អ្នកឃ្លាំមើលរិះគន់មន្ត្រីមូលដ្ឋាន រឿងធ្វើបង្គោលភ្លើងសូឡា១ដើមតម្លៃ ៨លានរៀល នៅខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ថាមានជាប់ពាក់ព័ន្ធ អំពើពុករលួយដ៏រ៉ាំរ៉ៃ ក្នុងស្ថាប័នរដ្ឋ។ ពួកគាត់ថាករណីនេះមិនមែនជារឿងចៃដន្យនោះទេ ប៉ុន្តែ ជាកង្វះខាតប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យ និងភាពទន់ខ្សោយនៃគណនេយ្យភាពក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល។ ការលើកឡើងនេះក្រោយពីមហាជនបានរិះគន់ ពាក់ព័ន្ធការដំឡើង បង្គោលភ្លើងសូឡា មួយដើម នៅស្រុករលាប្អៀរ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ដែលមានតម្លៃថ្លៃ លើសពីទីផ្សារ ហើយពលរដ្ឋចោទថា នេះជាកិបកេងលុយរដ្ឋរបស់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន។
អ្នកឃ្លាំមើលថា ជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ ក្រោមការដឹកនាំរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា អាជ្ញាធរថ្នាក់ក្រោមជាតិ និងថ្នាក់ជាតិ តែងតែរងការរិះគន់ពីមហាជន រឿងមិនស្មោះត្រង់នឹងគម្រោងដេញថ្លៃ ពាក់ព័ន្ធការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ផ្លូវថ្នល់ សាលារៀន និងការដំឡើងបង្គោលភ្លើងតាមដងផ្លូវជាដើម ដែលគម្រោងទាំងនោះចំណាយថវិកាជាតិច្រើន ប៉ុន្តែ គុណភាពអន់។ ជាក់ស្ដែងថ្មីៗនេះ ពលរដ្ឋរិះគន់ខ្លាំង លើការដំឡើងបង្គោលភ្លើងសូឡា នៅស្រុករលាប្អៀរ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ដែលមានតម្លៃថ្លៃហួសហេតុ ដែលសង្ស័យថា ជាការបំប៉ោងតម្លៃ ដើម្បីកិបកេងថវិកាជាតិ។
អ្នកជំនាញផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយ លោក សេង វណ្ណលី ប្រាប់ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរីនៅថ្ងៃទី១២ ខែសីហាថា ករណីដំឡើងបង្គោលភ្លើងសូឡា ក្នុងតម្លៃប្រមាណ ៨លានរៀលក្នុងមួយដើមនៅខេត្តកំពង់ឆ្នាំង គឺជាការឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់ពីការព្រួយបារម្ភ និងភាពមិនទុកចិត្តរបស់មហាជនចំពោះតម្លាភាពនៃការប្រកួតប្រជែងតម្លៃ និងការប្រើប្រាស់ថវិការដ្ឋ។ លោកបន្តថា នៅពេលដែលតម្លៃសម្ភារៈ ឬសេវាកម្មសាធារណៈហក់ឡើងខ្ពស់ខុសពីតម្លៃទីផ្សារ ជារឿងធម្មតាដែលពលរដ្ឋសង្ស័យលើការកេងចំណេញ ឬអំពើពុករលួយជាប្រព័ន្ធ។
លោកបារម្ភថា បញ្ហានេះមិនត្រឹមតែជាការខាតបង់ថវិកាជាតិនោះទេ ប៉ុន្តែជាការបំផ្លាញទំនុកចិត្តរបស់ពលរដ្ឋចំពោះមន្ត្រីមូលដ្ឋាន។ លោកផ្ដល់ជាដំណោះស្រាយថា ក្រសួង និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ត្រូវតែ បង្កើតគណៈកម្មការស៊ើបអង្កេតឯករាជ្យ និងច្បាស់លាស់មួយ ដើម្បីពិនិត្យមើលដំណើរការដេញថ្លៃលទ្ធកម្មសាធារណៈ សមាសភាពក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់ និងលក្ខណៈបច្ចេកទេសនៃបង្គោលភ្លើងទាំងនោះ ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។
លោកបន្តថា ប្រសិនបើលទ្ធផលស៊ើបអង្កេតរកឃើញថា មានការបំប៉ោងតម្លៃ ឬឃុបឃិតគ្នាកិបកេងថវិការដ្ឋ មន្ត្រីនិងភាគីពាក់ព័ន្ធ ត្រូវតែប្រឈមមុខចំពោះមុខច្បាប់យ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ រួមនឹងដកហូតតំណែង ហើយការប្រមូលថវិកាដែលខាតបង់ត្រឡប់មកវិញ និងការផ្ដន្ទាទោសតាមក្រមព្រហ្មទណ្ឌ។ លោកយល់ថា ការធ្វើបែបនេះ មិនត្រឹមតែផ្អែកលើការចាត់វិធានការក្ដៅប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាការបើកបង្ហាញព័ត៌មានជាសាធារណៈ ដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋបានដឹង និងអស់មន្ទិលសង្ស័យ។
ការលើកឡើងនេះ ក្រោយពីមានអ្នកប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមបាននាំគ្នាចែករំលែកវិក្កយបត្រចំណាយលើបង្គោលភ្លើងបំភ្លឺផ្លូវលំមួយខ្សែ នៅឃុំទឹកហូត ស្រុករលាប្អៀរ ដោយសម្ដែងការហួសចិត្តជុំវិញតម្លៃ បង្គោលភ្លើងសូឡា១ដើម ថ្លៃដល់៨លានរៀល ឬស្មើ២ពាន់ដុល្លារ ដែលខុស ទៅនឹងតម្លៃទីផ្សារ ដែលយ៉ាងហោចណាស់ ត្រឹមតែ១៥០ទៅ២០០ដុល្លារក្នុង១ដើម ។ ក្រោយរងការរិះគន់ខ្លាំង មេឃុំទឹកហួត លោក ជ័យ ម៉ូត ប្រាប់សារព័ត៌មានក្នុងស្រុកថា តម្លៃនេះ គឺជាតម្លៃ ដេញថ្លៃបានពីក្រុមហ៊ុនឈ្មោះ«ឡាយ ផល្លា» ព្រោះក្នុងចំណោមក្រុមហ៊ុន ដេញថ្លៃ លោកថា មានតែក្រុមហ៊ុន«ឡាយ ផល្លា» ឱ្យថោកជាងគេ។ លោកបញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុននេះ ទទួលគម្រោងធ្វើផ្លូវ ក្នុង១គីឡូម៉ែត្រតម្លៃ ២០លានរៀល ដាក់លូមួយកន្លែង១០ម៉ឺនរៀល និង ដំឡើងភ្លើង សូឡា ១ដើម ៨លានរៀល លើផ្លូវប្រវែង ៣ពាន់ ៩២ម៉ែត្រ។
លោក ជ័យ ម៉ូត៖ «យើងគិតតម្លៃនៅក្នុងតម្លៃដែលគាត់ដេញហ្នឹងឯង អត់ឱ្យលើស អត់ឱ្យខ្វះ អត់មានកោះលុបរបស់គេទេ គឺគាត់ដេញ ៨ លាន យើងគុណ៨ លាន គាត់ដាក់ ២០ លានក្នុងផ្លូវ ១គីឡូម៉ែត្រ យើងគុណ២០លានក្នុងផ្លូវ១ គីឡូម៉ែត្រហ្នឹងដូចគ្នាហ្នឹង។ ហើយបើក្រុមហ៊ុនផ្សេងយើងយកអត់បានដោយសារគេដេញថ្លៃខ្ពស់ៗ»។
ទោះជាយ៉ាងណា ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរីពុំអាចបញ្ជាក់បន្ថែមពី លោក ជ័យ ម៉ូត និងតំណាងក្រុមហ៊ុន«ឡាយ ផល្លា»ជុំវិញរឿងនេះ បានទេនៅថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ដោយហៅទូរស័ព្ទចូលតែគ្មានអ្នកទទួល។ ជុំវិញរឿងនេះ លោនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅថ្ងៃដដែលនេះ ក៏បានស្នើឱ្យអាជ្ញាធរខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ស៊ើបអង្កេតមើលពីហេតុផលដែលធ្វើឱ្យតម្លៃសូឡា១ដើមថ្លៃ ដល់២ពាន់ដុល្លារ ដើម្បីផ្ដល់ទំនុកចិត្តដល់ពលរដ្ឋ ក្រោយពីមានពលរដ្ឋវែកញែកច្រើនលើករណីនេះ។
ហ៊ុន ម៉ាណែត៖ «ប៉ុន្មានថ្ងៃនេះឃើញរឿងស្អី បង្គោលភ្លើង ២០០០ ដុល្លារស្អីៗនោះ អាហ្នឹងហេតុផលយ៉ាងម៉េច? ត្រូវមើលខេត្ត ត្រូវមើលពិនិត្យមើលថាតើមានហេតុផលយ៉ាងម៉េច ស្អីយ៉ាងណា? គាត់ថាអាហ្នឹងគេដាក់ខ្ពស់ដើម្បីដេញថ្លៃ ប៉ុន្តែទម្លាក់ថ្លៃលូ និងថ្លៃផ្លូវ។ ខ្ញុំអត់ដឹងទេ! ប៉ុន្តែត្រូវពង្រឹង! ព្រោះឥឡូវវិមជ្ឈការ មិនមែនវិមជ្ឈការតែសិទ្ធិទេ… វិមជ្ឈការមិនមែនថាវិមជ្ឈការសិទ្ធិស្នើទេ វិមជ្ឈការទាំងសិទ្ធិចាយទៀត! ការគ្រប់គ្រងដើម្បីផ្ដល់ទៅឱ្យថ្នាក់ក្រោម។ អ៊ីចឹងសូមមើលកិច្ចការទាំងអស់នេះ ដើម្បីបង្កើននូវទំនុកចិត្ត ហើយបានផលច្រើនទៅដល់មូលដ្ឋាន ទៅដល់ប្រជាពលរដ្ឋរបស់យើង»។
ពាក់ព័ន្ធការថ្លែងរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នេះដែរ លោក សេង វណ្ណលី យល់ថា ចំពោះការស្នើសុំឱ្យមានការស៊ើបអង្កេតពីសំណាក់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ជាជំហានដ៏ល្អ ប៉ុន្តែមិនគួរដោះស្រាយបញ្ហាមួយករណី តាមការរិះគន់លើបណ្ដាញសង្គមរួចក៏បញ្ចប់នោះទេ ព្រោះការដោះស្រាយតែមួយករណី គឺគ្រាន់តែជាការបិទបាំងមុខរបួសបណ្ដោះអាសន្ន ប៉ុន្តែអ្វីដែលរដ្ឋាភិបាលត្រូវធ្វើបន្ត គឺការពិនិត្យឡើងវិញ លើគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ និងការចំណាយលទ្ធកម្មសាធារណៈ នៅគ្រប់ឃុំសង្កាត់ និងក្រសួងស្ថាប័នទាំងអស់។
លោកបន្ថែមថា ការពង្រឹងយន្តការសវនកម្មផ្ទៃក្នុង ការបង្កើនតម្លាភាពតាមរយៈការបើកចំហទិន្នន័យការដេញថ្លៃជាសាធារណៈ និងការបង្កើតប្រព័ន្ធរាយការណ៍សម្ងាត់អំពីអំពើពុករលួយ គឺជាដំណោះស្រាយរចនាសម្ព័ន្ធដ៏រឹងមាំ ដែលនឹងជួយទប់ស្កាត់ ការកេងចំណេញ ថវិកាជាតិបានយូរអង្វែង។ កន្លងទៅគេសង្កេតឃើញថាវិស័យសាធារណៈ រងការរិះគន់ជាបន្តបន្ទាប់ពីសំណាក់ពលរដ្ឋ អង្គការសង្គមស៊ីវិល និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិ ពាក់ព័ន្ធ ការគ្រប់គ្រងថវិកា និងការដេញថ្លៃគម្រោងរដ្ឋ ខ្វះតម្លាភាព ខណៈមន្ត្រីមួយចំនួន តែងតែរងការចោទថា កិបកេងថវិកាជាតិ ជាពិសេសគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ ផ្លូវថ្នល់ ជាដើម ពុំសូវមាន គុណភាពនោះទេ ប៉ុន្តែ ការចំណាយថ្លៃខ្ពស់កប់ពពក៕
