អ្នកឃ្លាំមើលយល់ថា រដ្ឋាភិបាលគួរផ្ដោតលើការអប់រំផ្លូវចិត្ត និងបណ្ដុះស្មារតីស្នេហាជាតិដល់ក្រុមក្មេងទំនើង ជាជាងបញ្ជូនពួកគេទៅឃុំខ្លួន និងធ្វើការលុតដំដោយកម្លាំងពលកម្មនៅតំបន់ព្រំដែន។ មន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សក៏បារម្ភថា ការបញ្ជូនអ្នកទោសក្មេងទំនើងទៅតំបន់ដាច់ស្រយាលនេះ នឹងធ្វើឱ្យពួកគេកាន់តែរងសម្ពាធផ្លូវចិត្ត និងការផ្ដាច់ទំនាក់ទំនងពីក្រុមគ្រួសារ ដោយសារសាច់ញាតិមួយចំនួនគ្មានលទ្ធភាពទៅសួរសុខទុក្ខ។
ចំណាត់ការរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលផ្ទេរអ្នកទោសជាក្មេងទំនើងជិត ៨០០នាក់ទៅឃុំខ្លួន និងបង្ខំឲ្យធ្វើការនៅតាមតំបន់ព្រំដែន កំពុងរងការរិះគន់ថា ខ្វះការគិតគូរស៊ីជម្រៅ និងអាចធ្វើឱ្យជនជាប់ឃុំប្រឈមការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។
អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿនប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរីនៅថ្ងៃទី២២ ខែឧសភាថា ចំណាត់ការអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារផ្ទេរអ្នកទោសក្មេងទំនើងទៅឃុំខ្លួន និងធ្វើការងារនៅតំបន់ជាយដែននេះទំនងធ្វើឡើងដើម្បីតែផ្គាប់ចិត្តមេកើយ និងអនុវត្តយ៉ាងប្រញាប់ប្រញាល់ដោយមិនបានសិក្សាឱ្យបានល្អិតល្អន់នៅឡើយ។ លោកយល់ថា ការផ្ដល់ការអប់រំផ្លូវចិត្តតាមបែបព្រះពុទ្ធសាសនា និងការរួមចំណែករបស់រដ្ឋាភិបាល ដើម្បីបណ្ដុះផ្នត់គំនិតស្នេហាជាតិបញ្ជ្រាបឱ្យក្រុមក្មេងទំនើងចេះគិតគូរស៊ីជម្រៅពីជោគវាសនារបស់ជាតិ គឺជាកត្តាសំខាន់ ជាជាងការបញ្ជូនពួកគេដោយឱ្យធ្វើការងារលុតដំប្រើកម្លាំងពលកម្មដោយបង្ខំ។
លោក ប៉ោ មករា បន្ថែមថា អ្នកទោសក្មេងទំនើងមិនមែនជាបន្ទុកសង្គមឡើយ ប៉ុន្តែជាជនរងគ្រោះពីសង្គមដែលញាំញីដោយអំពើអបាយមុខ រួមទាំងបញ្ហាជីវភាពគ្រួសារ និងកត្តាវិស័យអប់រំគ្មានប្រសិទ្ធភាពបណ្ដុះបណ្ដាលធនធានមនុស្សជាដើម។
លោក ប៉ោ មករា៖ «អ៊ីចឹងសំខាន់ គឺពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការផ្ដល់គំនិត ផ្ដល់នូវការគិតស៊ីជម្រៅទៅដល់ពួកគាត់ក្នុងការស្រឡាញ់ខ្លួនឯង ក្នុងការស្រឡាញ់ជាតិ ក្នុងការថែរក្សាគ្រួសារ សង្គមជាតិរបស់គាត់។ ព្រោះយើងដឹងហើយថា ពួកគាត់ក៏ជាក្រុមមនុស្សដែលរងគ្រោះពីលទ្ធផលរបស់សង្គម ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាគ្រឿងញៀន ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងបញ្ហាគ្រឿងស្រវឹង សុទ្ធសឹងតែជាបញ្ហាដែលអូសទាញពួកគាត់ឱ្យចូលទៅក្នុងល្បែងភ្លើតភ្លើន។ បញ្ហាដែលធំហ្នឹងគឺវាពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រឿងញៀនដែលកំពុងតែអុកឡុក កំពុងតែញាំញីនៅក្នុងសង្គមកម្ពុជានៅមូលដ្ឋានហ្នឹង សំខាន់មែនទែន ធ្វើឱ្យយុវជន ធ្វើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនហ្នឹង បោះបង់ការសិក្សា បោះបង់ការស្រឡាញ់អនាគតរបស់ខ្លួនឯង បោះបង់ចោលគ្រួសារ ដោយសារតែបញ្ហាគ្រឿងញៀន»។
ប្រតិកម្មនេះកើតឡើងបន្ទាប់ពីអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារនៃក្រសួងមហាផ្ទៃកាលពីថ្ងៃទី២១ ខែមេសា ប្រកាសថា ក្រុមអ្នកទោសជា «ក្មេងទំនើង» ដែលជាយុវជនសរុបចំនួនជិត ៨រយនាក់ (៧៩០នាក់) នៅតាមមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំកែប្រែ និងពន្ធនាគាររាជធានី-ខេត្ត នឹងត្រូវបញ្ជូនទៅកាន់ពន្ធនាគារខេត្តពោធិ៍សាត់ និងពន្ធនាគារខេត្តឧត្តរមានជ័យ។ ចំណាត់ការរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារនេះធ្វើឡើងតាមការណែនាំរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ស សុខា។
អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារបញ្ជាក់ថា ការផ្ទេរទណ្ឌិតក្មេងទំនើងនេះ គឺក្នុងគោលបំណង ដើម្បីបង្កើនការអប់រំកែប្រែស្ដារនីតិសម្បទាតាមរយៈការចូលរួមកម្មវិធីបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ ដើម្បីកសាងសមត្ថភាពជំនាន់ផ្ទាល់ខ្លួនផង និងដើម្បីបម្រើបុព្វហេតុជាតិ រួមទាំងការស្រលាញ់ជាតិមាតុភូមិផង។ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារបន្ថែមថា កម្មវិធីបណ្ដុះបណ្ដាលនោះ រួមមានជំនាញកសិកម្មដូចជា ការដាំដុះបន្លែបង្ការ ការចិញ្ចឹមសត្វ និងជំនាញសំណង់ ដូចជាការចាក់គម្របលេណដ្ឋាន និងសំណងបេតុងផ្សេងៗ ដើម្បីគាំទ្រដល់កងកម្លាំងជួរមុខដែលកំពុងឈរជើងការពារអធិបតេយ្យជាតិ។
ទាក់ទងនឹងរឿងនេះ មន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សព្រួយបារម្ភថា ការបញ្ជូនក្មេងទំនើងទៅកាន់ពន្ធនាគារ និងបម្រើការងារតាមព្រំដែននេះ អាចរំលោភសិទ្ធិជនជាប់ឃុំ តាមរយៈការប្រើប្រាស់កម្លាំងពលកម្មដោយបង្ខំ និងហួសហេតុព្រមទាំងការធ្វើទារុណកម្មផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្តរបស់ពួកគេ ប្រសិនបើអ្នកអនុវត្តច្បាប់មិនគោរពតាមច្បាប់ស្ដីពីការងារ។
នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ (LICADHO) លោក អំ សំអាត លើកឡើងថា ការបញ្ជូនទណ្ឌិតដែលគេហៅថា ជាក្មេងទំនើងទៅឃុំខ្លួនផង និងបង្ខំធ្វើការនៅតាមព្រំដែនផង គឺជាវិធានការថ្មីដែលផ្ទុយពីគោលការណ៍អនុវត្តទោសការងារសហគមន៍ និងអាចបង្កក្ដីបារម្ភចំពោះការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស។ លោកពន្យល់ថា គោលការណ៍អនុវត្តទោសការងារសហគមន៍ អ្នកមានទោសអតិបរមាចាប់ពី ៣ឆ្នាំចុះក្រោមត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យរស់នៅក្រៅឃុំ ប៉ុន្តែត្រូវធ្វើការងារចន្លោះពី ៣០ ទៅ ២០០ ម៉ោង ដើម្បីផលប្រយោជន៍សាធារណៈដោយគ្មានប្រាក់កម្រៃ រីឯការប្រើកម្លាំងពលកម្មក៏ត្រូវអនុវត្តស្របតាមច្បាប់ការងារផងដែរ។
លោក អំ សំអាត៖ «ការផ្ទេរ ពួកគេទៅកាន់ពន្ធនាគារនៅខេត្តជាប់ព្រំប្រទល់ហ្នឹង ក៏ត្រូវតែមានការជូនដំណឹងទៅក្រុមគ្រួសារគេឱ្យបានដឹង ហើយបើសិនជា ឱ្យអនុវត្តទោសការងារសហគមន៍ ក៏ត្រូវប្រាប់ក្រុមគ្រួសារគេឱ្យបានដឹងដែរ ព្រោះវាទាក់ទងជាមួយនឹងការសួរសុខទុក្ខ សម្ពន្ធភាពរវាងគ្រួសារ និងជនជាប់ឃុំ។ កាលណាតែបញ្ជូនទៅឆ្ងាយពីផ្ទះសម្បែង សាច់ញាតិដែលរស់នៅ ឪពុកម្ដាយរស់នៅ ដូចជានៅឧត្តរមានជ័យ ឬក៏ពោធិ៍សាត់មជ្ឈមណ្ឌល ម៤ ហ្នឹង វាឆ្ងាយអ៊ីចឹងទៅ វាធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងរវាងសាច់ញាតិជាមួយគាត់ហ្នឹងអាចនឹងឃ្លាតឆ្ងាយ ដោយសារតែអ្នកខ្លះជីវភាពក្រីក្រ គាត់គ្មានលទ្ធភាពក្នុងការធ្វើដំណើរ សួរសុខទុក្ខកូនអ៊ីចឹងទៅ»។
ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរីមិនអាចទាក់ទងអ្នកនាំពាក្យរងក្រសួងមហាផ្ទៃលោក ទូច សុឃៈ ដើម្បីអត្ថាធិប្បាយជុំវិញរឿងនេះបានទេនៅថ្ងៃទី២២ ខែឧសភា។
លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត និងលោក ស សុខា គឺជាមេគំនិតក្នុងការបញ្ជូនអ្នកទោសក្មេងទំនើងទៅឃុំខ្លួន និងបម្រើការងារនៅតាមព្រំដែន ខណៈអាជ្ញាធរនៃរដ្ឋាភិបាលត្រកូល ហ៊ុន អសមត្ថភាពដោះស្រាយបញ្ហាក្មេងទំនើងដែលកំពុងកើនឡើងនៅរាជធានីភ្នំពេញ និងតាមបណ្ដាខេត្ត។
អ្នកឃ្លាំមើល និងមន្ត្រីបក្សប្រឆាំងរិះគន់ថា កំណើនក្មេងទំនើងក្នុងសង្គម គឺបណ្ដាលមកពីការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលត្រកូល «ហ៊ុន» ជាពិសេសគឺលោក ហ៊ុន សែន ដែលជាមេដឹកនាំមានចរិតទំនើង ធ្វើឱ្យសីលធម៌សង្គមជាតិធ្លាក់ចុះនិងបណ្ដោយឱ្យអំពើអបាយមុខដូចជា គ្រឿងញៀន គ្រឿងស្រវឹង ល្បែងស៊ីសង និងឧក្រិដ្ឋកម្មរីករាលដាលពាសពេញប្រទេស។ ពួកគាត់ថា បញ្ហាទាំងនេះបានក្លាយជាអន្ទាក់បំផ្លាញអនាគតយុវជន ជាពិសេសអ្នកដែលខ្វះឱកាសទទួលបានការអប់រំពេញលេញ៕
