើតមានទ្បើងនេះ ដោយនៅខេត្តកំពង់ឆ្នាំង តែមួយមានកម្មករសរុប ៥៣នាក់រងផលប៉ះពាល់ ក្នុងនោះមានអ្នកស្លាប់ ៩នាក់ និងរងរបួស ៤៤នាក់។ ចំណែកឯ នៅខេត្តស្វាយរៀង មានកម្មករ ៤០នាក់បានរងផលប៉ះពាល់ រួមមាន អ្នកស្លាប់ ៥នាក់ និងរងរបួស ៣៥នាក់។
សហជីព និង សង្គមស៊ីវិលលើកឡើងថា រៀងរាល់ថ្ងៃ កម្មករជាច្រើនពាន់នាក់ ត្រូវធ្វើដំណើរទៅមកពីគេហដ្ឋាន ទៅបំពេញការងារនៅតាមបណ្ដារោងចក្រនានា ដោយប្រើយានយន្តដែលមានមនុស្សកកកុញ និងគ្មានលក្ខណៈសម្បត្តិ សម្រាប់ដឹកជញ្ជូនអ្នកដំណើរ។ កម្មករត្រូវបង្ខំឲ្យឈរ ឬអង្គុយក្នុងស្ថានភាពមិនមានសុវត្ថិភាព ដោយគ្មានខ្សែក្រវ៉ាត់សុវត្ថិភាព ឬឧបករណ៍ការពារជាមូលដ្ឋានណាមួយ ដែលធ្វើឱ្យពួកគេប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យកម្រិតខ្ពស់ នៅពេលមានគ្រោះថ្នាក់ កើតឡើង។
សហជីព និងសង្គមស៊ីវិល ទទូចឲ្យរដ្ឋាភិបាល ធ្វើកំណែទម្រង់ជាប្រព័ន្ធជាបន្ទាន់ និងជាចាំបាច់ នៅពេលនេះ ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពដឹកជញ្ជូនកម្មករ ។ បន្ថែមលើនេះ រដ្ឋាភិបាលត្រូវផ្តល់ សេវាព្យាបាល និងសំណង ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ដល់កម្មកររងគ្រោះ ទាំងក្នុងលក្ខខណ្ឌបន្ទាន់ និងតាមប្រព័ន្ធបេទ្បាជាតិសន្តិសុខសង្គម ប.ស.ស។
សហជីព និងសង្គមស៊ីវិល ក៏បានអំពាវនាវឲ្យហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់យានយន្តមិនមានសុវត្ថិភាព ។ ពួកគេទាមទារឲ្យកំណត់ស្តង់ដារសុវត្ថិភាពច្បាស់លាស់ និង ធានាការត្រួតពិនិត្យជាប្រចាំ និងការទទួលខុសត្រូវ។ លើសពីនេះ រដ្ឋាភិបាល ត្រូវជំរុញការវិនិយោគសាធារណៈបន្ថែមលើប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនសុវត្ថិភាព ដែលអាចដំណើរការបានល្អ និងមានតម្លៃសមរម្យ សម្រាប់កម្មករនៅទូទាំងប្រទេស។
សហជីព និងសង្គមស៊ីវិល លើកឡើងដែរថា និយោជក និងសមាគមនិយោជក ត្រូវទទួលស្គាល់កាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួន ក្នុងការដោះស្រាយហានិភ័យជាប្រព័ន្ធនៅក្នុងខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់។ ម្ចាស់ម៉ាកយីហោត្រូវផ្តល់ការគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងការប្ដេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ ដើម្បីធានាថា រោងចក្រត្រូវវិនិយោគលើការដឹកជញ្ជូនសុវត្ថិភាព និងធានាថា សុវត្ថិភាពកម្មករ ទាំងក្នុងនិងក្រៅកន្លែងការងារ គឺជាស្តង់ដារដែលមិនអាចបដិសេធបាន។
អ្នកគ្រប់គ្រង កម្មវិធីការងារ នៃមជ្ឈមណ្ឌលសម្ព័ន្ធភាពការងារ និងសិទ្ធិមនុស្ស ហៅកាត់ថា សង់ត្រាល់ លោក ឃុន ថារ៉ូ មានប្រសាសន៍ថា ប្រព័ន្ធនៃការដឹកជញ្ជូនកម្មករបច្ចុប្បន្ននេះ មិនទាន់មានគុណភាព និងស្តង់ដារគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បី ធានាសុវត្តិភាព និងមិនមែនជាជម្រើសល្អ សម្រាប់កម្មករទេ។ លោកបន្តថា រដ្ឋាភិបាល ត្រូវមានគំនិតផ្ដួចផ្ដើម ដើម្បីធ្វើកំណែទម្រង់ និងផ្លាស់ប្ដូរស្ថានភាពមធ្យោបាយរបស់កម្មករនិយោជិក ដោយមានការចូលរួមពីភាគីពាក់ព័ន្ធ ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ អ្នកបញ្ជាទិញ និងវិស័យឯកជន។
លោក ឃុន ថារ៉ូ៖ «កម្មករនិយោជិកភាគច្រើន គឺគាត់លើកឡើងអំពីកង្វល់ បញ្ហា ក្ដីបារម្ភពីសុវត្តិភាពរបស់ពួកគាត់ នៅក្នុងការធ្វើដំណើរពីផ្ទះទៅកន្លែងធ្វើការ ពីកន្លែងធ្វើការទៅផ្ទះ។ អ៊ីចឹង ដើម្បីកំណែទម្រង់មួយផ្នែក វាមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ នៅឡើយទេ សំខាន់ពាក់ព័ន្ធទៅស្ថានភាពកត្កាសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្មករនិយោជិក ដើម្បីឲ្យគាត់អាច មានលទ្ធភាពនៅក្នុងការចំណាយទៅលើអ្នកផ្ដល់សេវា ហើយពេលនោះ គាត់អាចទាមទារទៅនឹងលក្ខខណ្ឌសេវាមួយដែលប្រសើរ សម្រាប់ ពួកគាត់»។
លើសពីនេះ លោក ឃុន ថារ៉ូ ថា អង្គការសង្គមស៊ីវិល សហព័ន្ធសហជីព និង សមាគមនានា គ្រោងនឹងជំរុញករណីនេះ ទៅក្រុមក្រុមហ៊ុនបញ្ជាទិញ ចំពោះ ស្ថានភាពកម្មករ ដែលបាត់បង់ជីវិត ដោយសារ គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ដ៏រន្ធត់ នៅខេត្តកំពង់ឆ្នាំង និងខេត្តស្វាយរៀង។ លោក ថា ការជំរុញនេះ គឺដើម្បីឲ្យក្រុមហ៊ុនបញ្ជាទិញ ពិចារណាផ្ដល់សំណងជូនកម្មករ ដែលនេះជាទំនួលខុសត្រូវផ្នែកសង្គម ក្នុងការលើកកម្ពស់សុខភាព និងសុវត្ថិភាពរបស់កម្មករ។
អនុប្រធានសហព័ន្ធសហជីពប្រជាធិបតេយ្យកម្មករកាត់ដេរកម្ពុជា(ស៊ីខៅឌូ) លោក អាត់ ធន់ គាំទ្រការស្នើរបស់អង្គការ សមាគម និង សហជីព ដែលធ្វើការលើវិស័យការងារ ទាំងនៅក្នុងប្រទេស និងនៅក្នុងតំបន់។ លោកប្រាប់ទូរទស្សន៍ អាស៊ីសេរីនៅថ្ងៃទី៩ ខែមិថុនា ថា ប្រសិន បើរដ្ឋាភិបាល មិនចាត់វិធានការ បន្ទាន់ទេ ករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍លើកម្មករនឹងអាចបន្តកើតមាននៅពេលក្រោយទៀត។
លោក អាត់ ធន់៖ «ស្នើឲ្យរាជរដ្ឋាភិបាលចាត់វិធានការជាបន្ទាន់ ព្រោះធម្មតារឿង អស់នេះវាធំ វាធំអ៊ីចឹងទាល់តែរដ្ឋអន្តរាគមន៍ឬ ក៏រដ្ឋចាត់វិធានការ ខ្ញុំគិតថា បានវា មានប្រសិទ្ធភាពលឿន ហើយបើសិនជាមិនមានអន្តរាគមន៍ទេ ខ្ញុំគិតថា ការងារ នឹងវាយឺត ហើយវាអាចនឹងបង្កឲ្យមានបញ្ហាអីលើកក្រោយៗទៀត វាបង្កផល លំបាក សម្រាប់កម្មករហ្នឹង និងប្រជាពលរដ្ឋយើងទេ»។
ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី ពុំអាចទាក់ទងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាល វិជ្ជាជីវៈ លោក ស៊ុន មេសា ដើម្បីឆ្លើយតបជុំវិញរឿងនេះបានទេ នៅថ្ងៃទី៩ ខែមិថុនា ដោយហៅទូរស័ព្ទចូលតែ គ្មានអ្នកទទួល។
សហជីព និង សង្គមស៊ីវិល អះអាងថា ពួកគេត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ក្នុងការចូលរួមសហការ ស្ថាបនាជាមួយគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីជួយកម្មករកាត់ដេរទាំងអស់នៅ កម្ពុជា ឲ្យមានលក្ខខណ្ឌការងារ និងការធ្វើដំណើរដែលមានសុវត្ថិភាព និង មានសេចក្តីថ្លៃថ្នូរក្នុងនាមជាមនុស្ស។
សហជីព និង សង្គមស៊ីវិលលើកឡើងថា សុវត្ថិភាពកម្មករ ត្រូវតែពង្រីកលើស ពីច្រកចូលរបស់រោងចក្រ គឺត្រូវធានាថា មិនមានកម្មករណាម្នាក់ ត្រូវប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យ ឬគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិតឡើយ ដើម្បីពួកគាត់អាចរកចំណូល ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារ និងការរស់នៅដោយសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ៕
