

អ្នកឃ្លាំមើលបារម្ភថា ការបោះពុម្ពក្រដាសប្រាក់ថ្មីញឹកញាប់ អាចជាសញ្ញាណមិនល្អដែលអាចប៉ះពាល់ដល់អតិផរណាទំនិញកាន់តែខ្លាំង និងសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះ ខណៈពេលប្រទេសកំពុងញាំញីដោយបំណុល និងភាពមិនប្រក្រតីនៃការដឹកនាំក្នុងប្រទេស។ ការលើកឡើងនេះ គឺស្របពេលដែលរដ្ឋាភិបាលសម្រេចអនុញ្ញាតឱ្យធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាចេញផ្សាយក្រដាសប្រាក់គំរូថ្មី ប្រភេទ ៥០.០០០ រៀល និង ១០០.០០០រៀល ឱ្យចរាចរទន្ទឹមគ្នានឹងក្រដាសប្រាក់គំរូចាស់។
អ្នកឃ្លាំមើលលើកឡើងថា ការបោះពុម្ពលុយច្រើនពេក អាចប៉ះពាល់ដល់តម្លៃលុយ ឬលុយហើម ប្រសិនបើធនាគារជាតិមិនអាចបង្ហាញគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុ និងតម្រូវការប្រើប្រាស់ឲ្យបានច្បាស់លាស់ ក្នុងការគ្រប់គ្រងការចរាចរសាច់ប្រាក់នៅលើទីផ្សារ។
ការលើកឡើងនេះ គឺក្រោយពេលប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានសម្រេចអនុញ្ញាតឱ្យធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ចេញផ្សាយធនប័ត្រគំរូថ្មី ប្រភេទ ៥០,០០០ រៀល និង ១០០,០០០ រៀល ដាក់ឱ្យចរាចរនៅទូទាំងប្រទេស ទន្ទឹមគ្នានឹងក្រដាសប្រាក់គំរូចាស់ដែលកំពុងចរាចរ ចាប់ពីថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦។
អ្នកតាមដានភូមិសាស្ត្រនយោបាយ លោក សេង វណ្ណលី ប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរីថា ការបោះពុម្ពក្រដាសប្រាក់ថ្មី ដើម្បីជំនួសក្រដាសប្រាក់ចាស់ ឬប្រាក់រហែក កែលម្អសុវត្ថិភាពប្រឆាំងប្រាក់ក្លែងក្លាយ និងការបន្ថែមបរិមាណប្រាក់ក្នុងសេដ្ឋកិច្ច ជារឿងដែលអាចធ្វើទៅបាន ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាល និងធនាគារជាតិត្រូវពន្យល់ឱ្យពលរដ្ឋដឹងអំពីបរិមាណតម្រូវការប្រាក់ឲ្យបានច្បាស់ថា ការបោះពុម្ពនោះសម្រាប់អ្វី ចំណាយប៉ុន្មាន និងមានការដកប្រាក់ចាស់ចេញជំនួសកម្រិតណាផងដែរ។ លោកបន្តថា បើរដ្ឋចេញប្រាក់ថ្មីញឹកញាប់ តែមិនពន្យល់ពីភាពចាំបាច់ និងចំណាយឱ្យច្បាស់ នោះពលរដ្ឋមានហេតុផលក្នុងការទាមទារតម្លាភាព។ លោកអះអាងថា ការបោះពុម្ពប្រាក់ថ្មីមិនអាចជំនួសការបង្កើតការងារ ការបង្កើនផលិតកម្ម និងការកែលម្អចំណូលពលរដ្ឋបានទេ។
លោក សេង វណ្ណលី៖ «ខ្ញុំគិតថា ធនាគារជាតិគួរប្រើពណ៌ដែលខុសគ្នាច្បាស់ លេខបង្ហាញតម្លៃធំងាយអាន ទំហំដែលអាចបែងចែកបាន និងសញ្ញាដែលអាចស្ទាបសម្គាល់។ អឺវិធីទាំងនេះមានប្រើនៅលើប្រាក់អឺរ៉ូ ដោយមានការពិគ្រោះជាមួយអ្នកមានអឺពិការភាពចក្ខុវិស័យផងដែរ។ អឺមុនបោះពុម្ពច្រើន គួរឱ្យមនុស្សចាស់ អឺអ្នកលក់ដូរ និងអ្នកភ្នែកខ្សោយ សាកល្បងសម្គាល់ជាមុនសិន។ អឺយើងមិនទាន់អាចសន្និដ្ឋានថា អ្នករចនាប្រាក់ថ្មីនេះខ្វះជំនាញទេ ប៉ុន្តែបើពលរដ្ឋច្រឡំច្រើន ហើយស្ថាប័នរដ្ឋនៅតែមិនកែលម្អ នោះបង្ហាញអំពីការមិនយកចិត្តទុកដាក់ពីបទពិសោធន៍អ្នកប្រើប្រាស់ជាគោល។ ពលរដ្ឋមិនគួរជាអ្នកទទួលការខាតបង់ ដោយសារតែចំណុចខ្វះខាតនៃការរចនារបស់ស្ថាប័នរដ្ឋនោះទេ បាទ។»
អគ្គបេឡាធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា លោក លី ស៊ីដេត ពន្យល់នៅថ្ងៃ២៥ ខែកញ្ញា ពីការចេញផ្សាយក្រដាសប្រាក់ទាំង២ប្រភេទនេះថា ការចេញផ្សាយក្រដាសប្រាក់ គំរូថ្មីទាំង២ប្រភេទនេះ គឺរក្សាការរចនា និងរូបភាពនៅដដែល ដោយបន្ថែមនូវចំណុចសុវត្ថិភាព និងសោភ័ណភាពឱ្យកាន់តែប្រសើរជាងមុនប៉ុណ្ណោះ។ លោកថា ហេតុផលចម្បងនៃការចេញផ្សាយក្រដាសប្រាក់ប្រភេទថ្មីនេះ គឺដោយសារក្រដាសប្រាក់ទាំង ២ ប្រភេទនេះ មានអាយុកាលលើសពី ១០ ឆ្នាំមកហើយ និងដើម្បីបង្កើនលក្ខណៈសុវត្ថិភាព និងសោភណ្ឌភាពនៅលើក្រដាសប្រាក់ ដើម្បីដើរឱ្យទាន់ការរីកចម្រើនផ្នែកបច្ចេកវិទ្យានាពេលបច្ចុប្បន្ន។
លោកអះអាងថា លក្ខណៈសុវត្ថិភាពសំខាន់ៗមួយចំនួនរបស់ក្រដាសប្រាក់៥ម៉ឺនរៀលថ្មី និង១០ម៉ឺនរៀលថ្មី មានដូចជា រូបព្រះរាជសង្ហាព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាត្រូវបានបោះពុម្ពលើបន្ទះហូឡូក្រាម ដើម្បីការពារការបកបន្ទះនេះយកទៅបិទនៅលើក្រដាសប្រាក់ប្រភេទផ្សេង លេខលុយទាំងជាលេខខ្មែរ និងជាលេខឡាតាំង ត្រូវបានរចនាដោយការបែងចែកពណ៌ដាច់គ្នាចំពោះការកាត់ខ្ទង់ពាន់ឲ្យមានភាពងាយស្រួលជាងមុន ពង្រីកទំហំលេខលុយជាអក្សរឡាតាំងឱ្យធំជាងមុន ដើម្បីឲ្យភ្ញៀវទេសចរបរទេសមានភាពងាយស្រួលស្គាល់ និងរូបផ្កាច័ន្ទដែលបោះពុម្ពដោយទឹកថ្នាំពិសេសលើក្រដាសប្រាក់ប្រភេទ ១០ ម៉ឺនរៀល ដែលពណ៌របស់វាមានការផ្លាស់ប្តូរពីពណ៌បៃតងទៅពណ៌ស្វាយខ្ចី នៅពេលដែលយើងលើកក្រដាសប្រាក់នេះផ្អៀងចុះឡើង និងចំណុចសុវត្ថិភាពជាច្រើនផ្សេងទៀតដែលអាចមើលឃើញបានដោយប្រើឧបករណ៍បច្ចេកទេស។
ទោះមានការពន្យល់របស់ធនាគារជាតិក្តី ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាល និងធនាគារនេះ មិនបានបញ្ចាក់ឲ្យបានច្បាស់ពីចំនួននៃតម្រូវការបោះពុម្ពក្រដាសប្រាក់ថ្មីនេះឡើយ។
ប្រធានអង្គការប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរដែលមានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសអូស្ត្រាលី លោក ស៊ឹង សែនករុណា មានប្រសាសន៍ថា ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាបច្ចុប្បន្នមិនមានភាពល្អប្រសើរនោះទេ ហើយការបោះពុម្ភក្រដាសប្រាក់ថ្មីនេះ គឺបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីការទប់ទល់វិបត្តិផ្ទៃក្នុងរបស់មេដឹកនាំកម្ពុជា និងវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុរបស់ជាតិ។ លោកថា ប្រសិនបើកម្ពុជាបោះពុម្ពក្រដាសប្រាក់រៀលច្រើនលើសលប់ក្នុងពេលដែលប្រទេសក៏កំពុងប្រើប្រាស់ក្រដាសប្រាក់ដុល្លារដែរនោះ នោះនឹងធ្វើឲ្យក្រដាសប្រាក់រៀលចុះថោក ហើយទំនិញនៅលើទីផ្សារបន្តឡើងថ្លៃ ហើយពលរដ្ឋនឹងជួបវិបត្តិកាន់តែច្រើន។
លោក ស៊ឹង សែនករុណា អះអាងថា ការបោះពុម្ពក្រដាសប្រាក់ថ្មីដែលមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នានឹងក្រដាសប្រាក់មួយម៉ឺនរៀលថ្មី និង២ម៉ឺនរៀលថ្មី អាចធ្វើឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ច្រឡំ នោះជាបញ្ហាដែលធនាគារជាតិត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ពិនិត្យឲ្យបានហ្មត់ចត់។ លោកថា ថវិកា សម្រាប់អ្នកលក់ដូរ និងពលរដ្ឋទូទៅ គឺមានសារៈសំខាន់ណាស់ ប្រសិនមានការភ័នច្រឡំ ឬខាតបង់ណាមួយនោះ នឹងប៉ះពាល់ដល់ផ្លូវអារម្មណ៍ និងទំនុកចិត្តប្រជាពលរដ្ឋ។
លោក ស៊ឹង សែនករុណា៖ «រដ្ឋាភិបាលបើបោះពុម្ពក្នុងន័យជួសជុលទៅលើក្រដាសប្រាក់ខូចខាត ក្រដាសប្រាក់ដែលត្រូវបោះពុម្ពជំនួសអី អាហ្នឹងមិនជាបញ្ហាមាណទេ។ តែបើបោះពុម្ពក្នុងចំនួនលើសលប់ ដើម្បីទប់ស្កាត់ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ច និងការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាល អាហ្នឹងគឺជារឿងដែលមានហានិភ័យខ្លាំងទៅពេលខាងមុខ ដូចដែលយើងមើលឃើញប្រទេសមួយចំនួនដែលដើរប្រាសចាកពីប្រជាធិបតេយ្យ គឺចាប់ផ្ដើមក្រដាសប្រាក់របស់ពួកគេឡើងមួយគរ ប៉ុន្តែទិញទំនិញបានតម្លៃតិចតួចសម្រាប់យកមកប្រើប្រាស់តែប៉ុណ្ណឹង។ អ៊ីចឹង បញ្ហាអតិផរណានេះ គឺក្រដាសប្រាក់ចាប់ផ្ដើមចុះថោក ហើយទំនិញចាប់ផ្ដើមឡើងថ្លៃ ហើយវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចសង្គមហ្នឹងក៏ចាប់ផ្ដើមកើតមានឡើងកាន់តែខ្លាំង»។
ពលរដ្ឋជាច្រើនបានត្អូញត្អូរពីផលលំបាកក្នុងការប្រើប្រាស់ក្រដាសប្រាក់ថ្មីបន្ទាប់ពីធនាគារជាតិបានបង្ហាញពីរូបរាងនៃក្រដាសប្រាក់ថ្មីទាំង២ប្រភេទនេះ។
គណនីឈ្មោះ Srey Roth បានបញ្ចេញមតិយោបល់ថា ក្រដាសប្រាក់រៀលខ្មែរ ហាក់ដូចជាផ្លាស់ប្តូរ ចេញថ្មី ញឹកញាប់ពេក ហើយពលរដ្ឋខ្មែរទើបតែស្គាល់ និងចំណាំក្រដាស ១០ម៉ឺនដែលស្រដៀងគ្នាជាមួយក្រដាស ១ម៉ឺនរៀល ឥឡូវស្រាប់តែចេញក្រដាស ១០ ម៉ឺនថ្មីទៀតហើយ។
គណនីឈ្មោះ Kimly Fc បង្ហាញចម្ងល់ក្នុងនាម ជាប្រជាពលរដ្ឋមួយរូបថា មូលហេតុអ្វីបានជា រាជរដ្ឋាភិបាល តែងតែប្តូររូបរាង ក្រដាសប្រាក់រហូតបែបនេះ ហេតុអ្វីបានជាមិនបោះពុម្ព ដូច ទ្រង់ទ្រាយចាស់ សូម្បីតែលោកជាក្មេង ពេលខ្លះ ក៏ ច្រលំ ម្ដងម្កាលហើយ ចុះមនុស្សចាស់វិញ នឹងទៅជាយ៉ាងណា? តើរដ្ឋាភិបាលមានហេតុផលអ្វី?
ពលរដ្ឋខ្លះទៀតលើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាល និងធនាគារជាតិ គ្មានលទ្ធភាពកែច្នៃឲ្យខុសគ្នាទេឬយ៉ាងណា ហើយក្រដាសថ្មីនេះ ខុសគ្នាត្រង់ចំនួនលេខសូន្យប៉ុណ្ណោះ នេះហើយជាមូលហេតុដែលនាំឲ្យចាស់ៗអាយុច្រើនភ្នែកខ្សោយ ងាយនឹងត្រូវគេបំភាន់ ជាពិសេសការលក់ដូរក្នុងផ្សារ មានមនុស្សច្រើន ទិញលក់ប្រញាប់ប្រញាល់ មិនសូវត្រួតពិនិត្យទឹកលុយដោយលំអិតជាដើម៕






