អនុព័ន្ធយោធាចិនបានអះអាងជាថ្មីប្រាប់យោធាថៃថា ប្រទេសចិនមិនបានផ្ដល់អាវុធជួយដល់កម្ពុជា ហើយនឹងមិនឱ្យកម្ពុជាប្រើប្រាស់អាវុធដែលផលិតដោយចិន ដើម្បីប្រឆាំងនឹងប្រទេសថៃ នៅតាមបណ្ដោយព្រំដែននោះឡើយ។ អ្នកឃ្លាំមើលលើកឡើងថា ចិនកំពុងយកបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងថៃ ដើម្បីស្វែងរកប្រយោជន៍ផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច។
នៅថ្ងៃទី៦ ខែសីហា នេះ នាយកដ្ឋានព័ត៌មានរបស់កងទ័ពជើងគោកថៃ បានប្រកាសពីលទ្ធផលនៃកិច្ចពិភាក្សាគ្នារវាងអនុព័ន្ធយោធាចិន ជាមួយយោធាថៃ ដោយផ្ដោតសំខាន់លើទំនាក់ទំនងយោធារវាងកងទ័ពនៃប្រទេសទាំងពីរ ជាពិសេសការផ្គត់ផ្គង់រថក្រោះ នាវាល្បាត និងសម្ភារៈយោធាជាលក្ខណៈទ្រង់ទ្រាយធំពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាលចិនទៅឱ្យកម្ពុជា។
នៅក្នុងជំនួបនេះ អនុព័ន្ធយោធានៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិនប្រចាំប្រទេសថៃ លោក ចាង លីនហុង (Zhang Linhong) បានបង្ហាញអំពីក្ដីបារម្ភចំពោះវិវាទព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងថៃ ដែលបង្កទៅជាបញ្ហាអសន្តិសុខក្នុងតំបន់។ ក្នុងនោះ លោកបានជំរុញឱ្យប្រទេសទាំងពីរដែលនៅជាប់របងជាមួយគ្នា បើកការចរចាដោយសន្តិវិធី ដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះ។
ឆ្លៀតក្នុងឱកាសថ្លែងសារបែបពិធីការនេះ អនុព័ន្ធយោធាចិន បានអះអាងទៅកាន់យោធាថៃថា ថៃ និងចិន គឺជាមិត្តយូរអង្វែង ហើយចិនតែងតែបង្ហាញពីតម្លាភាព និងភាពស្មោះត្រង់ជាមួយថៃ ជាពិសេសក្នុងជម្លោះព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងថៃ។ ក្នុងនោះចិនបានអះអាងថា ប្រទេសចិនមិនបានផ្ដល់អាវុធជួយដល់កម្ពុជា ហើយនឹងមិនឱ្យកម្ពុជាប្រើប្រាស់អាវុធដែលផលិតដោយចិន ដើម្បីប្រឆាំងនឹងប្រទេសថៃនោះឡើយ ហើយអាវុធដែលកម្ពុជាទទួលបានពីចិនក្នុងរយៈពេលកន្លងទៅនេះ គឺជាកិច្ចព្រមព្រៀងចាស់ដែលចិន និងកម្ពុជាបានឯកភាពគ្នា។
ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី មិនអាចទាក់ទងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ អ្នកស្រី ម៉ាលី សុជាតា ដើម្បីសុំការបកស្រាយជុំវិញរឿងនេះបានទេ នៅថ្ងៃទី៦ ខែសីហា។
សព្វថ្ងៃនេះ នៅក្នុងវិស័យការពារជាតិរបស់ថៃ មានសព្វាវុធ និងសម្ភារៈយោធាចំនួនតិចតួចប៉ុណ្ណោះ ដែលជាផលិតផលរបស់ចិន។ ក្នុងនោះទ័ពជើងគោក ទ័ពអាកាស និងទ័ពជើងទឹករបស់ថៃ បានប្រើប្រាស់សព្វាវុធរាប់ចាប់ពីកាំភ្លើងរហូតដល់យានចម្បាំង យន្តហោះចម្បាំង នាវាល្បាត និងវានាពិឃាដ គឺភាគច្រើនផលិតនៅអាមេរិក(USA) អឺរ៉ុប(Europe) ជប៉ុន(Japan) កូរ៉េខាងត្បូង(South Korea) និងផលិតក្នុងស្រុកថៃខ្លួនឯង។
ចំណែកនៅក្នុងប្រព័ន្ធការពារជាតិរបស់កម្ពុជាវិញ ភាគច្រើនប្រើប្រាស់អាវុធ និងសម្ភារៈយោធាដែលជាផលិតផលរបស់ចិន ខ្លះទៀតជាផលិតផលរបស់រុស្សី(R0ssia) អតីតប្រទេសឆេកូស្លូវ៉ាគី(Czechoslovakia) និងមួយចំនួនទៀតផលិតតាំងពីសម័យសហភាពសូវៀត(Soviet)។
ជុំវិញរឿងនេះ ប្រមុខដឹកនាំស្ថាប័នអធិបតេយ្យជាតិព្រំដែន និងអន្តោប្រវេសន៍ នៃរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ ២៣ តុលា លោក អ៊ុំ សំអាន យល់ឃើញថា សកម្មភាពរបស់ចិន គឺជាការឆ្លៀតឱកាសកេងចំណេញផលប្រយោជន៍នយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច នៅក្នុងជម្លោះព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងថៃ។ លោកបន្តថា ចិនដែលជាមិត្តដែកថែបរបស់មេដឹកនាំកម្ពុជា ភាពពិតគឺជាមិត្តហុតទឹកសម្លឹងកាក ដោយសារកន្លងមក ចិនធ្លាប់បានសន្យាការពារអធិបតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជា ក៏ប៉ុន្តែក្នុងអំឡុងកម្ពុជាត្រូវប្រទេសថៃឈ្លានពាន ចិនបែរជាហាមឃាត់មិនឱ្យកម្ពុជាប្រើប្រាស់អាវុធដែលកម្ពុជាបានទិញពីចិនទៅវិញ ដែលកត្តានេះ បានធ្វើឱ្យកម្ពុជា កាន់តែចាញ់ប្រៀបថៃ ក្នុងវិស័យការពារជាតិ។
លោក អ៊ុំ សំអាន៖ «មើលអាមេរិកមើល៍ អត់មានហាមឃាត់ថៃ ដែលប្រើប្រាស់យន្តហោះ F-16 ទម្លាក់គ្រាប់មកលើប្រទេសកម្ពុជាផងហ្នឹង? ហើយដែលកម្ពុជាទិញអាវុធមកពីចិនហើយហ្នឹង មិនអាចប្រើប្រាស់ដើម្បីការពារទឹកដី មិនអាចប្រើប្រាស់ដើម្បីប្រកាសស្វែងរកការពារនៅពេលដែលថៃឈ្លានពាន ទិញអាវុធមកធ្វើអី? អត់ប្រយោជន៍ទេ! ទិញមកទុកតែឱ្យល្អមើល! ទុកលម្អហ្នឹង»។
ទាហានខ្មែរបានអះអាងប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី ក្នុងលក្ខខណ្ឌមិនបញ្ចេញអត្តសញ្ញាណថា នៅក្នុងអំឡុងផ្ទុះសង្គ្រាមតាមព្រំដែនជាមួយថៃ កម្ពុជាបានប្រើប្រាស់កាំជ្រួចហ្វូង BM -21 ដែលផលិតនៅសម័យសហភាពសូវៀត ធ្វើជាអាវុធធុនធ្ងន់ចម្បង សម្រាប់ច្បាំងជាមួយទាហានថៃ ហើយអ្នកដែលគ្រប់គ្រង និងបញ្ជាអាវុធទាំងនេះ គឺកងអង្គរក្ស BHQ ដែលជាអង្គភាពត្រូវបានបង្កើតឡើងសម្រាប់ការពារគ្រួសារមេដឹកនាំ។ លោកបញ្ជាក់ថា នៅក្នុងសមរភូមិជាង២០ថ្ងៃនោះ គេមិនបានឃើញមេបញ្ជាការបញ្ចេញសំណាញ់មេឃ ឬកាំជ្រួចហ្វូងប្រភេទ PHL-03 ដែលជាអាវុធសំខាន់ ដែលកម្ពុជាបានទិញពីប្រទេសចិននោះឡើយ។
ទាហានខ្មែរដដែល អះអាងថា អតុល្យភាពផ្នែកសព្វាវុធនៅលើសមរភូមិនេះ បានធ្វើឱ្យកងទ័ពខ្មែរបាត់បង់ឱកាសវាយបក និងការពារ ដែលបណ្ដាលឱ្យកងទ័ពខ្មែរយ៉ាងតិចជាង ១៤០នាក់បានពលី និងបាត់ខ្លួន ដោយសារខ្ទេចរាងកាយ ខណៈទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រទ័ព ប្រាសាទបុរាណ និងទឹកដីតាមព្រំដែនជាច្រើនកន្លែង ក៏ត្រូវបានយោធាថៃវាយដណ្តើមកាន់កាប់។ លោកលើកឡើងថា ការហាមឃាត់របស់ចិនមិនឱ្យកម្ពុជាប្រើអាវុធដើម្បីតតាំងជាមួយថៃ នឹងធ្វើឱ្យកម្ពុជាក្លាយជាប្រទេសកន្តឿវិស័យយោធា បន្ថែមពីលើប្រព័ន្ធការពារជាតិ ដែលមានភាពក្រិនស្រាប់ ព្រោះអាវុធ និងសម្ភារៈដែលទាហានខ្មែរប្រើភាគច្រើន គឺផលិតនៅក្នុងប្រទេសចិន។
ងាកមករឿងទំនាក់ទំនងរវាងយោធាចិន និងថៃវិញ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរបស់កងទ័ពរំដោះប្រជាជនចិន បានចុះផ្សាយ ដោយយោងតាមអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិចិន (MND) ថា យោធាចិន និងថៃ នឹងធ្វើសមយុទ្ធកងទ័ពអាកាសរួមគ្នា (Falcon Strike 2026) នៅប្រទេសថៃ ក្នុងខែសីហា នេះ។
អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពចិនបានបញ្ជាក់ថា ភាគីចិននឹងបញ្ជូនយន្តហោះ និងអង្គភាពជាច្រើនប្រភេទ រួមមានកងកម្លាំងការពារដែនអាកាស ដែលមានមូលដ្ឋានលើដីគោកចូលរួមផងដែរ។ ភាគីទាំងពីរនឹងហ្វឹកហាត់លើប្រធានបទនានា រួមទាំងការការពារដែនអាកាសរួមគ្នា និងជំនួយមនុស្សធម៌ និងជំនួយសង្គ្រោះគ្រោះមហន្តរាយ ក្នុងបំណងពង្រឹងមិត្តភាពប្រពៃណី និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាក់ស្ដែងរវាងចិន-ថៃ៕
