មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិល និងអ្នកឃ្លាំមើលជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ស្នើឱ្យភាគីថៃ ដោះលែងអ្នកនេសាទខ្មែរចំនួន៣នាក់ឱ្យមានសេរីភាពវិញ ក្រោយពីកងទ័ពជើងទឹកថៃបានចូលមកចាប់នៅលើដែនសមុទ្រកម្ពុជា ក្នុងភូមិសាស្ត្រ ខេត្តកោះកុង កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែ កុម្ភៈ។ ពួកគាត់ថា ប្រសិនបើ ភាគីថៃ នៅតែមិនមិនដោះលែង កម្ពុជាត្រូវប្ដឹងថៃទៅកាន់តុលាការអន្តរជាតិពាក់ព័ន្ធ ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញពលរដ្ឋខ្មែរ និងការឈ្លានពានដែនសមុទ្រកម្ពុជា។
ជាង១ខែហើយ ដែលអ្នកនេសាទខ្មែរ៣នាក់ ត្រូវបានកងទ័ពជើងទឹកថៃចាប់ខ្លួន យ៉ាងគឃ្លើន ក្នុងដែន សមុទ្រកម្ពុជា យកទៅដាក់ពន្ធនាគារនៅប្រទេសថៃ ដោយខុសច្បាប់អន្តរជាតិ ហើយពុំទាន់ដោះលែង ឱ្យមានសេរីភាពវិញ ដើម្បីបានជួបជុំគ្រួសារនៅឡើយ។
ប្រធានសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក លោក នី សុខា ប្រាប់ទូរទស្សន៍ អាស៊ីសេរីនៅថ្ងៃទី១៩ ខែមីនាថា ការដែលកងទ័ពថៃចាប់ខ្លួនអ្នកនេសាទខ្មែរ៣នាក់ យកទៅដាក់ឃុំទុក តាមតែអំពើចិត្តនេះ ជាទង្វើខុសច្បាប់អន្តរជាតិធ្ងន់ធ្ងរ។ លោកបន្តថា កម្ពុជាមិនគួររក្សាភាពស្ងៀមស្ងាត់ពេកនោះទេ ព្រោះប៉ះពាល់ដល់សុវត្ថិភាពពលរដ្ឋ។ លោកថា រដ្ឋាភិបាលត្រូវតែស្នើឱ្យភាគីថៃ ដោះលែងពលរដ្ឋខ្មែរ ជាបន្ទាន់ ព្រោះពួកគាត់ គ្មានកំហុសនោះឡើយ។
បន្ថែមពីលើនោះ លោកថា ប្រសិនបើភាគីថៃនៅតែមិនអើពើដោះលែងទេ កម្ពុជាក៏គួរតែប្រញាប់ប្រញាល់ ប្ដឹងថៃ ទៅកាន់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ICC និងតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ពាក់ព័ន្ធការឈ្លានពានដែនសមុទ្រកម្ពុជា និងការរំលោភសិទ្ធិពលរដ្ឋ។ លោកបារម្ភថា ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមិនអើពើ និងយកចិត្តទុកដាក់ឱ្យបានដិតដល់ទេនោះ ពលរដ្ឋនិងដែនអធិបតេយ្យជាតិជាច្រើនទៀតរបស់កម្ពុជា នឹងត្រូវបានភាគីថៃរំលោភតាមចិត្ត ហើយអ្នកដែលរងគ្រោះពិតប្រាកដ គឺពលរដ្ឋខ្មែរដែលត្រូវបាត់បង់ដីធ្លី ផ្ទះសម្បែង និង ប្ដី ឬ កូន ជាបន្តបន្ទាប់។
លោកកត់សម្គាល់ថា កាលពីពេលកន្លងទៅ ក៏ធ្លាប់មានអ្នកនេសាទ ពលករចំណាកស្រុក និងជនស៊ីវិលខ្មែរ ជាច្រើននាក់ត្រូវបានកងទ័ពថៃ បាញ់សម្លាប់នៅនឹងកន្លែង ឬចាប់រំលោភ និងប្លន់ទ្រព្យសម្បត្តិ យ៉ាងព្រៃផ្សៃលើដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជាខ្លះ និងខ្លះទៀតនៅលើទឹកដីថៃ។
លោក នី សុខា៖ «យោងតាមស្មារតីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងក៏ថៃមិនចូលមកធ្វើការដោះស្រាយ តែងតែគេចវេះម្ដងហើយម្ដងទៀត។ ដូចខ្ញុំថា ជារួម កុំឱ្យរង់ចាំភាគីថៃ គឺយើងត្រូវរូតរះក្នុងការរៀបចំ ពាក្យបណ្ដឹងដាក់ទៅ តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ»។
កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែកុម្ភៈ កងទ័ពជើងទឹកថៃ បានចូលមកចាប់អ្នកនេសាទខ្មែរចំនួន៣នាក់ និងរឹបអូសទូកនេសាទចំនួន១គ្រឿង នៅលើដែនសមុទ្រកម្ពុជា ក្រោយមកពួកគេបានចោទអ្នកនេសាទខ្មែរ ទាំងនោះថា បានចូលនេសាទត្រីក្នុងដែនសមុទ្រថៃ ដោយខុសច្បាប់។ បច្ចុប្បន្នពួកគាត់ត្រូវបានអាជ្ញាធរថៃចាប់ឃុំខ្លួន ជាបណ្ដោះអាសន្ន ដើម្បីបន្តនីតិវិធីស៊ើបសួរនៅប្រទេសថៃ។
ជុំវិញរឿងនេះ ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ក៏ធ្លាប់បានចេញលិខិតតវ៉ាជាផ្លូវការចំពោះវត្តមានកងទ័ពជើងទឹកថៃ ដែលបានចូលមកកាន់តែជ្រៅក្នុងដែនសមុទ្រកម្ពុជា ហើយបានចាត់ទុកការចាប់ខ្លួនពលរដ្ឋខ្មែរ ៣នាក់ ស្ថិតនៅជិតកោះយ៉រ ខេត្តកោះកុងនោះ គឺជាទង្វើរំលោភយ៉ាងច្បាស់លាស់ លើអធិបតេយ្យនិង ដែនទឹកកម្ពុជា ព្រមទាំងច្បាប់អន្តរជាតិ។
ជាមួយគ្នានោះ កម្ពុជាក៏បានទាមទារឱ្យភាគីថៃ ដោះលែងពលរដ្ឋខ្មែរ និងប្រគល់នាវានេសាទ ជាបន្ទាន់ និងត្រូវបញ្ឈប់សកម្មភាពឈ្លានពានលើដែនសមុទ្រកម្ពុជា។ ទោះជាយ៉ាងណា គេឃើញថា ចាប់តាំងពីកម្ពុជា បានចេញសេចក្ដីតវ៉ាជាផ្លូវការម្ដងរួចមក កម្ពុជាហាក់ពុំបានធ្វើសកម្មភាពទាមទារឱ្យភាគីថៃ ដោះលែងពលរដ្ឋទាំង៣នាក់នោះទៀតឡើយ។
ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី ពុំអាចទាក់ទងប្រធានអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា និងអភិបាលខេត្តកោះកុងអ្នកស្រី ឈី វ៉ា ដើម្បីឆ្លើយតប ជុំវិញរឿងនេះបានទេនៅថ្ងៃទី១៩ មីនា។
អ្នកច្បាប់ និងជាអ្នកវិភាគ លោក វ៉ន់ ចាន់ឡូត យល់ឃើញថា ការដែលភាគីថៃចូលមកឈ្លានពាន ដែនសមុទ្រ និងដែនគោកកម្ពុជា ហើយចាប់ពលរដ្ឋខ្មែរធ្វើបាប តាមតែអំពើចិត្តនេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញពីភាពកម្សោយ លើវិស័យការពារជាតិ និងអសមត្ថភាពនៃការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ព្រោះមិនអាចការពារសុវត្ថិភាពជូនពលរដ្ឋបានត្រឹមត្រូវ។
លោកថា ដើម្បីជំរុញឱ្យភាគីថៃ ដោះលែង អ្នកនេសាទខ្មែរទាំង៣នាក់ ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព គឺមានតែរដ្ឋាភិបាលត្រូវនិយាយជាញឹកញាប់ តាមរយៈសារព័ត៌មានអន្តរជាតិ និងធ្វើកំណត់ទូតឱ្យបានសកម្មជាទីបំផុត ប្រាប់ដល់សហគមន៍អន្តរជាតិ និងអង្គការសហប្រជាជាតិអំពីទង្វើគឃ្លើនរបស់ភាគីថៃ ដែលបន្ត ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញពលរដ្ឋខ្មែរ និងរំលោភដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា។ ក៏ប៉ុន្តែ លោកថា ជារឿង គួរឱ្យសោកស្ដាយ ដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ហាក់ពុំសូវសកម្មសោះ ដែលធ្វើឱ្យភាគីថៃចេះតែប្រមាថមើលងាយពលរដ្ឋខ្មែរ និងរំលោភយកទឹកកម្ពុជាសឹងគ្រប់កន្លែង។
លោក វ៉ន ចាន់ឡូត៖ «ការចាប់ខ្លួនប្រជានេសាទកម្ពុជានៅលើដែនសមុទ្ររបស់ខ្លួនហើយ គ្មានការធានានូវសុវត្ថិភាពពីភាគីកម្ពុជា គឺបានបង្ហាញពីកម្សោយមួយដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតក្នុងវិស័យការពារជាតិ ហើយជារួម កម្សោយក្នុងការដឹកនាំ របស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត តែម្ដង»។
អ្នកឃ្លាំមើលយល់ថា ទង្វើដែលភាគីថាបានរំលោភមកលើពលរដ្ឋខ្មែរ និងដែនអធិបតេយ្យនេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាត្រូវតែប្រើយន្តការច្បាប់ ឱ្យបានម៉ឺងមាត់ និងច្បាស់លាស់ ហើយត្រូវប្រមូលភស្តុតាង ឱ្យបានរឹងមាំ ដើម្បីបង្ហាញដល់សហគមន៍អន្តរជាតិចំពោះទង្វើខុសច្បាប់របស់ថៃ ដូចជាការ ចាប់ជនស៊ីវិលខ្មែរ ដាក់គុក ជាដើម។ ពួកគេថា ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាល មិនប្រឹងប្រែងការពារសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋឱ្យបានត្រឹមត្រូវទេនោះ រដ្ឋាភិបាល នឹងរងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងពីពលរដ្ឋ ដូច្នេះ លោកថា រដ្ឋាភិបាលត្រូវគិតគូរឱ្យបានដិតដល់អំពី សុវត្ថិភាពពលរដ្ឋ និងកិច្ចការពារដែនអធិបតេយ្យជាតិឱ្យបានគង់វង្ស៕
