

ថៃបានធ្វើពិធីបួងសួងនៅក្នុងបរិវេណប្រាសាទតាក្របី ដោយមានការចូលរួមដោយផ្ទាល់ពីសំណាក់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌ និងក្រសួងការពារជាតិរបស់ថៃ។ ភាគីថៃរៀបចំពិធីបួងសួងនេះឡើង ដើម្បីសុំពរជ័យពីបុព្វបុរសអ្នកកសាងប្រាសាទ ដែលជាដូនតាខ្មែរបុរាណ និងប្រកាសជួសជុលប្រាសាទតាក្របី ឡើងវិញ ក្រោយធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានបានពីកម្ពុជា។
បន្ទាប់ពីឈ្លានពានកាន់កាប់ទឹកដី និងប្រាសាទបុរាណខ្មែរ ពេលនេះថៃ រៀបចំពីធីបួងសួង សុំពរជ័យពីបុព្វបុរសអ្នកថែរក្សាប្រាសាទតាក្របី។
នៅក្បែរប្រាង្គប្រាសាទដែលមានសភាពបែកបាក់ធ្លុះធ្លាយដោយសារគ្រាប់កាំភ្លើងធំរបស់យោធាថៃ ក្រុមមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ថៃ បានចាប់ផ្ដើមធ្វើពិធីបួងសួងនៅព្រឹកថ្ងៃទី២២ ខែមេសា ដោយមានអ្នករាំរបាំតាមបែបប្រពៃណីខ្មែរលើ ប្រមាណ ៤០០នាក់ ឈររាំតាមផ្លូវពីខាងក្រោម រហូតឡើងដល់បរិវេណប្រាសាទ។ នៅក្នុងពិធីដែលមានលក្ខណៈបែបព្រះពុទ្ធ លាយឡំជាមួយព្រហ្មញ្ញសាសនានេះ អាចារ្យដឹកនាំពិធី បានធ្វើការបួងសួងជាភាសាថៃ សុំពរជ័យបារមីពីព្រះ អាទិទេព និងព្រលឹងរបស់បុព្វបុរសខ្មែរ ដែលនៅចាំថែរក្សាប្រាសាទតាក្របី ឱ្យជួយឃុំគ្រង ការពារប្រាសាទ និងទឹកដីដែលយោធាថៃឈ្លានពានបានពីកម្ពុជា។
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌ថៃ អ្នកស្រី សាប៊ីដា ថៃសេដ (Sabida Thaised) បានអះអាងនៅក្នុងពិធីបួងសួងដោយបំភ្លៃប្រវត្តិសាស្ត្រថា ប្រាសាទតាក្របី គឺជាមរតកវប្បធម៌របស់អរិយធម៌ខមបុរាណ ខណៈអ្នកស្រាវជ្រាវបារាំង បានរកឃើញថា ប្រាសាទនេះកសាងឡើងក្នុងរាជ្យស្ដេចខ្មែរ លើទឹកដីអាណាចក្រខ្មែរសម័យអង្គរ ក្នុងសតវត្សទី១១។ ក្នុងនោះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌ថៃរូបនេះ ក៏បានលើកឡើងពីគម្រោងជួសជុល និងអភិវឌ្ឍតំបន់ប្រាសាទបុរាណខ្មែរមួយនេះ រួមទាំងតំបន់ភ្នំ៣៥០ ឱ្យក្លាយជារមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រទៀតផង។
ទាក់ទិនរឿងនេះ ក្រសួងវប្បធម៌កម្ពុជា បានចេញសេចក្ដីប្រកាសនៅល្ងាចថ្ងៃទី២២ ខែមេសា នេះ ដោយតវ៉ាយ៉ាងខ្លាំងក្លាបំផុត ចំពោះវត្តមាន និងការបន្តបង្កសកម្មភាពខុសច្បាប់របស់អាជ្ញាធរថៃ នៅប្រាសាទតាក្របី និងតំបន់ជុំវិញ ដែលជាទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងដែនអធិបតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជា។ ក្រសួងបន្តថា កន្លងមកកម្ពុជាបានតវ៉ាជាបន្តបន្ទាប់ដែរ ក៏ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរថៃនៅតែបន្តរៀបចំកម្មវិធី និងអនុវត្តសកម្មភាពផ្សេងៗនៅតំបន់នេះ ដែលករណីនេះគឺជាការរំលោភធ្ងន់ធ្ងរលើសន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម ឆ្នាំ១៩០៧ និងឯកសារអនុវត្តសន្ធិសញ្ញាដែលពាក់ព័ន្ធ ក៏ដូចជាអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០០ ផ្សេងទៀត។
ជុំវិញរឿងនេះ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត លើកឡើងថា សកម្មភាពរបស់ភាគីថៃ គឺជាការតាំងខ្លួនជាម្ចាស់ស្របច្បាប់នៅលើទឹកដីខ្មែរ ក្នុងចេតនាញុះញង់ ដើម្បីបង្កជម្លោះជាមួយកម្ពុជាសាជាថ្មី។ លោកបន្តថា ក្រៅពីចេញលិខិតតវ៉ា កម្ពុជាត្រូវប្ដឹងថៃតាមរយៈយន្តការច្បាប់អន្តរជាតិ ព្រោះបើផ្អែកលើផែនទីរបស់អាណានិគមបារាំងបានបង្ហាញថា ប្រាសាទតាក្របី ស្ថិតក្នុងបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា។
លោក ម៉ែន ណាត៖ «មកដល់បច្ចុប្បន្នហ្នឹង វាជាង១០០ឆ្នាំហើយ ប្រទេសទាំង២ហ្នឹង អត់មានបញ្ហាទំនាស់ព្រំដែនតទៅទៀតទេ ទើបតែមកដល់បច្ចុប្បន្នសៀមគេមកអះអាងជាឯកតោភាគីអ៊ីចឹងវាជារឿងខុសច្បាប់អន្តរជាតិ។ ប៉ុន្តែចំណុចខ្សោយរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា គឺវាមានចំណុចខ្សោយច្រើនហើយ និងខ្វះការប្ដេជ្ញាចិត្តក្នុងការប្ដឹងថៃទៅកាន់តុលាការអន្តរជាតិ ហើយខ្វះការជឿជាក់ពីអន្តរជាតិ ដោយសាររដ្ឋាភិបាលធ្វើនយោបាយការទូតខ្សោយពេក ហើយបញ្ហាជាតិ បញ្ហាប្រជាធិបតេយ្យ និងបញ្ហាផ្សះផ្សាជាតិផ្សេងទៀត ក៏អត់ធ្វើដែរ។ ដូច្នេះវាច្របូកច្របល់នៅក្នុងផ្ទៃក្នុងជាតិ»។
នៅមុនផ្ទុះសង្គ្រាមតាមព្រំដែន កម្ពុជា និងថៃ បានឈរជើងជាមួយគ្នានៅតំបន់ប្រាសាទតាក្របី និងប្រាសាទតាមាន់ធំ រហូតដល់ផ្ទុះសង្គ្រាមលើកទីមួយ ដែលចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី២៤ រហូតដល់ថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ទាហានខ្មែរបានគ្រប់គ្រងប្រាសាទទាំងពីរនេះទាំងស្រុង។ ក៏ប៉ុន្តែ ក្រោយភាគីថៃហែកចោលកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជា និងបើកការឈ្លានពានតាមព្រំដែនមកលើកម្ពុជា ជាលើកទី២ ចាប់ពីថ្ងៃទី៧ រហូតដល់ថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ទាហានថៃបានផ្លោងគ្រាប់កម្ទេចប្រាសាទតាក្របី ស្ទើរតែរលំរាបដល់ដី និងបានចូលកាន់កាប់ប្រាសាទនេះទាំងស្រុង រួមទាំងប្រាសាទតាមាន់ធំ និងតំបន់មួយចំនួនទៀត ខណៈប្រាសាទព្រះវិហារ ក៏ត្រូវបានយោធាថៃវាយប្រហារ រហូតទទួលរងការបែកបាក់ និងដួលរលំជាច្រើនទីតាំង ក៏ប៉ុន្តែ ប្រាសាទនេះមិនបានបាត់បង់ទៅភាគីថៃនោះឡើយ។
ងាកមកមើលប្រាសាទតាក្របី និងតាមាន់ធំវិញ ក្រោយចូលកាន់កាប់បានមួយរយៈ យោធាថៃ បានសាងសង់សំណង់រឹងជាច្រើននៅតំបន់ប្រាសាទបុរាណខ្មែរទាំងពីរនេះ រហូតដល់បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី យោធាថៃបានបើកឱ្យប្រជាពលរដ្ឋថៃចូលមកទស្សនាប្រាសាទតាក្របី ជាលើកដំបូង។ យោធាថៃបានរៀបចំវេទិកាមួយសម្រាប់ឱ្យប្រជាពលរដ្ឋថៃ ថតរូបជាប់ប្រាង្គប្រាសាទតាក្របី ដែលមានសភាពបែកបាក់។ ដោយឡែកនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ វិញ ភាគីថៃបានធ្វើពិធីបួងសួងកាលពីថ្ងៃទី១២ ខែមេសា នៅចំពោះមុខទាហានខ្មែរ ដែលឈរជើងនៅក្បែរនោះប្រហែលជាង ៤០ម៉ែត្រ ដែលបានត្រឹមឈរមើលដោយក្ដីសោកសង្រេង៕









